Vondel
(1861)–Hippoliet van Peene–
[pagina 51]
| |
Eerste tooneel.GRIET, links binnenkomende met eenige folianten welke zij op de tafel plaatst.
griet.
Lieve hemel! wat nieuw gevaar mag er toch onzen goeden meester bedreigen? Nu wil hij dat ik al zijne boeken heimelijk naar het huis zijns ooms doe dragen en telkens dat er zich een vreemd gezicht aanbiedt, heb ik last te zeggen dat hij op reis is. Dat is niet klaar en ik ben zeker dat de aanklagt zoo zeer niet vernietigd is geweest als mejuffer Anna het gezegd heeft, alhoewel de dagvaarding die voor acht dagen moest plaats hebben, onbepaaldelijk is uitgesteld geworden. Vondel had te veel vrienden in Amsteldam en de regters hebben het voorzichtig gevonden van de vervolgingen af te zien. Doch het onweder dat uiteen gedreven is kan terugkomen en vreeslijker dan ooit uitbarsten. (Dit laatste zeggende heeft zij de boeken van de tafel genomen en is er mede naar den overkant gegaan.)
| |
[pagina 52]
| |
Tweede tooneel.JOOST, GRIET.
joost,
driftiglijk opkomende.
Vervloekt noodlot! het zal dan niet ophouden mij te vervolgen.
griet,
die meende regts binnen te gaan keert zich plotseling om.
He! - ha! zijt gij het, mijnheer Joost.
joost.
Wat doet gij daar?
griet.
Eenige boeken welke ik daar binnen draag.
joost.
Als er iemand naar mij komt vragen zult gij zeggen dat ik uit stad ben.
griet,
ter zijde.
Hij ook al.
joost.
Welnu, hebt ge mij niet gehoord?
griet.
Ja toch, mijnheer, ja toch.
joost.
Gelukkiglijk... Breng mij thee.
griet.
Ja, mijnheer.
joost.
Neen, breng mij wijn.
griet.
Wijn?
joost.
Ja, klinkt dat woord zoo vreemd?
griet.
Neen, maar gij weet wel dat ik den sleutel van den wijnkelder niet heb. | |
[pagina 53]
| |
joost.
Vraag hem aan mejuffer mijne zuster, (bitterlijk) zij is immers de meesteres hier.
griet.
Wat wijn belieft mijnheer?
joost.
Den eersten die u onder de hand valt.
griet.
't Is goed, mijnheer. (Vertrekkende.) Ha! zoo ik de vader van dat heertje ware, ik zoû hem een ander dansje leeren.
(Af regts.)
| |
Derde tooneel.JOOST, alleen.
De wijn zal mij bedwelmen, mij wat opbeuren. (Opstaande.) Neen, de wijn kan mij niet helpen. - Nauwelijks ben ik de jaren der jeugd ingestapt en ik bevind mij reeds voor deze twee uiteinden: de schande of de dood. Geenen anderen weg kan ik inslaan. Ik heb het erfdeel mijner moeder, welk ik nog te goed heb, aan woekeraars verkocht veel meer dan het waard is en thans ben ik in eenen toestand waaruit geheel de fortuin mijns vaders mij niet meer kan redden. Ha! men gaat snel voort als men onachtzaam en kommerloos dag en nacht van het leven geniet. Ik ben twee-en-twintig jaren oud en ik heb zoo veel geleefd als een man van veertig; niet dat ik het mij beklaag, 't is 't geheim om 't leven te verdubbelen welk ik gevonden heb. Welaan, ik moet een besluit nemen. Als ik vandaag om te beginnen de twee duizend gulden niet betaal waarvoor ik mijn naam verpand heb, 't is te zeggen den naam mijns vaders, zal men mij schandelijk in de gevangenis werpen. Neen, liever de dood; het is de beste grap welke ik mijne schuldeischers kan spelen.
| |
[pagina 54]
| |
Vierde tooneel.De Vorige, GRIET.
griet.
