Nederlandsche gedichten uit de veertiende eeuw van Jan van Boendale, Hein van Aken e.a.
(1869)–F.A. Snellaert–Wat die mensche es, ende vander bitterheyt der hellen, en̄ vander zuetecheyt des hemelrijcs. C. XLIII.DIe hem wel bepeynsen woude
3885[regelnummer]
Wanen hi quam en̄ waer hi soude /
En̄ hoe eranc hi es creature
In die menschelike nature /
En̄ daer om dencken tallen stonden /
Hi soude hem te bat hueden van sonden.
3890[regelnummer]
Nu denct / mensche / wat waerstu dan
Eer dat di dijn vader wan /
En̄ hoedanech waerstu ghedaen
Doe di dijn moeder hadde ontfaen /
Daer die .ij. vule bloede te samen
3895[regelnummer]
Inder moeder lichame quamen?
Ghevoedt waerstu inder moeder dijn
Met bloede onweert alse fenijn /
Met wee in groter onsuverhede.
Daer comstu op de werelt mede:
3900[regelnummer]
Alle bliscap es di diere /
Weenen en̄ screyen es dine maniere /
Dat mist en̄ al dat quaet
Dat van dinen live gaet
Maecstu onder dijns selfs lijf /
3905[regelnummer]
So cranc bestu en̄ so keytijf!
Dijn lichame en es anders met
Dan een sac / diet wel besiet /
| |
[pagina 269]
| |
Vulnessen al vol ghetoghen /
Al schijnstu scoen voer den oghen.
3910[regelnummer]
Du best binnen vleesch en̄ bloet /
Dat een corre noch werden moet /
Stinckende / vule en̄ onreyne /
Ende der worme spise ghemeyne.
Hoe du verhefs den lichame dijn /
3915[regelnummer]
Nochtan moet emmer vleesch sijn
Dat ter werelt quam naect /
Van vulre materien ghemaect.
Merket in dijns herten gronde
Wat du laets gaen wt dinen monde /
3920[regelnummer]
Wt dinen nase / wt dinen oren /
En̄ wt alle den gaten die behoren
Te dinen live / boven en̄ beneden /
Hoese alle sijn vol vulecheden
Dat niet vulre en mochte sijn /
3925[regelnummer]
Ia vulre en es gheen swijn.
In droefheden waerstu gheboren /
En̄ al dijn leven hebstu toren /
Anxt / pine en̄ sorghe groot /
En̄ daer na smaecstu die bitter doot /
3930[regelnummer]
En̄ beste spise der wormen dan:
Des en mach ontgaen gheen man.
Waertoe versierstu di soe sere
Om der werelt lof en̄ ere /
En̄ di in soe corten daghen
3935[regelnummer]
De worme eten selen en̄ knaghen?
Du en maex dine siele niet scone
Met goeden werken / alse crone
Voor Gode te draghene in hemelrike /
| |
[pagina 270]
| |
En̄ voor dingle ghemeynlike.
3940[regelnummer]
Twy heefstu dine ziele ommare /
En̄ sets dijn vleesch boven hare?
Daer es ver Redene seer ontsient /
Daer die vrouwe der diernen dient.
.I. ziele es beter / dat weet wale /
3945[regelnummer]
Dan dese werelt altemale.
Dat toonde die Here der waerheyt /
Die ute den trone der Drievoldicheyt
Van sinen Vader hier neder quam
En̄ menschelike vorme aen nam /
3950[regelnummer]
En̄ daer hi hongher doghede en̄ coude /
Dorste en̄ smade menichfoude /
En̄ aen enen cruce sterf /
En̄ offerde tier selver werf
Sine ziele vriendelike
3955[regelnummer]
Sinen Vader van hemelrike /
Alse een lam zwighende stille /
En̄ al om der zielen wille.
Of Cristus dan sonder letten
Sine ziele voor de dine sette /
3960[regelnummer]
Twy gheefstuse dan / onwise /
Om dinc van soe cleynen prise?
Dijn ziele es doch ewelike /
En̄ dijn lichaem es sterfelike
En̄ sal in asschen keren /
3965[regelnummer]
Dien du doeste soe vele eren.
Du singhes nu herde sere /
En̄ peins om goet en̄ om ere;
Du deste eer avont doot /
Dijn ziele vaert in groter noot /
| |
[pagina 271]
| |
3970[regelnummer]
En̄ dijn lijf / dattu heefs soe weert /
Wert vanden wormen verteert.
Waer souden wise nu vinden
Die de werelt soe sere minden /
En̄ die wi in corten daghen
3975[regelnummer]
Met ons wandelen saghen?
Van hem en es ander vorme
Bleven dan asschen ende worme.
Si waren menschen als ghi sijt /
En̄ leiden haren tijt
3980[regelnummer]
Met sierheden en̄ weelden groot /
En̄ op .j. ure warense doot /
En̄ tfleesche es der wormen ghichte
En̄ die ziele der hellen lichte.
Cume es van hem memorie.
3985[regelnummer]
Wat helpt hem nu haer ydel glorie /
Macht / meyseniede / weeldich leven /
Dat si te deser werelt dreven?
Waer es haer lachen en̄ haer spel?
Waer es haer hoverde / haer nijt fel?
3990[regelnummer]
Van selker blisscap dusdaen droefheyt!
