Vondel
(1861)–Hippoliet van Peene–
[pagina 32]
| |
Eerste tooneel.HOOFT, PAAUW.
(Beiden zijn gezeten, Hooft bij de tafel links, Paauw regts.)
hooft.
Dus, heer Pensionaris, dat gij er op gezet blijft om de zaak van Vondel een gevolg te geven?
paauw.
Stellig, heer Drossaart, stellig. Ik zal dien scherpvinnigen rijmelaar wel weten te temmen.
hooft.
Mij dunkt dat het reeds genoeg is met zijnen Palamedes te verbieden en te doen ophalen.
paauw.
Neen, er moet meer zijn om hem 't zwijgen op te leggen. Hebt gij gezien wat hij nog dezen morgen, weinig vóor 't verbod van zijn stuk, omtrent onze Regering in zijnen Roskam heeft durven schrijven? Het is schande.
hooft.
Is het dan zoo erg, Pensionaris?
paauw,
hem een gedrukt blaadje gevende.
Oordeel er over. | |
[pagina 33]
| |
hooft,
ter zijde.
Indien hij wist dat ik telkens het eerst getrokken blaadje ten geschenke ontvang. (Luid lezende.)
‘....... 't Zijn kostelijke tijen;
Het paard vreet nacht en dag; in een karos te rijen,
Een juffer met haar sleep; de kinders worden groot,
Zij worden op banket, op bruiloften genood.
Een nieuwe mode daagt met elke nieuwe mane,
De sluijers waaijen wijd gelijk een kermisvane.
't Is pracht en overdaad, 't Bestuur blijft in den zoek
En eischt men rekening men vindt noch zak, noch boek.’
paauw.
Welnu, heer Hooft, kan dat blijven duren? Is dat niet opentlijk onze Bestuurderen van verkwisting en knevelarij beschuldigen?
hooft.
De Roskam is aardig; hij geeft ieder wat hem toekomt en men moet een grootmoedigen geest hebben om te durven temmen hen voor wie alle man zwicht. Niet dat ik schimpen en schieten eene ridderlijke hantering denk, doch het is somtijds noodig den verwaanden gek zijne wanschapenheid en den ezel zijne ooren te toonen.
paauw,
opstaande.
't Is mogelijk, maar ondertusschen zal Vondel voor de wethouders rekening van zijne roekeloosheid geven.
hooft.
Wees voorzichtig, heer Pensionaris; het is voor de regering niet, door Vondel geroskamd, dat gij u in het harnas steekt, er is in den Palamedes eene personaadje bij wien de regtvaardigheid niet blind en de schaal niet zuiver is, en men zoû wel kunnen raden wien die personaadje verbeeldt.
paauw.
Die personaadje verbeeldt eenen laster. De burgemeester Reinier Paauw, mijn vader, heeft als regter over Barneveld | |
[pagina 34]
| |
gezeten en hem naar zijn geweten gevonnisd. Het betaamt Vondel niet de nagedachtenis mijns vaders aan den schandpaal te zetten. Als zijn geweten heeft gefaald, de nakomelingschap zal het hem zeggen.
hooft.
Laat dan ook den Palamedes door de nakomelingschap beoordeelen, maar neem hem niet weg gelijk een aangeklaagde dien men aan zijne natuurlijke regters onttrekt om hem zonder verdediging te doen vonnissen.
paauw.
Tot de laatste bladzijde toe zal ik doen ophalen om ze onder mijne oogen te verbranden.
hooft.
Dat is 't middel niet om het stuk te dooden en te begraven. ‘'t Verboden wordt gezocht en 't geen men ons ontzeidt
Wordt altijd meest begeerd en wijd en zijd verspreid.’
| |
Tweede tooneel.De Vorigen, VONDEL.
vondel,
aan de deur verschijnende bij 't hooren der verzen.
‘De nijd mag 't werk een poos van zijnen glans berooven,
De waarheid is een licht welk niemand en kan dooven.’
