De cirkel. Hommage aan Marie Hertzdahl-Bloemgarten
(2011)–Marja Pinckaers–
[pagina 66]
| |
Your children are in good healthMIJN OMA'S BLIJDSCHAP OVER HAAR BEVRIJDING wordt getemperd door gebrek aan informatie over haar familie. Hoe is het met haar twee kinderen? Vanaf het moment dat zij in Brussel werd gepakt, heeft zij niets meer over hen gehoord. Al meer dan twee jaar verkeert zij in een verschrikkelijke onzekerheid over hun lot. Wat zou er met hen zijn gebeurd? ‘Wie haar ook sprak in het kamp,’ aldus Ima,Ga naar eind71 ‘telkens begon zij haar vaste litanie: Karel en Thilly, hoe zou het met hen gaan? Hoe sterk was zij daarin en hoe uniek. Aan haar, aan die obsederende gedachten over haar kinderen heb ik de essentie van het moederschap leren kennen.’ Na haar bevrijding zet mijn oma de zoektocht naar haar kinderen onverminderd voort. Ze zit niet bij de pakken neer. Vanuit het opvangkamp te Malmö komt ze via de Zweedse tak van Shell in contact met haar broer Henk in New York. Dat is in die tijd en in die omstandigheden niet eenvoudig. Maar het lukt. Het duurt meer dan drie weken na haar eerste brief voor oma weet dat allebei haar kinderen de oorlog hebben overleefd. Dat moeten drie eindeloze weken vol onzekerheid zijn geweest. Op 4 juni 1945 kan een dolgelukkige moeder aan haar dochter - mijn moeder - schrijven: Lieve Thilly, | |
[pagina 67]
| |
children are in good health.’ Meisje, kun je begrijpen, wat dat voor mij was? Eindelijk weer de moeite waard om verder te leven. Normaal denken kan ik nog niet, maar ik fuif al sedert gisteren. ErzatskoffieGa naar eind72 en taarten. Wat verheug ik mij op jouw handschrift dat ik zó lang moest missen. De gedachte aan jou en Karel heeft me altijd staande gehouden. O kind, wat is het toch heerlijk, dat ik nu aan jullie denken kan als mijn kinderen die leven. Pas goed op jezelf en zorg gezond te zijn als ik thuiskom. Thilke, hoe kunnen we die jaren inhalen? We zullen ons de eerste tijd maar samen met zijn drietjes ergens opsluiten. Wanneer zullen wij elkaar zien? Stuur je gauw kiekjes? En vele lange brieven van jullie belevenissen? Aan haar zoon schrijft oma diezelfde dag: Lieve Karel, | |
[pagina 68]
| |
dagen gek van angst. Wat heb ik gedaan dat ik nog zoveel geluk heb? Op 22 juni 1945 viert mijn oma haar achtenveertigste verjaardag in het vluchtelingenkamp te Malmü. Ze is al weduwe, maar een vrij mens. Haar twee kinderen hebben de oorlog overleefd. Een mooier verjaardagscadeau kun je niet bedenken. Ze heeft Thilly en Karel weliswaar nog niet in levenden lijve gezien, maar ze weet dat ze thuis op haar wachten. Haar kampvriendinnen schenken mijn oma een ingelijste tekening. Het verbeeldt het telegram dat broer Henk stuurde. Your Children are in Good Health, staat erop. Ondertekend met Your Brother. Dit is het schilderij waar ik vroeger zo vaak naar keek als ik bij oma logeerde. | |
[pagina 69]
| |
De tekening, die door een van haar Lagernichtjes (zoals ze zichzelf noemen) is gemaakt voor ‘tante Marie’, heeft na de dood van mijn oma tweeëndertig jaar in een kelder gelegen. Het schilderijtje is veel kleiner dan ik me herinner. Nu het stof is verwijderd, zie ik goed hoe onhandig het is gemaakt. En ik vroeger maar denken dat het aan mij lag dat ik niet begreep hoe de armen van de vrouw zich verhielden tot haar lijf. Meer dan ooit besef ik nu de onschatbare waarde die deze primitieve tekening uitdrukt. Voor mijn oma, mijn moeder, haar broer. En voor al hun nakomelingen. Ik hang hem op in mijn huis. Boven de commode van mijn oma die ik erfde. |