Mijnheer Joost!
joost,
zonder haar te hooren.
De dood zeg ik... maar dan zullen mijne vrienden met mij lachen. Zij zullen zeggen dat het mij aan moed ontbroken heeft om het lot te trotseren.
griet.
Mijnheer Joost!
joost.
En op mijn graf zullen zij spotswijze komen zeggen: Die arme Joost! hij is gestorven omdat hij niet wist te leven... Neen, neen, dat er van kome wat wil, ik zal hun dat spotten sparen. (Tegen Griet.) Welnu?
griet.
Mejuffer zegt dat zij den sleutel van den wijnkelder aan uw vader heeft gegeven.
joost.
Ha! zij heeft dus hare meesterschap afgelegd. En waar is vader?
griet.
In zijne schrijfkamer met den heer Drossaart Hooft.
joost.
't Is wel, ik heb hunnen wijn niet noodig, ik kan elders beteren drinken en zonder dat hij mij zelfs eene vraag kost.
griet.
Dan hebt gij ongelijk er hier te komen vragen.
joost,
ter zijde.
O! dat wijf! dat wijf! indien hare jaren mij niet dwongen mij in te houden... (luid) Ik ga naar mijne kamer, gij weet wat ik u bevolen heb.
(Af regts.)
griet.
Ja, mijnheer. | |
[pagina 55]
| |
Vijfde tooneel.GRIET, vervolgens VONDEL en HOOFT.
griet.
Hij ziet er uit als een gestampte duivel. Wat mag er hem weêral in den weg staan? Ga maar voort, jongenlief, uw kanneken zal zoo lang naar 't water gaan tot dat het breekt.
vondel,
met Hooft opkomende.
Griet, daar binnen zijn nog boeken en papieren welke gij bij de anderen zult dragen, doch vermoei u niet.
griet.
Ten minste niet, meester. (Links binnen gaande) Hij zoo goed en die andere daar zoo slecht; die heeft nu toch geen haartje van zijn vaartje.
(Af links)
| |
Zesde tooneel.VONDEL, HOOFT.
vondel.
De voorzorgen welke ik neem, Drossaart, zullen misschien nutteloos zijn, doch voor 't oogenblik is mijne woonst mij geene genoegzaam veilige schuilplaats en voor eenigen tijd zal ik mijnen intrek bij mijn oom Hans nemen.
hooft.
Daarin kunt gij niet slecht doen.
vondel.
De zaak is hangende gebleven om den Pensionaris gemakkelijkere en zekerdere wapenen in handen te geven. Mijne overvoering naar den Haag is heimelijk besloten, ik weet het, en kan men mij tot dàar krijgen dan is er stellig mijn hals mede bemoeid.
hooft.
Daarom moeten wij niet aarzelen, gelijk ik u daar zoo | |
[pagina 56]
| |
even zegde, uw burgerregt te koopen opdat de Schepenen op dien grond uwe vervoering naar den Haag zouden kunnen weigeren.
vondel.
Zijt gij wel zeker dat ik mijn burgerschap bekomen zal?
hooft.
En wie zoû u dezen billijken eigendom, welken ieder burger van Amsteldam met zijn bloed gekocht en op altoosdurend perkament geschreven heeft, durven weigeren? Het is de pligt der wethouders, die voor de handhaving van dat heilig regt uit het puik der burgers gekozen zijn, u hetzelve zonder uitstel te verleenen.
vondel.
Dus reken ik op u, beste vriend, op uwen onvermoeiden ijver om mij van die bloedhonden te redden, die zeer zacht schijnen als gij ze in 't oog houdt, maar u bij de keel grijpen en bijten als gij er 't minst op denkt.
hooft.
Wij zullen ze muilbanden opdat ze niet meer kunnen bijten.
vondel.
En wat raadt gij mij nopens Palamedes?
hooft.