Verrukt u hier te vinden, meester Paauw; ik kom van uw huis waar ik met spijt vernomen heb dat gij afwezig waart.
paauw.
Binnen een uur kunt ge mij tot mijnent vinden.
hooft.
Indien gij malkander te spreken hebt, neem de gelegenheid waar, ik zal mij verwijderen.
vondel.
Uw bijzijn, beste vriend, is geene hinderpaal, integen- | |
[pagina 35]
| |
deel; gij moogt zeer wel hooren wat ik mijnheer te zeggen heb.
paauw.
Nu, dewijl de Drossaart het gedoogt, spreek, heer dichter,
vondel.
Gij zijt het dus die mijn stuk verboden hebt?
paauw.
Ja.
vondel.
Die hetzelve bij de boekverkoopers hebt doen ophalen?
paauw.
Ja.
vondel.
En waarom, als 't u belieft?
paauw.
Omdat er in uw stuk een onderwerp behandeld wordt dat niet mag noch kan vertoond worden. Wij kunnen niet gedoogen dat een landverrader in 't openbaar als een martelaar van staat en godsdienst worde verheerlijkt.
vondel.
Zeg veel eer dat uw geweten knaagt en dat 't zien der waarheid u de oogen zoû verbranden.
paauw.
Het zien der logen kan ergere gevolgen hebben. Men moet het volk geene dwalingen voor de regte leer aanprêeken, geene ergernissen voor helddaden doen toejuichen. Uwe dwalingen zijn reeds gevonnisd en uwe ergernissen geschandvlekt geworden. (Hooft doet een ontkennend teeken.)
vondel.
Ik versta u, het is de eeuwige veete der Contra-Remonstranten tegen de Remonstranten. Maar het vonnis en de schandvlekking waarvan gij spreekt, zijn onwettig geweest daar de regters ook tevens de beschuldigers waren.
hooft.
Stellig, stellig. | |
[pagina 36]
| |
paauw.
Om geene bloedige wonden te heropenen hadt gij behoeven te zwijgen. Gij hebt niet gewild, het magistraat heeft goedgevonden uw werk te verbieden.
vondel.
't Is de doenwijze van degene die het licht haten; wanneer zij met redenen te kort komen, gebruiken zij geweld om hun stuk staande te houden. Maar wat gij ook besloten hebt, ik zweer u dat ik mij op 't oordeel van het openbaar gevoelen zal beroepen en u dwingen het verbod te ligten dat mijn treurspel getroffen heeft.
paauw.
Scherp dus uwe pen, bereid uwe wapens en vat den strijd aan; wij zullen zien wie van ons beiden zal wijken. Heer Drossaart, verschoon mij, ik heb hier niets meer te verrigten. (Hij vertrekt.)
| |
Derde tooneel.De Vorigen, uitgezonderd PAAUW.
vondel.
Ga, ellendige; zoolang Vondel eene pen kan vasthouden zult gij den wêerbots gevoelen van 't geen gij hem doet lijden.
hooft.
Troost u, vriend, alles is nog niet verloren; de Pensionaris zal zijne bedreigingen niet ten uitvoer brengen.
vondel.
Wat bedreigingen? Heeft hij nog niet genoeg gedaan en mag ik mij aan nog grootere slagen verwachten? Ach! beste vriend, gij moet in 't geval zijn gelijk ik om te kunnen begrijpen wat eene teleurstelling van dezen aard is. Reeds veertien dagen lang spreekt men in de stad niets dan van uw stuk dat zal vertoond worden; de rollen zijn geweten, het stuk op 't tooneel gebragt, de duizend en duizend | |
[pagina 37]
| |
moeijelijkheden welke men in alles en overal ontmoet te boven gekomen, de ontelbare kwellingen vergeten, uw werk, uw kind welk gij gekoesterd hebt en waarin gij uwen roem stelt, gaat voor het publiek verschijnen en, zoo hoopt gij ten minste, door duizend handen toegejuicht worden en dus het doopsel des bijvals ontvangen... nog eenige uren en de doek die uwen arbeid omsluijert zal worden weggeschoven... En zie, men komt u eensklaps zeggen dat uw stuk verboden en uw arbeid vernietigd is... o! zulke onverwachte slag zoû den dood eens dichters kunnen veroorzaken.
hooft.
