Wie wil wonen op de oever: waarom koerst hij naar de zee. Mange ghat pe jiwan jhele: kahen naw samundar khewe
(1984)–Jit Narain–
[pagina 2]
| |
met dank aan Geert Koefoed,
| |
[pagina 3]
| |
Wie wil wonen op de oever
| |
[pagina 4]
| |
handel. De omstandigheden waaronder de immigranten in Suriname kwamen te werken, verschilden echter nauwelijks van de nog maar kort geleden afgeschafte slavernij. Zelfs de slaven-barakken bleken nog bruikbaar (Sandew Hiram Van Priary tot De Kom). De gedichten beschrijven de harde strijd om het naakte bestaan, de bitterheid om het verloren gaan van dromen, de weerloosheid tegen oude en nieuwe angsten, de konflikten tussen generaties. Deze geschiedschrijving in de vorm van poëzie is een eerbewijs aan deze harde werkers onder haast niet te harden omstandigheden, en heeft daarnaast een konkrete aktuele betekenis omdat honderd jaar later een deel van de Surinaamse bevolking (onder wie de dichter) zich weer in de positie van emigrant/immigrant bevindt en de daarmee verbonden dilemma's, angsten en pijnen ervaart. Jit heeft deze gedichten geschreven in zijn moedertaal, het Sarnami, de in Suriname uit Indiase dialekten ontstane taal die de geschiedenis van de hindostanen in Suriname belichaamt. Als een van de eerste en produktiefste Sarnami-dichters levert hij een belangrijke bijdrage aan de emancipatie van deze taal, die nog nergens officieel erkend is, nauwelijks beschreven en door velen als onvolwaardig, verbasterd Hindi wordt beschouwd, als een gebrekkig platte-landstaaltje. Aan de vertaling heb ik, als niet-kenner van het Sarnami, meegewerkt door samen met Jit (die zelf ook in het Nederlands dicht) te zoeken naar een verwoording in het Nederlands die dicht bij het Sarnami moest blijven, zowel in inhoud als in beeldspraak, en tegelijk op zichzelf enig poë- | |
[pagina 5]
| |
tisch gehalte zou bezitten. Het verschil in regellengte laat zien dat het Nederlands wel minder kernachtig is; dit komt deels door een verschil in grammatika, deels door de noodzaak van parafrases van Sarnami woorden zonder Nederlands ekwivalent. Wie geen Sarnami kent, raad ik aan toch de Sarnami teksten te bekijken om een indruk te krijgen van de vele assonanties, die bij de vertaling grotendeels verloren zijn gegaan.
Geert Koefoed |
|