Nederlandsche gedichten uit de veertiende eeuw van Jan van Boendale, Hein van Aken e.a.
(1869)–F.A. Snellaert–
[pagina 214]
| |
Vanden groten orbore die comt vanden Coepman en̄ vanden Ackerman. C. XXVII.ENde also twee dinghe
2275[regelnummer]
Gheprijst sijn sonderlinghe
In dat gheestelike leven /
Also selen wi prijs gheven
Tween poenten verre te voren /
Die der werelt toe behoren:
2280[regelnummer]
Dat sijn dackerman en̄ de coepman;
Want sonder dese so en can
Die werelt al niet ghestaen /
Want dat volc soude saen
Van breken al bederven /
2285[regelnummer]
En̄ oec van hongher sterven.
Die ackerman moet winnen al
Daer dat volc bi leven sal /
En̄ breect met sire pinen
Lant / heyden ende woestinen /
2290[regelnummer]
En̄ wint coren / wijn en̄ vrochte /
Daer sonder niet en mochte
Die werelt .ij. iaer gedueren;
Want alle creaturen /
Menschen / beesten / ionc en̄ out /
2295[regelnummer]
Nemen daer af haer onthout.
Oec voeden si op inden lande
Quec en̄ beesten menegherande /
Scape / verkene / perde / roye en̄ vee /
Hoendre / ganse / deen min dander mee /
2300[regelnummer]
Daer tsfolx lijftocht ane steet
| |
[pagina 215]
| |
En̄ daer ons af comt / God weet /
Dat goede suvel dat wi verteren /
Dies nieman en mach ontberen /
Boter / kase en̄ eyere mede.
2305[regelnummer]
Proeft / en es dit niet waerhede?
Dese bate en̄ dit voerdeel
Comt vanden lantman gheheel;
Selve ontbijt hijs cume nochtan
Een goet morseel die lantman;
2310[regelnummer]
Dbeste verteren al die vremde.
Si draghens cume een goet hemde;
Nochtan pijnt hire om even vaste /
Nacht no dach en heeft hi raste.
Nu siet en̄ merct dan wel
2315[regelnummer]
Of dat lant winnen es spel /
Diet al wint / voedt en̄ bout /
Daer hem tfolc mede onthoudt.
Nu hebdi verstaen dbedieden
Wat ons leghet aen dackerliede.
2320[regelnummer]
Nu hoert den groten orbore dan
Die ons leghet aen den coepman /
Die dat goet coept en̄ vercoept /
En̄ alle die werelt dore loept.
Hem en es zee te diepe no te lanc /
2325[regelnummer]
Noch lant te hoghe no te stranc
Tote inden .iiij. werelt hoeken /
Hi en willet varen besoeken /
En̄ coept dies hi vindt daer /
En̄ vueret verre elwaer
2330[regelnummer]
Daer meus niet vinden en mochte
Waert dat hijs daer niet en brochte /
| |
[pagina 216]
| |
Dies menech soude hebben noet
En̄ van breken bliven doet.
Waer hi verneemt enech lant
2335[regelnummer]
Daer coren diere es ofte ghewant /
Goet van ghewichte of ander goet /
Daerwert vaert hi metter spoet /
En̄ soccoerst dat lant haestelike
Vanden goede diestGa naar voetnoot1 hadde breke:
2340[regelnummer]
Hi halet goet daer ment windtGa naar voetnoot2
En̄ vueret daer mens niet en vindt.
Aldus deylt hi ghelike
Dat goet in ertrike
Van lande te lande / weder en̄ voert /
2345[regelnummer]
Oest en̄ west / suut en̄ noert /
En̄ avontuert om dit bedrijf
Beyde ziele en̄ lijf /
En̄ ghedoghet menech coude
En̄ oec hitte menechfoude /
2350[regelnummer]
En̄ inder zee meneghen vaer;
En̄ sulc stont blijft hi daer
Alte male metten goede /
En̄ alse hijs minst es op sijn hoede
Comen rovers of quade lantsheren /
2355[regelnummer]
Diene altemale onteren
En̄ nemen hem al dat hi heeft:
Dan mach hem rouwen dat hi leeft.
Nochtan en laet hijs daer om niet /
Al es hem dit ongheval ghesciet /
2360[regelnummer]
Hine wilt weder henen sonder verdrach /
| |
[pagina 217]
| |
Gheschie dats gheschien mach.
Maer dats te claghene alles boven /
Dat lantsheren laten roven
Den coepman in enegher tijt /
2365[regelnummer]
Die doer haer lant lijdt;
Want si daer om sijn lantsheren /
Dat si foertsen selen weren
En̄ elken tsine doen gheven /
Alsic u voere hebbe bescreven.
2370[regelnummer]
Daer om was een goet man
Die edele hertoghe Ian /
Die yrst so hiet in Brabant:
Hine hadde nye so groten viant /
Sine liede en mochten sonder hoede
2375[regelnummer]
En̄ sonder vreese met haren goede
In sinen lande riden en̄ gaen /
Tort yeman die hem hadde mesdaen!
Daer om onste hem God der eren
Dat hi was een here der heren /
2380[regelnummer]
En̄ sine viande dwanc over al /
So dat sijn name bliven sal
Emmermeer in ertrike.
God gheve hem sijn hemelrike!
Nu hebdi verstaen die nuthede
2385[regelnummer]
Van ackerman en̄ van coepman mede /
Welcs leven men mochte ontberen niet.
Daer bi merct ende besiet:
En es cardinael / bisscop no monc /
Lantshere / ridder noch canonc /
2390[regelnummer]
Ertrike en souder ontberen bat
Dan diere .ij. / gheloeft mi dat.
| |
[pagina 218]
| |
Dit es waer dat ic u scrive;
Want dat ertrike blijft te live /
Dats naest Gode bi desen tween;
2395[regelnummer]
In weet beter en gheen
Te ghemeynen orbore alle der liede.
Hier mede latic dit bediede.
|