Syntaktische-elementenlijst
(2014)–P.C. Paardekooper–(ondersch.) vw'sHet ondersch. vw bevat traditioneel twee soorten: z.g. grammatikale en z.g. logische vw's. Ik heb in de traditie geen syntaktische vormbasis voor die indeling gevonden, en gebruik die nu.
Een ondersch. vw verbindt een bijzin met de rest van de hoofdzin; de bijzin is uitloop, aanloop of ⵠ; alleen korte bijzinnen kunnen ook in de middengroep:
Bijna altijd is er een verwijswoord mogelijk. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
A. Buitenbouw van de bijzin1. Verwijswoord is mogelijk
2. Verwijswoord is uitg.
De aanloop betekent ‘een toegeving’.
Zie ook driehoekje (ⵠ). | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
B. Binnenbouw van de bijzin1. Definitie vw
a. Benaderende definities
Een vw is formeel syntaktisch bijna niet te definiëren. Een benadering is: een eenplaatsig plaatsvast bijzinsdeel op de aanloop of het ⵠ. De ANS (Haeseryn [1997]: 546) zegt: ‘Onderschikkende voegwoorden verbinden twee syntactische ongelijksoortige taalelementen. Meestal zijn dit een rompzin en een bijzin met een achter-pv’. De verdere indeling is semantisch: de ANS bespreekt vw's ‘die vrijwel alleen een verbindende functie en nauwelijks ‘eigen betekenis’ (de ‘grammaticale verbindende’) hebben tegenover de logisch verbindende. Dat is dus de traditionele indeling. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
C. Plaatsbeperkingen bij alle vw'sZie ook om-zinnen.
1. Vw's die beperkt zijn tot het ◻
a. Onweglaatbaar of en of (dat):
α. het ⵠ is leeg:
β. het ⵠ bevat een (indir.) vra. woord; het ◻ een fakultatief of (dat):
b. Dat
Er zijn drie mogelijkheden:
α. het ⵠ kan leeg zijn, maar dan moet het ◻ bezet zijn:
β. het ◻ kan leeg zijn, maar dan moet het ⵠ bezet zijn:
γ. het ⵠ en het ◻ zijn bezet:
(De spelling van de dubbele vw's is soms eenwoordig (bv. bij voordat) soms tweewoordig (bv. bij tegen dat.))
2. Vw's op de versmelting van ⵠ en ◻
Een aantal vw's vertegenwoordigt de versmelting van ⵠ en ◻:
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
D. BesluitDe vw's horen bij de bijzinsverbindende elementen en zoeken de voorste plaatsen van de kleine zin. Nevenschikkende verbindende woorden komen vaak nog voor die voorste plaatsen. |
|