De wonderlijke historie van de Zwaanridder die in Nijmegen aankwam
(2005)–Martijn Wijngaards–
[pagina 106]
| |
Zwijgende Zwaanridder GerhardKenners van de verzameling Duitse sagen van de gebroeders Grimm weten dat er nog een vierde ridder is die in een Zwaanbootje rondvaart. De stomme ridder Gerhard die bij Karel de Grote in Numaia (Nijmegen?) aan wal stapt. Deze heeft slechts zijdelings iets te maken met de verteltraditie. Daarom is hij een korte vermelding waard.
In het verhaal van Gerhard komt geen huwelijk voor en geen verboden vraag. Hij is alleen een Zwaanridder, omdat zijn bootje door een zwaan wordt voortgetrokken. Gerhard kan niet spreken. Op een bord dat om zijn nek hangt staat te lezen dat hij zijn zwaard in dienst wil stellen van Karel de Grote, in ruil voor een stuk land en een mooie vrouw. Karel neemt deze rare snuiter op in zijn hofhouding, waar deze niet alleen leert spreken, maar ook uitgroeit tot een grote held. Uiteindelijk mag hij zelfs trouwen met de zuster van Karel. Een vraagverbod behoort echter niet tot de huwelijkse voorwaarden.
Niet alleen de gebroeders Grimm maken melding van Gerhard. In de Noorse ‘Karlamagnús Saga’ - een bundeling van allerhande verhalen over Karel de Grote - duikt hij ook op.Ga naar eind71 Gerhard heet dan Geirardr. Ik kan mij levendig indenken dat deze Zwaanridder zijn oorsprong vindt in dezelfde mondelinge traditie als Helias en Lohengrin. Over Numaia is ook nog niets uitgezocht bij mijn weten, dus ook daar ligt nog interessant terrein. | |
[pagina 107]
| |
|