Verschoven is niet verloren; uw stuk zal gespeeld worden, ik ben er zeker van. Intusschen geene moedeloosheid, het ware een nieuwe zegepraal voor uwe vijanden. Ha! indien zij Vondel's pen voor altijd konden breken, hoe zouden zij juichen.
vondel.
Dit genoegen zal ik hun niet geven.
hooft.
Ik hoop het wel. Gij zult hen onder den bijval van een nieuw gewrocht ter nederslaan. Doch in afwachting moeten wij niet onledig blijven. Laat zien, zijt gij bij Vander Pol geweest?
vondel.
Ja, hij betreurt het gebeurde en hoopt het verbod te doen ligten. Wat de vertooning van heden betreft die moet onderblijven, aangezien de tijd ontbreekt voor de noodige poogingen.
hooft.
Dat is juist. Bij wien zijt gij nog gegaan?
vondel.
Daniël Bicker, de jongeling waarvan ik u dikwijls gesproken heb is de neef van den tegenwoordigen burgemeester van Amsteldam Cornelis Bicker. Hij heeft op zich genomen hem het hatelijk gedrag van den Pensionaris te | |
[pagina 38]
| |
doen kennen om misschien op die wijze uit handen van den burgemeester zelven eene opschorsing van 't verbod te bekomen.
hooft.
Dat is niet slecht, doch eene pooging door dien jongeling aangewend is niet voldoende. Ik wil zelf den burgemeester over de zaak inlichtingen gaan geven.
vondel.
Zoo veel goedheid...
hooft.
Gij weet dat gij op mijne vriendschap altijd moogt staat maken.
vondel.
Gelijk gij op mijne erkentenis. Vondel zal nooit vergeten wat hij den dichter Hooft, den Nederlandschen Tacitus, verschuldigd is; gij waart immers mijn leidsman bij mijne eerste stappen op de letterbaan, mijn meester in de taalgeleerdheid. | |
Vierde tooneel.De Vorigen, EEN KNECHT.
de knecht.
De boekprenter Breugels doet vragen of de heer Drost sprekelijk is.
hooft.
Zeer weinig, doch laat hem binnen komen. (De knecht vertrekt.) Ik kan raden waarvoor hij komt. Ik had hem van het drukken van een mijner tooneelstukken gesproken, doch zonder het gebeurde van heden zoû ik u omtrent hetzelve geraadpleegd hebben, want ben ik uw meester in de taal geweest, gij zijt mijn meester in de tooneelkunde geworden.
vondel.
Dat belieft u zoo te zeggen. | |
[pagina 39]
| |
Vyfde tooneel.De Vorigen, BREUGELS.
breugels
Verschoont mij, heeren, ik kom zeker in een slecht oogenblik.
hooft.
Zoo als gij zegt, meester Breugels. Wij hebben het zeer druk, ik moet aanstonds vertrekken.
breugels.
Ik kwam u vragen wanneer ik het handschrift van uw nieuw stuk kan krijgen.
hooft.
Morgen, overmogen, dat ding heeft thans geene haast.
breugels.
Naar uw believen, doch ik moet volstrekt het proefblad van uwe Nederlandsche Geschiedenissen hebben.
hooft.
Ongelukkiglijk is het niet geheel nagezien. Hebt gij tijd?
breugels.
Zeker.
hooft.
In dat geval zal vriend Vondel de proef eens spoedig overloopen terwijl ik uit ben, niet waar?
vondel.
Van ganscher harte.
hooft,
op de tafel wijzende.
Zie hier alles, handschrift en proef. Wacht mij hier af, ik zal niet toeven terug te zijn.
vondel.