Daar 't vertoonen van het stuk tot nu toe verboden blijft, moogt gij geenen tweeden druk laten verschijnen, ten einde geen voedsel aan de kwaadwilligheid te geven; het werk is genoeg verspreid. Ten anderen de Regeerders eens overtuigd zijnde van de regtvaardigheid uwer zaak zullen 't verbod van zelfs ligten, en een nieuwe druk gelijktijdig met de eerste vertooning zal een dubbel uitwerksel hebben.
vondel.
Ik moet eindigen met u altijd gelijk te geven en mij geheel op u te verlaten.
hooft.
Die zich op eenen goeden vriend verlaat, leunt op een kloeken stok. | |
[pagina 57]
| |
vondel.
Wees dan voort de mijne... gy zult geenen ondankbare verpligten.
hooft.
Vaarwel, ik ga mij met uw burgerschap onledig houden en u misschien nog heden goed nieuws brengen.
vondel.
Dank, vriend, dank, en dat God u bijsta in uwe onderneming. (Hooft vertrekt.)
| |
Zevende tooneel.VONDEL, GRIET.
griet,
met eene mand boeken.
Meester, hier zijn de boeken, zij wegen zwaarder dan mijn geld, weet ge?
vondel.
Ik had u gezegd u niet te vermoeijen.
griet.
Bah! dat is 't minste; zij kunnen mij toch nooit zoo veel moeite kosten als zij u reeds onaangenaamheden hebben veroorzaakt. Aan al deze papieren vodden is het te wijten dat gij uw rustig leven verloren hebt.
vondel.
Gij hadt liever gezien dat ik kousen had blijven verkoopen, niet waar, Griet?
griet.
Voorzeker; uwe kousen zouden u geene vijanden gemaakt en geene processen op den hals gehaald hebben.
vondel.
Gij hebt gelijk, had ik gewild ik zoû dat alles niet ontmoet hebben. Ik had 's morgens vroeg mijnen winkel kunnen openen gelijk mijne confraters, mijne koopwaren | |
[pagina 58]
| |
tentoonstellen, verkoopen, geld ontvangen, hetzelve wegleggen, en leven en sterven gelijk eene plant zonder gevoel, zonder gewaarwordingen. Maar daarvoor moest God mij een hoofd geweigerd hebben dat kan denken, een hart dat kan kloppen, eene ziel die kan gevoelen. Doch God heeft mij dat alles gegeven en ik moest er gebruik van maken om hem te loven, om mijnen geest ter hemelen te verheffen. Al die gaven konden in eenen rampzaligen kousenwinkel niet begraven worden, en als ik iets geworden ben, als ik het vuur der poëzije in mijne aderen heb voelen gloeijen, 't is dat het mijne lotbestemming was, 't is dat God mij daarvoor had geschapen.
griet,
ter zijde.
Aan die schrijvers is er geene hand te steken, zij gaan maar altijd met hun hoofd voort. (Zij draagt de boeken binnen.)
| |
Achtste tooneel.De Vorigen, ANNA, DANIEL.
daniël.
Ja, mejuffer, heden moet ik in den Haag terug zijn.
anna.
Eene zoo plotselinge verwijdering...
vondel.
Hoe gij vertrekt, Daniël?
daniël.
Ja, mijnheer, en ik kom u mijn vaarwel zeggen. Daar zoo even ontvang ik eenen brief van mijnen vader die mij gebiedt herwaarts te komen.
vondel.
Als 't zoo is zullen wij u niet wederhouden. Alleenlijk verzoek ik u eenige regelen voor uw vader mede te nemen.
daniël.
Gaarne zal ik er mij mede belasten. | |
[pagina 59]
| |
vondel.
Ik wensch hem te schrijven over uw huwelijksontwerp met mijne dochter.
anna.
Goed gedacht, vader.
daniël,
ter zijde.
God geve dat het antwoord geene weigering zij!
vondel.
Ik vraag slechts eenige oogenblikken, tot aanstonds. (Af links.)
| |
Negende tooneel.ANNA, DANIEL.
anna.
