| |
| |
| |
Cap. XXVII.
Summa. Insumitur hoc Caput duobus: Primo, specimine quodam ostenditur, quam verum sit, quod Toletanus initio Capitis praecedentis dicitur asseruisse; Flandriam & Teutoniam, Daniam, Norvegiam, Angliam, Suetiamque unicam habere linguam: Deinde, confirmatur amplo quodam & splendido Nicephori Gregorae testimonio id, quod Capite fere toto praecedente asseritur. Denique seges testimoniorum ex alijs Authoribus, ad pleraque hujus disputationis corroboranda ostenditur, collecta a Francisco Irenico.
ASserendis atque evincendis tanto certius illis, quae Capite praecedente collecta sunt, atque adeo totius hujus nostrae disputationis prora & puppis sunt, paradigmate aliquo primo commonstrabo id verum esse, quod initio illius Capitis dixi, Rodericum Toletanum testari Germaniam Flandriam, Angliam, Suetiam, Daniam, Norvegiam, unicam habere linguam, licet idiomatibus distinctam. Adscribam, inquam, aliquid Germanici seu Teutonici, aliquid Belgici seu Flandrici, aliquid Anglici, cum quo idem est Scoticum, & aliquid Suetice, cum quo unum est Danicum & Norvegicum. Videbis summam similitudinem, praesertim si omnia consideres ad illas regulas Capite III propositas:
Belg. | Ende | de | Overpriesters | naemen | de | fil-Ga naar margenoot+ |
Teut. | Vnd | die | Hoghepriester | namen | di | sil- |
Angl. | And | the | Ga naar margenoot*Opperpriests | tooke | the | sil- |
Suet. | Oc | de | Ypperste prester | toge | | solff- |
Lat. | Et | | principes Sacerdotum | accipiebant | | pe- |
Belg. | vere | penningen, | ende | seiden: | het | is | niet |
Teut. | berlinge, | | und | sachten: | es | ist | nicht |
| |
| |
Angl. | ver Ga naar margenoot* | pennys, | and | saide: | it | is | not |
Suet. | | pendingene, | oc | sagde: | det | is | icke |
Lat. | genteos, | ac | dicebant: | non | lici- |
Belg. | betamelijck | dese | te | legghen | inde |
Teut. | zimmelich | diese | zu | leghen | in | die |
Angl. | Ga naar margenoot*becomly | those | to | lay | in | the |
Suet. | Ga naar margenoot*s ommerlig | dem | til | legge | i |
Lat. | tum | est | eos | deponere | in |
Belg. | Gods | kiste, | dewyle | het | een | Ioon | des |
Teut. | Gottes | kasten, | den | es | ein | Ihon | des |
Angl. | Gods | chiest, | because | it | a | price | of |
Suet. | Guds | kiste, | thi | det | er | blad | pendinge. |
Lat. | Dei | cistam, | namque | est | pretium |
Belg. | bloets | is. | Ende | sy | hielden | eenen | raedt, |
Teut. | bluts | ist. | Vnd | sie | hielten | einen | rat, |
Angl. | blood | is. | And | they | tooke | | counsell, |
Suet. | | | Oc | hulde | de | it | raad, |
Lat. | sanguinis. | Et | instituebant | | consilium, |
Belg. | end | kochten | daer | voor | een | potbackers |
Teut. | und | kauften | | drumb | | einen toepffers |
Angl. | and | bought | with | them | a | potters |
Suet. | oc | k vte | dir | faare | en | pottemageris |
Lat. | atque | emebant | pro | ijs | | Figuli |
Belg. | acker. | Doe | is | vervult | dat | daer |
Teut. | acker. | Da | ist | erfullet | das | da |
Angl. | field. | Then | Ga naar margenoot*is | fulfileth | that | which |
Suet. | ager. | Da | er | fulkommet | det | som |
Lat. | agrum. | Tum | est | impletum | id | quod |
Belg. | was | geseidt | deur | den | propheet | Jeremias. |
Teut. | gesagt | is | durch | den | propheten | Jeremias. |