Moogt gij slagen en met goed nieuws komen.
hooft.
Ik hoop het... - Welaan, corrector, aan 't werk. Misschien zal men later zeggen: Vondel heeft Hooft verbeterd. (Hij vertrekt.)
| |
[pagina 40]
| |
Zesde tooneel.De Vorigen, uitgezonderd Hooft.
vondel.
Nu, Breugels, hoe veel afdruksels van Palamedes heeft men bij u opgehaald?
breugels.
Niet éen, zij waren al verkocht.
vondel.
Te beter; mij hebben zij geen enkel exemplaar gelaten.
breugels.
Dat is 't minste, met veertien dagen zal er eene tweede uitgave van uw stuk verschijnen.
vondel.
Denkt gij dat?
breugels.
Ik zelf belast er mij mede en nog wel met eene nieuwe letter.
vondel.
Zeer goed.
breugels.
Binnen eenige jaren zult gij zoo veel uitgaven van uwen Palamedes hebbenGa naar voetnoot(1) als er mannen zijn die hem willen vernietigen.
vondel.
De zaak krijgt dus eene gunstige ruchtbaarheid.
breugels.
Het getal uwer bewonderaars is zoo groot en dat uwer benijders zoo klein dat deze laatsten zich met 't gezag hebben moeten wapenen om de overhand te krijgen.
vondel.
En wat zegt men in stad van het verbod? | |
[pagina 41]
| |
breugels.
Iedereen is er van verontwaardigd. Toen ik de kleine vleeschhal voorbij trok vereenigden zich de drie kamers van Rhetorika in de Nes ten einde maatregelen te nemen om Palamedes spijts 't verbod te doen vertoonen.
vondel,
opstaande.
Wat zegt gij?
breugels.
De geneesheer Samuël Coster zelf, de stichter der Akademie, ging zich aan 't hoofd stellen om bij het magistraat tegen de handelwijze van den Pensionaris te protesteren en het koste wat het wille de zaak door te drijven.
vondel.
En zoo iets laat gij mij niet aanstonds weten... gij laat mij hier een proefblad nazien terwijl men ginds over mijnen naam, over mijne eer, over mijn leven handelt... O! niets kan mij wederhouden... Die edele vrienden moet ik zien.. ik moet hunne grootmoedigheid zegenen, hunne handen met dankbare tranen besproeijen. Mijn Palamedes! mijn Palamedes! gij zijt dan nog niet geheel voor mij verloren!
breugels.
Welke ontroering! ... en de proef? de proef?
vondel.
Laat mij! laat mij! ... Ach! ik heradem, ik herleef! (Hy vertrekt driftiglijk.)
| |
Zevende tooneel.BREUGELS, vervolgens DE KNECHT.
Daar is hij weg.. Het hart eens dichters alleen is vatbaar voor zulke hevige gewaarwordingen; het bonst tegen de borst bij elken zegepraal gelijk bij elke nederlaag. - Laat ons zien hoe ver hij met de proef was. - Lieve hemel! hij heeft er geen hand aan gestoken. Geen wonder, de man heeft niets dan zijnen Palamedes in het hoofd. (Hij belt, de
| |
[pagina 42]
| |
knecht verschijnt.) Als uw meester te huis komt zeg hem dat ik de eer zal hebben terug te komen.
de knecht.
Zeer wel, mijnheer. | |
Achtste tooneel.De Vorigen, DANIEL.
daniël,
zeer aangedaan.
Verschoon mij, mijnheer. (Tegen den knecht.) Kan ik spoedig mijnheer den Drossaart spreken?
de knecht.
Mijn meester is afwezig, doch hij zal spoedig terug zijn... indien mijnheer gelieft te wachten....
daniël.
Ja ik zal wachten.
breugels.
Mijnheer schijnt zoo aangedaan...
daniël.
Het is niets, mijnheer, het is niets.
breugels,
ter zijde.