Ik kan niet begrijpen, Daniël, waarom gij zulke haast hebt om ons verlaten. Is uw vader ziek?
daniël.
De hemel zij gedankt! neen...
anna.
Welnu, mag ik de redenen niet weten?..
daniël.
Liefste Anna, als ik hier aangekomen ben, heb ik u gezegd dat ik maar voor drie dagen mijne kamer in de hostelerij besproken had; sedertdien zijn er reeds elf dagen verloopen en ik ben hier nog.
anna.
't Is waar en waert gy eerder vertrokken nog zoû ik 't regt niet hebben mij er over te beklagen. Maar 't is juist uw vertrek niet dat mij droevig en verlegen maakt...
daniël
Verlegen?
anna.
Daniël, sedert eenige dagen bespeur ik in uw gelaat eene zekere bekommering, eene bedeesdheid, waarvan ik mij | |
[pagina 60]
| |
zelve geene rekening kan geven. Als wij te samen in den tuin wandelen en dat ik u van onze huwelijksplannen, van ons toekomend geluk spreek, schijnen uwe gedachten op een ander voorwerp gevestigd te zijn. Uw geest houdt zich met iets anders bezig dan met 't geen waarvan ik spreek. Somtijds blijft gij sprakeloos als ik u iets vraag en doe ik u de opmerking daarvan, dan glimlacht gij, maar in dien glimlach straalt er iets door dat mij doet verstaan dat ik onbescheiden geweest ben. Daniël, bemint gij mij niet meer en is mijne liefde u tot last?
daniël.
Anna! Anna! spreek alzoo niet, het ware ons beider hart lasteren... Ik u niet meer beminnen, ik! o! dat kunt gij niet denken.
anna.
Ach! Daniël, indien gij wist hoe zeer ik uwe liefde noodig heb! zij is mijn leven geworden, mijne gelukzaligheid hier op deze aarde. Van het oogenblik dat het zoet woord, ‘ik bemin u,’ van uwe stamelende lippen is gerold, is er een nieuw leven in mij gekomen. Mijn vader was mij alles; de teederheid welke ik voor hem gevoelde was zóo groot dat het mij onmogelijk scheen nog ooit iemand anders te kunnen beminnen. Voor mijnen vader zoû ik gestorven zijn en hem die mij éen deeltje van de plaats welke hij in mijn hart bekleedde, had willen ontrukken zoû ik met afschrik aanschouwd hebben. Welnu, ik heb u gezien en in stede van te schrikken heb ik u zoo veel als mijn vader bemind. Voor u zoû ik ook willen sterven.
daniël.
Heb dank, Anna, heb dank! Gij zijt een edel en goed meisje, en ware het mogelijk ik zoû u in liefde willen overtreffen om u voor de uwe te beloonen.
anna.
Waarom gaat er dan iets in uw hart om dat ik niet mag weten? waarom hebt gij gedachten welke gij als geheimen schijnt te bewaren? | |
[pagina 61]
| |
daniël.
Anna, gij alleen vervult mijn hart, ik zweer het u. Waarom wilt gij nog meer weten?
anna.
Omdat ik somtijds vrees dat gij in den toestand mijns vaders en in het slecht gedrag mijns broeders hinderpalen moogt zien tegen eene vereeniging onzer familiën.
daniël.
In den toestand uws vaders is er niets waarover een eerlijk man zich hoeft te schamen en wat uwen broeder hetreft, hij alléen moet de schande dragen welke hij veroorzaakt. Eene zuster kan niet aansprekelijk zijn voor de ongeregeldheden, voor de misdaden haars broeders. | |
Tiende tooneel.De Vorigen, JOOST.
joost,
aan de deur verschijnende.
Hel en Duivel! wat durft gij zeggen?
anna.
Joost!
daniël.
De waarheid.
joost.
Mijnheer, ik vorder op het oogenblik de intrekking dezer beleedigende woorden.
daniël.
Beleedigende woorden, omdat ik zeg dat eene zuster niet aansprekelijk kan zijn voor de misdaden haars broeders; vindt gij dat het niet waar is?
joost.