Angl. | was | said | Ga naar margenoot*through | the | prophet | Jeremias. |
Suet. | blef | sigered | igeunem | | propheten | Jeremias. |
| |
| |
Lat. | fuit | dictum | per | | prophetam | Ieremiam. |
Belg. | End' | sy | hebben | genomen | dertich | sil- |
Teut. | Und | sie | haben | genomen | dreissich | sil- |
Angl. | And | they | haue | taken | thirtie | sil- |
Suet. | Oc | hassve | de | taget | trediue | s lff- |
Lat. | Ac | acceperunt | triginta | ar- |
Belg. | veren | penningen, | daer | met | de | ver- |
Teut. | ver | pfenning, | damit | der | ver- |
Angl. | ver | Ga naar margenoot*pennys | where | with | the | solde |
Suet. | pendinge, | der | den | | solde |
Lat. | genteos, | quibus | is, | qui | venditus erat |
Belg. | kochte | was | betaelt, | welcken | sy | koch- |
Teut. | kaufte | ward | bezalet, | welchen | sie | kauf- |
Angl. | one | was | payed, | whom | they | bought |
Suet. | blef | betalet | met, | hulicken | de | ki bte |
Lat. | solvebatur, | | quem | nempe | emebant |
Belg. | ten | vanden | kinderen | van | Jsrael, |
Teut. | ten | vonden | kinderen | von | Jsrael, |
Angl. | of | the | children | of | Jsrael, |
Suet. | af | | | Jsraels | b ru, |
Lat. | a | | filijs | | Israelis, |
Belg. | End | sy | hebbense | ghegheven | | voor | den |
Teut. | Vnd | | haben | sie | gegeven | | fur | dem |
Angl. | And | | haue | giuen | them | for | the |
Suet. | Oc | | haffve | giffuit | den | for | en |
Lat. | Ac | | dederunt | eos | pro | |
Belg. | potbackers | acker, | als | my | de | Here |
Teut. | toepffers | acker, | als | mir | ther | Herr |
Angl. | potters | field, | as | the | | Lord |
Suet. | pottemagerisager, | s m | Herren |
Lat. | Figuli | agro, | sicut | Dominus |
| |
| |
Teut. | befohlen | hat. |
Angl. | appointed | me. |
Suet. | bafalede | mig. |
Lat. | mihi | praecepit. |
A phrasi aliquando non nihil discedo, ut melius appareat similitudo vocum; nunquid ea ubique est magna? nunquid omnia pene eadem, nisi quod singula accommodentur ad singulam suam dialectum? & quod Angli miscent hic illic quaedam Latina ad idioma suum flexa? Sic reperies hic fieri in totis his linguis. Nunc testem adducam Nicephorum Gregoram, qui mihi adstipulabitur plerisque a me dictis, atque ei imprimis, quod forte maxime videtur incredibile, quod Celtis Belgisque genus linguaque communes sint cum Scytis. Is ad hunc ajt modum: Homerus eos (Scytas nempe) mortaliumGa naar margenoot+ iustissimos nominavit. Appellationem eorum Scriptores veteres nobis varie tradiderunt. Nam Homerus Cimmerios eos vocat: Herodotus vero Persicae Historiae author, Scytas diversos: Plutarchus Cheroneus Cimbros & Teutones: non ille quidem suapte authoritate, sed tamen nominavit velut ambigens, ac ipse sibi diffidens. Nam propram suam appellationem ipsi utique sua lingua norunt. Qui vero Graecis nominibus eos appellant, aliàs aliter suo quique arbitratu eos vocant: qui torrentis instar in nostras provincias irruentes, aliàs alia loca occupant. Vt enim terrores de coelo saepe hominibus a Deo incutiuntur; ut fulmina, incendia, & crebri imbres: saepe è terra; ut telluris hiatus, & quassationes: saepe ex aëre; ut typhones, & nimbi: ita hi asservantur a Deo septentrionales & hyperborei terrores, ut pro alia poena, quando & quibus Providentia visum fuerit, immittantur. Horum aliqui patrijs sedibus relictis, multas provincias vastarunt, plurimasque gentes jugo servitutis subdiderunt: non secus ac magni maris sinus per
