Literatuur. Jaargang 12
(1995)– [tijdschrift] Literatuur–
[pagina 29]
| |
Het literaire bedrijf
| |
[pagina 30]
| |
opgesteld waarin al in de eerste alinea de schitterende formulering: ‘het schrijven hield haar gemoederen vanaf haar tiende bezig’. Mijn gemoed schoot vol. Ook de eerste alinea's van het manuscript emotioneren me door dergelijke geacheveerde volzinnen. De plot van de roman is werkelijk kristalhelder: Adeline, van het kasteel, is ongelukkig en weet niet waarom. Toch zijn mijn gemoederen niet zo door Susans stijl van denken geenthousiasmeerd dat ik tot de laatste bladzijde blijf doorlezen. Zij en haar literaire agent hadden meer oog voor de presentatie van het concept dan voor het manuscript dat er toch de grondslag van moet vormen.
Is de literaire uitgever wel wanhopig op zoek naar Susan? Dat valt alleszins mee. Op de eerste dag van mijn nieuwe baan ervaar ik hoeveel gefrustreerde ambities worden gebotvierd op de tekstverwerker door mensen die een boek schrijven zonder er ooit zelf maar een gelezen te hebben. Daar komen regelrechte rampen uit voort. Dat je literaire smaak ontwikkelt door veel te lezen, bijvoorbeeld door hele genres stuk te lezen zodat er sensibliteit ontstaat voor het betere werk, werd mij na die eerste uitgeversdag nog eens duidelijk onder ogen gebracht. Ik hoop dat het lezen van al die ongevraagde manuscripten mijn lust in lezen niet aantast. Susan is een hinderlijke tussenpersoon tussen de smaak van uitgever en de smaak van het publiek. Aan mijn bureau denk ik, terwijl ik een nieuwe enveloppe openscheur, aan al die redacteuren, gezeten aan andere bureaus bij andere uitgeverijen die meer uit plichtsbesef op zoek zijn naar Susan maar eigenlijk geen moment in haar geloven. Allemaal gissen ze naar de smaak van de ander. We zitten met z'n allen in de black box. Want dat is een vraag die me bij het lezen van de manuscripten overvalt: hoe kan ik mij de smaak van een bijna niet te definiëren publiek voorstellen? Waarom vallen zoveel lezers op Susan? De redacteur volgt liever zijn eigen smaak, hoopt tussen zijn manuscripten liever stukken van Musil of Joyce aan te treffen, waarvan de waarde pas op zeer lange termijn zal worden ontdekt. Commercieel zijn die boeken niet interessant, maar de redacteur gelooft in zijn missie en zal zijn vuur uit zijn sloffen lopen om een publiek te zoeken voor de boeken die hem zelf ten diepste heeft geraakt. De literaire uitgever gelooft in een schrijver en niet in een communicatieconcept. Ben ik te optimistisch of te naïef na zo'n eerste dag op de uitgeverij? Om de boeken te kunnen uitgeven die de uitgever zelf van belang vindt, is hij gedwongen om een romans op de markt te brengen waarvoor een zo groot mogelijk publiek voor warm loopt, al weet hij niet exact waarom. Ik zie terwijl ik dit schrijf beneden op de gracht Susan voorbijfietsen. Daar gaat ze. De heldin van Esquire.
Anthony MertensGa naar voetnoot+ |
|