Nederlandsche gedichten uit de veertiende eeuw van Jan van Boendale, Hein van Aken e.a.
(1869)–F.A. Snellaert–
[pagina 704]
| |
Bijlage D.
| |
[pagina 705]
| |
Die hadden een goet sempel leven,
Dat hem nature hadde gegeven,
Ende en daden noeysent goet,
20[regelnummer]
Want valscheit ende overmoet
Dede hem proper goet gewinnen,
Ende deilen dlant in allen sinnen,
Ende setten palen ende meere;
Ende bi wilen vochtense seere,
25[regelnummer]
Die starken namen den cranken thare.
Doe si dit worden geware,
Vergaderden si alle gemeene,
Ende cosen den straksten onder hem alleene,
Ende maectene prince ende here.
30[regelnummer]
Hi swoer hem dat hi voert meere
Hem soude bescermen van quadien,
Ende so dwingen ende castien,
Dat si met verden souden leven,
Ende hise ter doot niet en soude begeven.
35[regelnummer]
Doe gaf hem elc van den sinen
Soe vele, dat hi sonder pinen
Met groeten eeren leven mochte,
Na dat hem allen gaderenGa naar voetnoot1 dochte.
Dit ambacht hielt hi enen tijt,
40[regelnummer]
Soe dats die roeveren hadden nijt,
Ende droegen soe vele over een,
So dat si goet en lieten en geen,
Si en roefdent ende stalent tallen stonden;
Ende alsi den prince alleene vonden,
45[regelnummer]
Versloegen sine menech werven.
Doen moeste hem tfolc anderwerven
Hem selven besetten al gemeene,
Beide die grote ende die cleenne,
Ende gaven den prinee rente so groet,
50[regelnummer]
Dat hi vele serzante ontboet,
Die hem holpen in allen tiden
Beide vechten ende striden,
Ende waren heme onderdaen,
| |
[pagina 706]
| |
Na dat wi die boeke verstaen.
55[regelnummer]
Dus waren die ierste dinge,
Daer af princen ende coninge
Ierstwerf quamen ende lantsheren,
Die nu hare aerme volc ontderen.
Noch een redene sal hier na comen,
60[regelnummer]
Die ute Leeken spiegel es genomen.
Ga naar margenoot+ Hier begent die ander boec,
Hoe God sinen swaren vloec
Op die Kerstene senden sal,
Ende om der menschen sonden al.
65[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Methodocius, die heilege man,
Daer ic af te seggene began,
Was bescop ende martelare,
Maecte een boec scoene ende clarc,
Ende was een Griec, als ic versta,
70[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Die vele dichte vorc ende na,
Welc boec op Adame begint,
Ende op tgroete ordeel int,
Daer hi in toent vele saken
Van Gods Ons Heeren wraken,
75[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Ende hoe dat na Noes tiden
Ierst began dat striden,
Ende oec orloge ende toren,
Dies men niet en hadde te voren;
Want vor dien tiden, alsoe men leest,
80[regelnummer]
Ga naar margenoot+ En hadde negeen lantshere geweest.
Ende hoe ierst op quamen lantsheren
Willie u toenen ende leeren,
Also dese here Methodosius
In sinen boec bescrijft aldus.
85[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Sint dat die diluvie gine.
Wan Noe, in wacre dine,
Aen syn wyf enen sone,
Jonitus heet die gone,
Ende was gedaen als een wigant,
90[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Die ierst astronomie vant,
Ende was wys van alre conste,
Alsoct hem Onse Here onste.
| |
[pagina 707]
| |
In deser tijt was een gijgant,
Nembroch was hi genant,
95[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Sterc ende groet was hi van machte,
Ende was van Sems geslachte.
Dese was anc Jonitum gekerct,
Ende Jonitus heeft hem geleret
Hoe si souden regneren
100[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Ende tfolc onder hem keren,
Ende hem dat maken onderdaen.