| |
| |
declivia effusus, omnia, ad quae pertineret inundaret & prosterneret. Caeterum cum inde nudi ac inermes exierint, mutata victus ratione, mores eorum imitantur, apud quos consederint: quemadmodum è maximis orta montibus flumina, quae in mare influunt, potabilem suam aquam non statim in littore in salsuginem convertunt: sed in longo adhuc tractu maris naturam suam retinent, donec copiosoribus undis victa, eam mutarint. Sic ij qui proxime veterem Scythiam consederunt, nomen pristinum inviolatum conservant, nam & ipsi Scythae appellantur, & terra, quae eos alit, Schytia dicitur. Cujusmodi sunt, qui cum ultra Tanais fontes, & ad ipsum Tanaim olim habitassent, in Europam effusi, Maeotidis paludis latera ad Occasum spectantia occuparunt. Deinde multis saeculis post alij ut ex amplissima regione prima Scythia avulsi, in duas partes sunt divisi: quarum una, Sarmatis Asianis eversis, ad Caspium usque mare excurrit: qui patrij etiam nominis obliti Sarmatae, Massagetae, & Melanchlaeni a nigro vestitu, atque Amazones vocabantur: quaeque singulae ab eis domitae gentes nomina sortitae erant, eadem & illi assumpserunt, propter illarum mores & ritus ascitos. Alteri vero versus Europam profecti, & omnem Oceani oram pervagati, Sarmatarum & Germanorum nomina sibi vendicarunt. Denique in Galliam quoque impressione facta, eâque subactâ, Celtae & Galatae sive Galli sunt appellati, &c. Quid istis illustrius? Ac ne ignominiosum nobis putetura Gallis, Hispanis, Italis tales nos proavos recensere: cogitetur primo non fuisse initio tam truculentos & barbaros hos Scythas, uti jam sunt. Saevities eorum maxime insurgebat adversus voluptatem, mollitiem, & alia vitia. Virilis & mascula penes eos habitabat virtus: Erat ipsis & ingenij indolisque vigor: Sapientiam, de qua multum garriebant Graeci, ipsi praestabant: Sic celebrantur apud omnes Philosophos, Historicos, virosque doctos: Magna universo orbi reliquerunt | |
| |
exempla Zamolxin Toxarem, & Anacharsin. Deinde non Belgis modo, sed & Hispanis, Gallis, Italisque attribuuntur hi Scytae generis exordium. Ac quale id toti humano generi? anne lutum & limus? Non refert,
Anne pater tibi sit Thersites, dummodo tu sis
Aeacidae similis, Vulcaniaque arma capessas.
Ad ultimum pro multis testibus sit unus Franciscus Irenicus, imo ex multis se coagmentans testis sit multiplex; qui in sua Exegesi Germaniae uberem testimoniorum messuit segetem, atque cuivis suppeditat: ex sexcentis pene Authoribus Graecis Latinisque, vetustis ac recentioribus, ijsdemque gravissimis, quorum authoritate haec nostra vulgo non ita observata firmis velut tibicinibus Satyrisque fulcit atque constabilit. Probat illius suae Germaniae Exegeseos lib. I, a Cap. XI ad finem, fere usque omnes illas gentes, ad Scytas usque & Amazones, a nobis commemoratas adeo ex una propullalasse origine, ut aliquando fuerint eaedem: loca item illa habitasse, atque ijs occasionibus fere ad ea pervenisse, uti nos retulimus. Lib. II, Cap. XLV, Graecos Germanosque linguae mutuum fecisse probat. Lib. VI. toto fere; Capitibus praesertim II, V, & a XLIII ad finem usque edocet, quantum sese Celtae, per bella & victorias, miscuerint, varijs saeculis Romanis Graecisque.
|
|