Ik vind dat gij hier een toon voert die u niet past, en als mijn vader met uwe vleijerijen en mijne zuster met uwe liefkozingen gediend is, ik zeg u dat ik geenszins gestemd ben om uwe onbeschoftheden te aanhooren. | |
[pagina 62]
| |
daniël,
vuur vattende.
Mijne onbeschoftheden!
anna.
Daniël, om de liefde God's! blijf kalm.
joost.
Inderdaad, het moogt mijnheer kwaad doen... de kleur zijner wangen wegnemen.
daniël.
Mijnheer!
anna.
Joost! Joost! gij zijt een ellendige en ik ben beschaamd dat gij mijn broeder zijt.
joost,
haar langs den anderen kant doende gaan.
Weg, schoone zuster! later zal ik met u afrekenen. Onder ons twee nu, heer Daniël Bicker. Ha! gij komt hier in ons huis een vriendelijk onthaal genieten, u aan onze tafel nederzetten, in onze vertrouwdheid deelen en terwijl gij de zuster van liefde spreekt, gemeend of niet, het is mij onbewust, durft gij den broeder beschuldigen en hatelijk maken. Welaan, mijnheer, gij hebt daar zoo even van misdaden gesproken... toon dan dat er hier een misdadiger is of een lafaard.
anna.
O! hemel! hemel!
joost,
tegen Anna.
Geen gerucht of ik verbrijzel u tegen den grond.
daniël,
tusschen beiden vliegende.
Mijnheer, raak haar niet aan of ik zal vergeten dat ik in 't huis uws vaders ben.
joost.
Gij verdedigt haar!
daniël.
Meer dan ik mijn eigenzelven zoû verdedigen.
joost.
't Is ridderlijk. | |
[pagina 63]
| |
daniël.
't Is om u te toonen dat ik geen lafaard ben maar dat gij in tegendeel een misdadiger zijt.
joost.
Ik!
daniël.
Wat naam geeft gij aan den ellendige die de handteekening van een ander steelt om er geld mede te krijgen?
joost.
Mijnheer! Mijnheer!
daniël.
Welnu! gij hebt de handteekening uws vaders gestolen.
joost,
in woede.
Ongelukkige!
anna.
God! maar dat heeft Joost niet gedaan.
daniël,
hem den valschen schuldbrief toonende.
Dat hij het dan loochene als hij durft.
joost,
ter zijde.
Vervloekte ontmoeting!
anna.
O! Joost! Joost! - Ach! Daniël, nu versta ik uwe bekommering, uwe bedeesdheid.
joost.
Dit stuk ken ik niet.
daniël.
Ja toch gij kent het, want de persoon zelf die er u twee honderd gulden voor betaald heeft, is mij inlichtingen komen vragen nopens de echtheid der handteekening, en ziende dat zij valsch was heb ik den schuldbrief ingekocht om u van de galg te redden.
anna.
Ach! | |
[pagina 64]
| |
joost.
Ha! zoo veel smaad eischt bloed; welaan, uw leven of het mijne! gaan wij, mijnheer, gaan wij.
anna.
Ach! hij gaat Daniël dooden. | |
Elfde tooneel.De Vorigen, VONDEL.
vondel.
Wat hoor ik!
anna.
Ach! vader! red ons van Joost's woede; hij wil Daniël dwingen met hem te gaan vechten.
vondel.
Vechten!
joost,
tot Daniël.
Welnu, mijnheer, hebt gij mij niet verstaan?
daniël.
Ik ben aan uwe bevelen, mijnheer.
anna.
Ach! vader, belet het hem,
vondel.
Blijf, Joost.
joost.
Neen, ik heb eene beleediging te wreken.
vondel.
Blijf zeg ik u, ik beveel het.
joost.
Gij wilt dan dat ik een lafaard zij?
vondel,
hem door een gebaar doende blijven.
Ik wil dat gij mij gehoorzaamt. - Heer Daniël, ziehier den brief voor uw vader.
anna.