Wat heeft hij dan die jongeling? (Luid.) Mijnheer, uw onderdanige dienaar.
daniël,
insgelijks groetende.
Mijnheer... (Breugels vertrekt met den knecht.)
| |
Negende tooneel.DANIEL, alleen.
Welaan, blijven wij bedaard, indien het mogelijk is, en wachten wij de komst van den Drossaart af, hij zal welligt een middel weten om den slag af te weren die Vondel staat te treffen. Hoe spoedig en snood is men te werk gegaan en | |
[pagina 43]
| |
hoe schrikkelijk klinken nog deze woorden van mijn oom den burgemeester mij in de ooren: Wat, zegde hij, schaamt gij u niet, heer neef, ten voordeele van dit mensch te komen spreken, welk welhaast voor de regtbank rekenschap van zijne schandelijke schriften, van zijn snood gedrag zal moeten geven! Schaamt gij u niet in zijn gezelschap te verkeeren en met zijne dochter een zinneloos huwelijksplan te beramen, welk het mijn pligt is te verijdelen door uw vader van alles kennis te geven! Ga zeggen aan den vermetelen Vondel dat hij noch van mij, noch van niemand toegeving te verwachten heeft. De zaak is in handen des geregts dat hem zal straffen gelijk hij het verdient.’ Dit gezegd hebbende, verliet hij de zaal en ik, ik bleef als aan den grond genageld staan, twijfelende of ik niet alles gedroomd had. O! mijn hoofd brandt! Den vader van Anna voor de regtbank brengen en mijn huwelijk met haar beletten! ... 't is te veel! ... In dit laatste ontwerp ten minste zullen zij niet slagen, ik zweer het, want niemand, zelfs niet mijn vader zal mij van Anna kunnen scheiden. Ik hoor voetstappen... het is zeker de Drossaart die terugkomt... die man heeft vermogen, hij zal, hij moet Vondel redden. | |
Tiende tooneel.De Vorige, ANNA, HANS, DE KNECHT.
daniël,
ter zijde.
Anna! O! verbergen wij haar het rampzalig nieuws.
anna.
Gij zijt hier Daniël, en waar is mijn vader?
daniël.
Uw vader!
de knecht.
Ik heb u immers gezegd, mejuffer, dat hij in aller ijl van hier vertrokken is. | |
[pagina 44]
| |
anna.
Vertrokken en waar naar toe?
de knecht.
Ik weet het niet.
hans.
Verwittig uw meester dat wij op hem wachten.
de knecht.
Maar mijn meester is niet te huis; die jonge heer weet het wel, aangezien hij ook op hem wacht.
hans.
Welnu, laat ons alleen.
de knecht.
Ja, mijnheer. (ter zijde) Wat heeft al dat volk vandaag? zij komen ons huis bestormen de eene achter den anderen.
(Hij vertrekt.)
| |
Elfde tooneel.
de vorigen, uitgezonderd de knecht.
anna.
Gij weet dus ook de tijding, Daniël, aangezien wij u hier bij den Drossaart vinden.
daniël.
Welke tijding? (ter zijde) Zouden zij reeds vernomen hebben?
anna.
Daniël! ach! mijn vader is aangeklaagd.
daniël.
Aangeklaagd! hoe weet gij dit?
hans.
Zie hier de regterlijke dagvaarding daar zoo even ten zijnen huize gebragt.
daniël,
ter zijde.
Reeds gedagvaard! de slag is gegeven. | |
[pagina 45]
| |
anna.
Welnu, Daniël, gij zegt niets... Hebt gij het niet gehoord?.. mijn vader is gedagvaard om binnen drie dagen voor de wethouders te verschijnen. Het geldt welligt zijne vrijheid, ons leven, en gij hebt op u genomen bij uwen oom voor hem te gaan spreken.
daniël.
Ik heb het gedaan, Anna.
hans.
Welnu?
daniël.
Helaas! hij heeft mij alles geweigerd.
hans.