Nembroch heeft dat wel verstaen,
Ende maecte thant sine woene
Daer nu staet Babiloene,
105[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Ende wert here daer naer
Van al dien landen daer.
Dit was dierste, als iet leerde,
Die op erterike regneerde,
Ende was so mechtech eer iet lane,
110[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Dat hi al die lande dwane.
Doe Chams geslachte wert geware
Dat Nembroch so mechtech ware,
Maecten si enen here thant,
Die Pontipus was genant.
115[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Jafeths geslechte dier gelike
Maecten oec een coninerike,
Ende ander lieden oec, te waren,
Soe dat vier conincriken waren
Ghemaect in corter tijt,
120[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Die emmer hadden altoes strijt
Onderlinge ende orloghe grot,
Daer omme menech man bleef doot;
Want elc woude allene regneren,
Ende sine omsaten onteeren.
125[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Na Noe so quam Nembrochs rike,
Ende verwan mogendelike
Chams rike met al den lande
Metten swerde ende met brande.
Daer na quam weder Chams geslachte
130[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Om dit te wrekene met crachte,
Met volke, wien dats wondert,
| |
[pagina 708]
| |
XXm ende dre hondert,
Om te wrekene dese dine
Op Nembrochs nacomeline,
135[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Die Consorius hiet, als ic verstoet;
Ende dit was volc al te voet,
Ende elc, alsic bescreven vant,
En hadde maer een roedt in de hant.
Consorius ten selven tiden
140[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Liet se over ene riviere liden,
Ende doe quam hi daer iegen,
Ende heefse alle verslegen
Datter een niet en ontgine:
Dits te horne vremde dinc.
145[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Hier na quam met groter machte
Een van Jonitus geslachte,
Die wilen Noes sone was,
Daer ic hier te voren af las,
Ende destrueerde alle die lande
150[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Metten swerde ende met brande,
Die over die Eufrate lagen
Met meneger groter plagen,
Want si daer te nieute daden
.LXVI. grote staden,
155[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Met al den landen alsoe
Die desen steden horden toe.
Men woestine, also wi vinden,
Die .iij. grote riken van Inden
Ende der Ismaliten lant,
160[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Datmer nimmer volcs in vant;
Van welken Ysmaliten,
Die soe vremde sijn van viten,
Dat men u wonder mochte vertellen
Van wondere, dat si werken sellen
165[regelnummer]
Ga naar margenoot+ In kerstenheit van wraken al,
Dat men seer beiammeren sal.
Nu merct, hoe sterc ende hoe serc
Ghewroken heeft God Onse Here
Van beginne altoes die sonden,
170[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Also ons die boeken orkonden,
| |
[pagina 709]
| |
Ende metten swerde meest nochtan.
Sint dat de diluvie ran
Ende ye sint, alsie verstaen can,
Dat lantshere op quam
175[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Ende met heren wert berecht,
So ne gebrac strijt no gevecht;
Elc ware gherne de meeste here
Ende stect den anderen uten kere,
Daer af dat comt vroech ende spade
180[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Den volke menech onghenade,
Want dovermoet vanden heren
Moet in dleste over tfolc keren;
Dat volc moet den scade dragen,
Ende verbrant syn ende verslagen.
185[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Went een lantshere metter hant
Enen anderen af syn lant,
Men tiet siere vremecheit an:
Mar nentGa naar voetnoot1 een maet man
Enen anderen tsine, gedweit,
190[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Men tiet an siere quaetheit,
Ende nemt hem syn leven daer bi,
Mer de lantshere blyft vri.
Mi twifelter ane sekerlike
Ofte lantshere comt in hemelrike;
195[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Want alselc recht ende genade,
Als si ons doen vroech ende spade,
Sal hem goe doen na dit leven,
Ende hem alselc oordeel geven,
Also Hi selve doet gewach
200[regelnummer]
Ga naar margenoot+ Wies mont niet liegen en mach.
|
|