T'Boeck van Ons Lieve Vrouwe van Maestricht, ende van den oorspronck des stadts, ende miraculeuse beeldt van Ons Lieve Vrouwe, rustende int convent der minderbroederen
(1612)–H. de Vroom– Auteursrechtvrij
Het derde Capittel.
| |
[pagina 13]
| |
stricht ghestelt. Gregorius Turonensis Ga naar margenoot+ schrijft dese dingen ouervloedelijcker, ick seynde den leser tot hem. Tegen de Arrianen is hy gheweest eenen scherpe voorstaender des Catholijcke gheloofs. Inde Ariminensche vergaederinghe worden die aldervolstandichste gehouden Fagadius ende S. Seruatius Bisschop van Tungeren, Ga naar margenoot+ soo Seuerus Supitius schrijft. Van Magnentio is hy ghesonden tot den Keyser Constantius, ende is te Alexandrie seer eerlijck ontfangen van Athanasius, wyens gratie ende vrientschap hy vercreegh om de viericheyt des geloofs, ende wtnemende heylicheyt. 3. Op dien tijt was Euphrata Bisschop Ga naar margenoot+ van Colen, een vrome bestrijder der Arrianen in de Sardicensche vergaederinge, waerom dat hy van de Vaderen te Antiochien ghesonden is, ende een heerlijcke Ambassaetschap bedient by den Keyser Constantius, ende ghemaeckt dat die Catholijcke Bisschoppen die door zijn beuel ghebannen waren, ende geabsolueert vande vergaederinge, hy de seluen wederom riep tot hun eygen stoelen: Maer begost hebbende met een goet beghinsel dinghen die loff weert waren, heeft die met een vuyl Ga naar margenoot+ eynde besmet, want wederkeerende vande Sardicensche Concilie by hem hebbende het ingedroncken fenijn heeft Euphrata | |
[pagina 14]
| |
by de Tungersche het oncruyt sijnder valscher leeringe ghesaeydt bouen op die terwe vande saelige leeringhe. Tegen desen wolf heeft hem ghestelt die goeden herder S. Seruaes, ende dese sententie gegeuen: Ga naar margenoot+ wat den valschen Bisschop Euphrata gedaen heeft, wat hy geleert heeft, weet ick wt de waerheyt, ende niet wt opinie, als aen de naeste Stadt gelegen, wien ick int openbaer ende int thuys dicwils heb wederstaen, als hy loochende Christum Godt te zijn, soo dat ghehoort heeft Athanasius Bisschop van Alexandrie, andere Priesteren ende Diakenen. Ende daerom ordeel ick dat hy niet en mach zijn eenen Bisschop voor de Christenen, want hy den Godt Christum met een kerckdiefsche stemme gheloochent heeft, noch datmen hem voor eenen Christen mensch behoort te houden. Sonder eenich vertoenen Euphrata worden verworpen, ende in zijn plaetse ghestelt S. Seuerinus. 4. Hier wt blijckt op wat tijt dat S. Seruatius gheleeft heeft: Maer wanneer dat hy te Roomen ghereyst is, om te verbidden aen het graff van S. Peeter de vernielinge Ga naar margenoot+ aenstaende vande Hunnen, is quaelijck om segghen: het meestendeel meynt dat hy doen nae Roomen ghinck, als den roep was dat die Hunnen in Vranckrijck wilden vallen. Maer heeft hy wel gerekent | |
[pagina 15]
| |
die schrijft dat S. Seruaes ontrint hondert Ga naar margenoot+ iaer doot was voor die vernielinghe van Tungeren, soo sullen wy beuinden dat waer is dat Sigibertus schrijft, dat Ga naar margenoot+ hy langhe te voren inden gheest ghesien heeft dat aenstaende quaet oft bederffenisse, ende niet gestoruen en is ten tijden van Attila Coninck der Hunnen. 5. Hoe wel dat sommighe segghen sijnen Ga naar margenoot+ oorspronck ende afcompste te sijn wt de familie der neuen des Heeren ons Saelichmaekers, maer om datmen niet en weet de plaetse van zijn geboorte, noch gehoort en hebben die oorsaecke van waer hy elders comen is, soo en connen wy niet licht ghesijn om dit te gheloouen, noch en willen oock niet versmaeden dese opinie die wt godtvruchticheyt verbreydt wort. Maer wyen niet en mishaeght naer de steeninghe van S. Steuen, bouen de drijhondert by nae iaeren, den vinder van het H. Cruys te sijn Vidam met toenaem Quiriacus, den neue geweest te sijn des selfsten martelaers vanden broeder Simon, dat hem dan te minsten behaeghe dat bouen de vier hondert iaeren nae die gheboorte oft passie ons Saelichmaeckers S. Seruaes gheweest is van sijns moeders moykens weghen den neue van onse Lieue Vrouwe Godts moeder. Hoe dat die saecke gheleghen is; sy en hebben niet te seer ghear- | |