Daniël kan niet vertrekken, vader, zonder dat gij ophoudt zijn schuldenaar te zijn. | |
[pagina 65]
| |
daniël.
Anna!
vondel.
Ik Daniël's schuldenaar?
anna.
Hij heeft twee honderd gulden voor u betaald.
vondel.
Twee honderd gulden!
anna,
hem den schuldbrief overgevende.
Lees, vader.
joost,
haar den brief uit de handen willende rukken.
Rampzalige!
anna.
O! Ik ben niet bang van u.
vondel.
Maar dat is mijne handteekening niet.
anna.
Wij weten het.
vondel,
met klem.
Wie, wie heeft ze dan nagemaakt?
anna.
Vraag het aan uw zoon.
vondel.
Aan mijn zoon! aan Joost! aan u, ellendige?
joost.
Vader!
vondel.
Antwoord niet, ik zie, ik begrijp alles... - Ja, ja, Daniël, ik ben uw schuldenaar, vertrek nog niet... wij zullen malkander spreken; maar laat mij een oogenblik alleen met Joost. Gaat, kinderen, gaat.
anna.
Arme vader!
daniël.
Ongelukkig door zijne goedheid. (Alle twee vertrekken door 't verschiet.)
| |
[pagina 66]
| |
joost,
ter zijde.
O! Vermaledijd ben ik! | |
Twaalfde tooneel.VONDEL, JOOST.
vondel,
op een stoel vallende.
O mijn God! mijn God!
joost,
ter zijde.
Ik had deze vernedering niet moeten afwachten.
vondel.
Dit is dan het loon voor al mijne weldaden, de erkentenis voor al mijne zorgen, voor al mijne teederheid. Ik ben goed geweest en men heeft zich van mijne goedheid bediend om mij te bedriegen, om eene misdaad te plegen. (Opstaande) Welaan, mijnheer, zeg dat het laster is, zeg dat gij deze schanddaad niet begaan hebt... maar zeg, zeg het dan!
joost.
Ik kan niets zeggen.
vondel.
Falsaris! gij zijt een falsaris! en gij hebt niet terug gedeinsd voor de straf eener dergelijke misdaad, niet geschrikt voor den afgrond die onder uwe voeten open ging. Gij wist nogthans wel dat uw schelmstuk niet eeuwig kon verborgen blijven en dat er een dag moest komen op welken gij mij rekenschap van uw gedrag te geven hadt.
joost.
Ik wist het.
vondel.
Gij wist het! maar wat kon het u scheelen! Gij hadt geld en gij kondet dit in wellusten en vermaak gaan verteeren, zonder u verder over het toekomende, over mij te bekreunen. Gij hebt tot u zelven gezegd: ik ken mijn vader, hij houdt te veel aan de eer zijns naams om den- | |
[pagina 67]
| |
zelven door de schandelijke teregtstelling van dengenen die hem draagt te laten bevlekken. - En gij hebt mij zeer wel gekend, maar dat belet niet dat gij te regt zult staan en gestraft worden; ik, ik zal uw regter zijn en een strenger regter dan al degene die u zouden vonnissen. Gij hebt onder deze schuldbekentenis mijne handteekening gezet, gij gaat er de uwe insgelijks onder zetten.
joost.
Mijne handteekening!
vondel,
den schuldbrief op de tafel leggende.
Als gij de mijne zoowel kunt namaken moet gij wel de uwe kunnen schrijven. Nader dus en schrijf.
joost,
de pen nemende.
Wat moet ik schrijven?
vondel.
Dit: (hem voorzeggende) Ik ben een ellendige, een eerlooze...
joost.
Moet ik dat schrijven?
vondel.
Zonder opmerking, ja.
joost,
ter zijde.
Ach! Indien de grond kon openscheuren en mij ververzwelgen.
vondel,
voorzeggende.
Ik ben een ellendige, een eerlooze, die noch genade, noch medelijden verdien... - Welnu, gij schrijft niet?
joost.