Van selker weelden dusdane onsalicheyt!
SijtGa naar voetnoot1 voorsienich wel van dien /
Al dit selve mach di gheschien;
Want du best / te waren /
3995[regelnummer]
Alsoe wel mensche als dese waren.
Du best mensche ghemaect van eerden /
En̄ eerde saltu noch weerden
Als comt dijn leste dach /
Die marghen lichte wesen mach.
| |
[pagina 272]
| |
4000[regelnummer]
Du moets emmer sterven / dats claer /
Mar du en weets hoe ofte waer;
Mar die doot / weet wel dat /
VerbeytGa naar voetnoot1 dijns in elke stat.
Bestu vroet / soe seldi mede
4005[regelnummer]
Haers verbeiden in elke stede.
Volchstu den vleesche dijn /
Int vleesch saltu ghepijnt sijn.
Begheerstu behagelheyt en̄ sierhede
Den lichaem te sierene mede /
4010[regelnummer]
Du salt voor dat ornament
Hebben di al omtrent
Worme en̄ ghefenijnde slecken
Die dijn lijf sellen bedecken;
Want die gherechticheyt Ons Heren
4015[regelnummer]
En mach anders niet leren:
Si moet gherecht vonnesse gheven
Nae dat verdient onse leven.
Die de werelt meer minnen
Dan Gode in al haren sinnen /
4020[regelnummer]
En̄ die ghenuecheit versmaden
Om haer kele die si versaden /
En̄ die reynicheit van live
Om quade ghenuechte van wive /
En̄ der ghiericheyt altoes volghen
4025[regelnummer]
En̄ op mate sijn verbolghen /
Die selen alle / te waren /
Metten duvelen ter hellen varen.
Wat rouwen sel daer wesen!
Wat fammer en̄ wat groter vresen
| |
[pagina 273]
| |
4030[regelnummer]
Daer men dan die quade al
Vanden goeden scheyden sal /
En̄ vanden bescouwene Ons Heren /
En̄ inder duvelen macht sal keren
Met hem in dat ewighe vier /
4035[regelnummer]
Daert es alsoe onghehier
Buten hopen van allen goede
Inder eweliker gloede!
Want die zielen die pinen daer
En hebben nemmermeer ruste/ dats waer;
4040[regelnummer]
En̄ wat pinen datsi doghen
Nochtan si niet sterven en moghen /
En̄ nae dat haer mesdaet es groet
Heeft elke pine inder noot.
Men sal daer anders horen niet
4045[regelnummer]
Dan wenen / criten en̄ groot verdriet /
Suchten en̄ gheslach van handen /
En̄ crijselinghe van tanden /
En̄ alle maniere van rouwen;
En̄ oec salmen daer scouwen
4050[regelnummer]
Eyselike worme en̄ menich serpent /
Die daer crupen selen omtrent
Ongherust / in allen stonden /
Door haer kele en̄ door haer monden /
En̄ die onsalichlike aenschijn
4055[regelnummer]
Die niet eyseliker en mochten sijn.
Dus moeten alle sielen sekerlike
In die helle oft in hemelrike.
Nu kiesen wi dat een vanden tween:
Of in die hette den langhen ween /
4060[regelnummer]
Of in hemelrike emmermere
| |
[pagina 274]
| |
Blide te sine met Onsen Here.
Goet en̄ quaet / voorwaer gheseit /
Sijn beidegader voor ons gheleit /
En̄ te dien wi willen moghen wi
4065[regelnummer]
Die hant steken met wille vri.
Slaen wise aen tquade / wi moghen vresen
Die tormente die ic hebbe ghelesen;
Slaen wise aen tgoede / wi vinden
Deeweghe blisscap sonder inden /
4070[regelnummer]
Dats Gode sien en̄ met Hem leven /
Met Hem / in Hem / sonder sneven;
Want die Hem heeft hi heeft al /
Goet en̄ vroude sonder ghetal.
Hi es dat overste goet /
4075[regelnummer]
Daert al bi steet en̄ oyt stoet.
Daer es die overste salichede
Entie overste bliscap mede /
Vryheit en̄ caritate gherecht
En̄ eweghe sekerheit ghehecht.
4080[regelnummer]
Daer es ghenuechte en̄ scoenheit met /
En̄ al in ewicheiden gheset.
Daer es vrede en̄ claerheit /
Suetheit / minne / eendrachticheit /
Ewelijc leven ende raste fijn /
4085[regelnummer]
Des nemmermeer eynde en sal sijn /
Daer nemmermeer nacht en luuct /
En̄ elc sijns Heren wille ghebruuct.
Bidden wi den Here alder heren /
Dat Hi ons alsoe moete keren
4090[regelnummer]
Wt allen sauten en̄ ghebreken /
Beide die papen en̄ die leken /
| |
[pagina 275]
| |
Dat wi moeten werden gheselt
Metten ghenen die ghetelt
Selen sijn ter saligher scaren /
4095[regelnummer]
Soe dat wi tsamen moeten varen
Ter blijsscap die niet en vergheet /
Die Hi den salighen heeft ghereet /
Die noyt ore en hoorde no oghe en sach /
Noch gheen herte overpeinsen en mach.
4100[regelnummer]
Des onne ons en̄ gheve sijn volleest
Die Vader / die Sone / die Heilighe Gheest.
|