[pagina 16]
| |
beydt om te doen geloouen, soo en willen wy oock niet te seer arbeyden om niet te doen gheloouen oft te verlegghen, want nae het seggen van Tullius en moeten wy niet schamen te belijden niet te weeten, dat wy niet en weeten, ende hun betaemet beter met schaemte de onweetentheyt te belijden, dan oneerbiedelijck wt godtvruchticheyt te lieghen. Ga naar margenoot+6. Men seyt dat S. Seruaes begrauen is gheweest neffens de Brugge des openbaere Dijcks neffens wyens graf hoe wel dattet sneeu was ghevallen, en viel nochtans den sneeu opden marmersteen met die op het graf lagh, ende hoewel die plaetsen door de cracht van stercken vorst seer vervrosen, ende den sneeu wel drij oft vier voeten dick lach opder aerden, soo en gheraeckten nochtans den sneeu het graf niet. Daer door wort verstaen dat dit eenen warachtighen Israelit is. Want hem tusschen de muren der waeteren de waeteren niet schadelijck en waeren, maer waeren profijtelijck. Soo oock neffens het graff van desen rechtveerdighen, die nedervallende sneeu en was geen oorsaecke van vochticheyt maer des eere. Men sach rontsom de berghen verheuen met sneeu, maer nochtans en sachmen den sneeu niet ghenaecken het graff. Ende wy en verwonderen ons niet dat die aerde met sneeu | |
[pagina 17]
| |
ouerdeckt wort, maer wy verwonderen ons, dat sy niet en heeft derren aenraecken de plaetse van theylich graff. De deuotie der Christengeloouige plachten doen ghemeynelijck oratorie oft bidtplaetse te maken van gheschaefde plancken oft berderen maer mits dat sy lichtelijck vanden wint wech gewaeyt worden oft van seluen vielen, soo heeft oock sulcke gehadt S. Seruaes, tot datter een quam die een eerweerdighe Kerck timmerde voor desen gloriosen Bisschop. Naederhant comende te Maestricht Monulphus Bisschop, heeft eenen grooten Tempel tot sijnder eere gemaeckt, gheschickt ende gheordineert, inden welcken met groote deuotie ende eerweerdicheyt het lichaem vervuert is, claer van verdinsten ende deughden. 7. Dat het weluaren vande Stadt Maestricht altijts is geweest onder de bescherminge van Sinte Seruaes, sal ick met een oft twee exempelen toonen. Als de Hunnen de Stadt van Tungren vernielden ontrint het iaer ons Heeren vierhondert ende negen, den vierden dach van Julij, door de verdiensten van S. Seruaes ist gheschiet, Ga naar margenoot+ dat de Hunnen noyt te Maestricht en quamen, oft costen ghesien, hoe wel sy rontsom de Stadt drayden ende keerden. Als die Geusen Maestricht bewoonden int iaer duysent vijfhondert ende neghenen- | |
[pagina 18]
| |
tseuentich, soo is soo wonder de Stadt ingenomen ende verlost dat oock alle die Reliquien der Heylighen (die daer veel te sien sijn inde Sacristije van S. Seruaes) bewaert zijn gheweest, noch van hun plaetse versedt. Die heylighe Patroonen van hun ondersaeten, ende haer Reliquien sijn in plaets van muren ende wallen, ende pleghen ghemeynelijck het onghelijck, de schaden ende perikelen van de ghene die Ga naar margenoot+ hun dienen te keeren. Soo plaghen te eeren alle godtvruchtighe de bewaerders hunder Steden ende de Presidenten van hun plaetsen, door welckens verdiensten ende voorspraeck by Godt gebruyckende, door hun te lesten godlijcke ghiften vercrijgen. Als S. Seruaes veel weldaden in veel hadde bewesen, soo gheschiedet dat hy seer besocht wort met een groot geloop van Pelgrims oock wt binnenste van Vranckrijck, van Bemen, van Hungarije. Niet weynige hebben sijn weldaeden genoeten. Ga naar margenoot+ Ghelijck wy oock beuonden hebben, ende ons Voorvaders hebbent geproeft, ende wy gheloouent ende betrouwent dat wy geholpen worden altijts door de gebeden der besundere Patroonen om de bermherticheyt des Heeren te vercrijgen onder alle arbeyden van deser werelt, dat hoe seer wy om de sonden verdruckt worden, soo veel te meer door hun verdiensten worden verheuen. | |