Vader! vader! breng mijne zinnen in verbijstering niet.
vondel,
op forschen toon.
Schrijf, zeg ik u, schrijf.
joost,
ter zijde.
O! wie zal mij genoegzaam onderwerping en geduld geven?
vondel.
Hebt gij geschreven? | |
[pagina 68]
| |
joost,
met eene door de gramschap gesmoorde stem.
Ja.
vondel.
Voeg er nu bij: (voorzeggende) ‘Aan mijn vader heb ik te danken dat ik van de galg gered ben. (Ophoudende.) Gij schrijft, niet waar?
joost,
even.
Ja.
vondel,
steeds voorzeggende.
Maar het teeken der schande zal voor hem op mijn voorhoofd zichtbaar blijven ter herinnering aan mijne misdaad.’
joost,
ter zijde.
O die pen, die helsche pen! zij brandt mijne vingeren.
vondel.
En nu... onderteeken.
joost,
opvliegende.
Onderteekenen! ik dat onderteekenen! O! gij hebt mij te veel en te lang getergd, vader; het gedempte dier rigt zich razend tegen zijnen meester op.
vondel.
Tegen mij, tegen uwen vader?
joost.
Vader, ja, gij zijt mijn vader en met dezen titel gewapend meent gij de magt te hebben om mij weêrloos onder uwe voeten te kunnen trappen! Vader, ja, en met dezen naam versierd, denkt gij een dwingeland te mogen zijn die straffeloos pijnigt en slaat, om dat de samenleving gezegd heeft: Dit kind is uw zoon. - Maar liever de banden der natuur gebroken... liever het dier gelijk te zijn dat geenen vader kent, dan mij alzoo te laten vernederen.
vondel.
Joost! Joost!
joost.
Ik ben een ellendige, een misdadiger, ik weet het, welnu ik kan het maar eens te meer zijn. Ik herken voor mijnen vader niet den man die mij wil dwingen een lafaard te zijn. | |
[pagina 69]
| |
vondel.
God! God! gij hoort hem en gij straft niet! | |
Dertiende tooneel.De Vorigen, HANS, ANNA.
hans,
op de laatste woorden binnenkomende.
Als God niet straft de menschen doen het.
vondel.
Hoe?
hans.
Er is bevel gegeven Joost in echtenis te nemen.
joost.
Mij?
vondel.
En door wie?
hans.
Door een woekeraar, die drager is van twee schuldbrieven van vijf honderd gulden ieder.
vondel.
Nog al! ach! ik voorzie den nieuwen slag.
hans.
En die, wetende dat de handteekening valsch is, u de keuze laat de duizend gulden te betalen of uw zoon Joost als falsaris aan 't geregt over te leveren.
vondel.
Welnu, welnu, dat men hem in echtenis neme... dat men hem straffe, dat men hem aan de galg hange... hij is mijn zoon niet meer... hij heeft zijn vader verloochend... O! (Hij valt weenend op eenen stoel.)
allen.
Hij?
joost.
't Is al te veel vernedering en hoon... beter is het dat | |
[pagina 70]
| |
mijn lot volvoerd worde... Gij verlangt naar het schouwspel eener teregtstelling, welaan, laat ons vertrekken.
anna,
zich voor hem plaatsende.
Blijf! gij hebt het regt niet onzen naam openbaarlijk te doen bezoedelen en het ware eene misdaad te meer indien gij de schande, welke gij alleen verdient, op ons deedt nedervallen. Gij zult hier voor uwe schelmstukken boeten. Gij zult de helft van onze smart hebben, gij zult onze armoede deelen.
joost.
Laat mij, laat mij...
anna.
Blijf, zeg ik u, in naam uwer moeder die u ziet en hoort, in naam uwer moeder, hoort gij! ... Zult gij haar ook durven verloochenen?
joost,
het hoofd buigende.
Mijne moeder! (Tafereel.)
einde van het derde bedrijf.
|
|