Geweigerd!
anna.
De Burgemeester, uw oom? O! 't is dat gij hem niet genoeg gesmeekt, gebeden hebt. - Gij hebt hem niet gezegd wat ik al zoû geleden hebben indien mijn vader moest aangeklaagd worden. Maar ik heb het wel gedacht, ik moest zelve gegaan zijn... Kunnen de mannen wel smeeken! neen, hun hoogmoed rigt te spoedig het hoofd op, zij zijn te trotsch om zich te vernederen. Zij zijn opvliegend in plaats van zachtmoedig en waar zij eene bede moeten doen, doen zij eene bedreiging. Ik, ik had mij voor den Burgemeester's voelen geworpen, zijne handen met tranen bedekt, hij zoû medelijden met mij gehad en de vervolgingen tegen mijn vader ingespannen opgeschorst hebben.
daniël.
Anna, ik zweer u dat ik gedaan heb wat ik kon. Vergroot door uwe beschuldigingen het verdriet niet welk mij de woorden des Burgemeesters hebben veroorzaakt.
anna.
Zijne woorden waren dan zoo erg?
daniël.
Ja, ja, zeer erg. | |
[pagina 46]
| |
hans.
En hij heeft u verwittigd van 't geen er moest gebeuren?
daniël.
Helaas! hij heeft mij van alles verwittigd.
anna.
Is het mogelijk, en waarom vinden wij u hier?
daniël.
Om raad bij den Drossaart. Ik wilde u de zaak verzwijgen tot dat wij een middel zouden gevonden hebben om alles te redden; want verre was ik van te denken dat gij reeds eene dagvaarding ontvangen hadt.
anna.
Gij ziet het, zij willen geenen tijd verliezen om mijn vader ten onder te brengen. De snoodaards! Welligt hebben zij besloten hem in de gevangenis te werpen... ja, ja, zij zullen mij mijn vader ontrukken... En gij, gij blijft hier alle twee werkeloos, gij verzint, gij besluit niets, en ieder oogenblik dat vervliegt is een stap nader zijn verderf. Welaan gij zijt mannen, gij moet beter weten dan ik wat er moet gedaan worden... de tijd eischt spoed... wat gaat gij doen? ... Och God! Gij zult het zien, zij zullen mijn vader naar de gevangenis laten geleiden.
daniël.
Anna!
hans.
Bedaar, nicht, bedaar... overhaasting doet slecht werk. De eenige die ons kan helpen is de Drossaart; wij moeten op zijne terugkomst wachten.
anna.
Wachten! nog al wachten! en wat zullen wij er mede gewonnen hebben als wij hier in deze kamer, tusschen den angst en de onzekerheid, al de minuten van een uur zullen hebben geteld en dat de Drossaart niet terug komt? ... Neen, neen, laat ons liever hem gaan opzoeken... ik weet niet waar, doch wij zullen zoeken, de stad rond, en middelerwijl zal deze gedwongene werkeloosheid mij niet dooden. | |
[pagina 47]
| |
hans.
Welnu, ga, ik blijf hier.
daniël.
O! ik verlaat haar niet.
anna.
Welaan, Daniël, als gij de dochter van Vondel opregt bemint, sta haar bij ter redding van haren, van onzen vader. (Zij meenen te vertrekken.)
| |
Twaalfde tooneel.De Vorigen, VONDEL.
vondel.
Ha! gij zijt hier? te beter! te beter!
anna.
Welnu, vader?
vondel.
Verheugt u, vrienden, ik heb goed nieuws!
allen.
Wat zegt gij?
vondel.
Mijne vijanden, getroffen door de algemeene afkeuring welke hunne lafhartige handelwijze in de stad ontmoet, toonen zich bereid om toe te geven. De drie Kamers van Rhetorika zijn ten vollen getalle naar den Pensionaris vertrokken voorop verzekerd zijnde van den goeden uitslag hunner pooging. Morgen zal mijn stuk gespeeld worden.
anna en hans.