[pagina 19]
| |
8. Men moet oock niet verswijghen voor den naecomenden tijt, tghene dat in onsen tijden geschiet is, datmen leest ten Noort-zijde inde Kerck van S. Seruaes ter eeuwigher ghehoochenisse. DEO OPTIMO MAXIMO, Dat is: Ter eeren vanden Aldermachtichste Godt, ende den H. Patroon S. Seruaes, Siet de instrumente der vyanden des vaderlants, om de Stadt te bederuen, die snachts heymelijck inde grachten ghevallen waeren, sijn door de cracht der voorvechters op den gheluckichsten dach van Sint Geertruyt verstroyt ende veriaeght, den Gouuerneur ende den Magistraet van Maestricht offert den roof, int Jaer m. d. xcii. den xvij. van Meert. Tot een triumphe hanghen aen den muer seuenthien leederen, bijlen, hamers, haecken, ijsere boomen, saghen, zeelen, Springers daer sy de muren, vestenen, ende poorten te vergheefs meynden mede in te nemen. | |
[pagina 20]
| |
Ga naar margenoot+9. Wat die heylighe vermoghen, toonen sy door mirakelen. Ist dat by auontuere de natuere niet en heeft, oft onuersienelijcken val de menschen vercrenckt, dat vermaeckt de godlijcke goetheyt aen de grauen der heylighen. Sy verlichten de blintheyt, de beenen verstercken sy, die tonghen hermaecken sy, openen de ooren, beuelen de duyuelen, openen de kerckers, ontdoen de banden, de ghebrokenen rechten sy, straffen de onrechtveerdighe ende hebben lief de rechtveerdighe. Dese dinghen gheschieden door de lichaemen der gheesten, die nv staen voor de goddelijcke crachten. Wat ist te verwonderen dat sy dusdanighe dinghen vermoghen, gestelt inde glorie van onsterffelijckheyt, die desgelijcke dingen hebben vermoeght onder het decksel Ga naar margenoot+ van sterffelijckheyt? S. Pieters schaduwe ghenas allen den ghenen die sieck op de straeten laghen. Die voorschooden van S. Paulus verioeghen die duyuelen vande besetenen. Van sulcken verdiensten sijn gheweest die gheestelijcke kinderen van ons moeder de heylighe Kerck: want oock de kinderen des vleeschelijcke Synagoge desghelijcke dinghen vermochten te doen. In Egypten heeft Moyses teekenen Ga naar margenoot+ ende wondere wercken ghedaen door de roede, ende onder de ghedaente des Ga naar margenoot+ doopsels, heeft hy de Roo-zee ghedeylt. | |
[pagina 21]
| |
Den mantel van Helias heeft Heliseo gegheuen Ga naar margenoot+ eenen dobbelen gheest, ende dat selfste cleet heeft den loop vande Jordaen ghedeylt. Dese miraekele heeft Godt door de heylighe in het leuen onder den wet ende gratie ghedaen, op dat wy sonden verstaen ende vastelijck gheloouen wat by hem vermoghen hun gheesten. 10. Maer onder allen die den hemelschen Ga naar margenoot+ Coninck voor ons bidden, soo moetmen princepaelijck gaen totte gloriose maghet Mariam, die hoe sy hoogher is, soo veel te leegher ons aensiet, begerende alle menschen tot haer te trecken, voor de welcke sy in haer lichaem ghedraghen heeft den Salichmaecker. Dese is by Godt dien sy gebaert heeft voor ons een neerstige voorsprekersse, sy helpt ons, sy beschermt ons, sy verheft ons, ende allen den ghenen die tot haer comen gheeft aldervlietichste bescherminghe. Ende sy en sal niet alleen de ootmoedighe bidders verhooren, maer gelijck sy wt haer goetheyt placht, oock die ghebeden van de ghenen die haer willen bidden, te voren comen. |
|