Morgen!
daniël,
ter zijde.
Hij weet noch niets van de dagvaarding.
vondel.
Welnu, wat beteekent dit treurig gelaat als ik vrolijk ben, als ik ga zegepralen? Gij schijnt mij niet te gelooven. Maar komt dan, komt u alle drie overtuigen... gaan wij de vrienden te gemoet die mijn gewrocht moeten redden. | |
[pagina 48]
| |
anna.
Blijf, vader, het is van hen niet meer dat de redding kan komen.
vondel.
Wat zegt gij?
anna.
Dat uwe vrienden u eene hoop hebben gegeven welke zij niet kunnen verwezenlijken.
hans.
Uwe vijanden in plaats van te wijken zijn onverzoenelijk geworden.
vondel.
Maar gij doet mij sterven; wat weet gij dan? wat is er in mijne afwezigheid gebeurd?
hans.
Zult gij moed hebben?
vondel.
Ja, ja, maar om de liefde God's! spreek.
anna.
Vader, gij zijt aangeklaagd.
vondel.
Aangeklaagd!
anna.
En binnen drie dagen moet gij voor de regtbank verschijnen...
vondel.
Voor de regtbank, ik?
hans,
hem de dagvaarding gevende.
Lees.
vondel.
Ach! | |
Dertiende tooneel.De Vorigen, HOOFT in 't verschiet verschijnende.
hooft.
Arme man! | |
[pagina 49]
| |
vondel,
half verbijsterd.
Ja... ja... binnen drie dagen... voor de regtbank, als een misdadiger, als een schelm.
hooft,
in 't verschiet.
En ik heb het niet kunnen beletten!
vondel.
En nogthans, wat heb ik gedaan? ... niets dan de waarheid gezegd... de waarheid is dan somtijds eene misdaad... Wat zullen zij tegenover haar stellen om mij te vonnissen? de logen? (Bitterlijk lachende.) Ha! ha! ha! Het zal eene schoone zaak zijn waar de logen in de plaats der regtvaardigheid zal zetelen, waar de regters de waarheid zullen vervolgen.
hans.
Wees redelijk, neef!
anna.
O God! moest mijn vader eens zijne zinnen verliezen.
hooft,
bijkomende.
Bedaar u, vriend, bedaar u.
anna.
Ach! mijnheer, red mijn vader, red hem!
hooft.
Hem redden is mij niet meer mogelijk; ik kan den gang der wet niet tegenhouden.
anna.
God! God!
vondel.
Ja, gij hebt gelijk; de wet moet haren vrijen gang hebben. Welnu, wij zullen naar de vierschaar gaan, wij zullen daar gedwee het hoofd bukken... mijn vonnis afwachten... En mijne gelatenheid, mijne onderwerping ziende, zullen zij de hoofden te samen steken en glimlachend met mijnen val spotten. Zij zullen Vondel gedempt en zijne pen gebroken hebben. (Hevig.) Welnu, neen, neen, dat zal niet gebeuren; ik ben in de jaren nog niet waarin het lichaam krank en de geest zwak zijn; mijn bloed bruischt
| |
[pagina 50]
| |
in mijne aderen, ik heb wil en kracht en ik zal de ellendigen, die mij durven beschuldigen, onder 't gewigt hunner logens verpletteren. Binnen drie dagen, niet waar? binnen drie dagen zal Vondel te regt staan! Welaan, aan 't werk, en dat geheel Amsteldam het wete.
hooft.
Wees voorzichtig, vererger uwen toestand niet.
vondel.
Ha! ik wil ruchtbaarheid! ... ik wil publiek hebben, publiek dat mijnen val toejuicht of mijne regters zal uitjouwen. Binnen drie dagen! binnen drie dagen! (Hij vertrekt in de hevigste gemoedsbeweging.)
anna,
hem volgende.
Vader! vader! (Tafereel.)
einde van het tweede bedrijf.
|