Nederlandse gedichten 1614-1625. Deel 1. Teksten
(2001)–Constantijn Huygens–
[pagina 103]
| |
[36] Batava tempe. dat is. 't Voor-Hout van 'SGravenhage.(aant.){ Phoebus heeft sijn radt gestooten }
{ TSonnen radt beghint te stooten }
Teghen 'tNoorder-Creeften-heck,
En die cromme crauwel-pooten
{ Voeren hem naer Leewens neck: }
{{ Grijpen } naer den Leewen-neck: }
{{ Drijven't } naer den Leewen-neck: }
{{ Rucken't } naer den Leewen-neck: }
5[regelnummer]
Daer met gaen de daeghjens crimpen
Die men langher hoopt als heijt,
Heij! { wat's al } des Werelts glimpen
Heij! { wat is } des Werelts glimpen
Min als tegenwoordicheijt?
Daer met ijdelen u' scha'uwen
10[regelnummer]
Haeghsch-Voorhoutsche-Joffrou-rack,
Daer met gaet u groente grauwen,
Munnick-tuijntgien, blader-dack;
Daer met naeckt u jaerigh sterven,
Linde-toppen, weeldigh hout,
15[regelnummer]
En dat nootelijck verderven
Als ghij weder groenen soudt.
Sterven? neen: noch sult ghij leven,
'Tzij de Somer blaeckt off swicht,
'Tleven zal u niet begeven
20[regelnummer]
Isser leven in mijn Dicht.
Coude mach ons oogh berooven
Van u soete lommer-looff,
Maer ons oore te verdooven
Sluijt ick buijten tijden-rooff.
| |
[pagina 104]
| |
25[regelnummer]
Als u tacken sullen duijcken
Onder't vlockigh Winter-meel,
En u bladerloose struijcken
Proncken met de bloote steel,
Dan sal noch u bloessem bloeijen
30[regelnummer]
(Lustich, Vrijsters een en acht,
Helpt mijn stramme rijm aen 'tvloeijen)
In des Hagenaers gedacht.
Dan sal noch een grijse dutter
Mette scheenen voor de vlam,
35[regelnummer]
Mette tanden inde butter,
Inden beulingh, inde ham,
Inde nieuwe-jaersche weggen,
T'mijnder eeren spreken, Maer,
Maer hoe kent die Vrijer seggen,
40[regelnummer]
{ 'Tgaet } al offet Seumer waer!
40[regelnummer]
{ 'Tluijdt } al offet Seumer waer!
Vreemdelinghen die de bochten
Van 'tgebultte werelt-padt
Onder allerhande lochten,
Over 'tdrooghe, door het natt,
45[regelnummer]
Hebt begaen, berolt, bevaren,
Hebt uw ijver-vier gekoelt
Tot { beneden } in de baren
Tot { hier onder } in de baren
Daer de Son haer paerden spoelt.
Comt, laet u gedachten deijsen
50[regelnummer]
Daer { u } lichaem eertijdts was,
50[regelnummer]
Daer { het } lichaem eertijdts was,
Laet u sinnen over-reijsen
Al des ronde bodems plas,
Niet en haeck ick meer te hooren,
Dan soo schoonen Tempes naem,
55[regelnummer]
Comt u erghens een te voren,
Die mijn Linde-lij beschaem.
| |
[pagina 105]
| |
Dunckt u dat het zij te vinden
Inde groote Papen-stadt,Ga naar margenoot+
Daer de Vagheviers-gesinden
60[regelnummer]
Van een mensch een heijlich vat,
Van een Visscher, knecht der knechten,
Maecken haren ziel-tyran,
Die de keijseren bevechten
En op Croonen treden can?
65[regelnummer]
Neen, Och armen! woeste muren,
Schaduw' van u' oude glans,
Eertijts hooft van u' geburen
Nu nauw bloeme van haer crans;
Gaet u schoonheijt elders paren,
70[regelnummer]
T'mijnent gelt sij weijnich meer,
Al u' luijster sijn u' jaren,
En u' schimmel al u eer.
Is het moghelijck, te soecken
In het prachtighe moras,Ga naar margenoot+
75[regelnummer]
Daer Antenor quam besoecken
Wat het ballingh-leven was?
Neen bedompte water-dallen,
Marmer-kaden, weeldrigh slijck,
Kvind in allen niet met allen
80[regelnummer]
Dat mijn linde-laen gelijck.
Sal ick dan te rugghe rijen
Naer de Fransche Scepter-Stadt,Ga naar margenoot+
Naer de trotsche PannerijenGa naar margenoot+
En zoo menich spitze padt,
85[regelnummer]
Eertijdts moedich opde schreden,
Grooten henric, van u voet,
Eer hem Clotho dede treden
Daer het al in treden moet?
| |
[pagina 106]
| |
Sal ick't weder Noordwaert wenden
90[regelnummer]
Naer het witte Brittenlandt,Ga naar margenoot+
En mijn overdenckingh zenden
Naer de rijcke Teemse-strandt,
Zal ick daer, als opgetoghen,
Staen aenschouwen 'tlanghe rack
95[regelnummer]
Vande vier en veerthien boghen
Met haer felle water-smack?
Sal ick't eijntelijcke strijckenGa naar margenoot+
Schelde-diepten An u Werff
Die ick allen vergelijcken
100[regelnummer]
Jae voor allen { stellen } derff;
100[regelnummer]
Jae voor allen { prijsen } derff;
Off en soudt ghij't niet verdragenGa naar margenoot+
Averechte Masten-woudt
Wonderweelde van ons' daghen
{ Slijck } vol steenen, sack vol goudt?
{ Veen } vol steenen, sack vol goudt?
105[regelnummer]
{ Wel, } ick lov' u al te samen,
105[regelnummer]
{ Jae, } ick lov' u al te samen,
Swijghe wat een ijeder feijlt,
Roem' u' eere, vier' u' namen:
Maer waerom zoo verr' geseijlt?
Moet ick wederom vervallen
110[regelnummer]
Op mijn eerst bedorven smaeck,
Noch en vind' ick niet in allen
Dat mijn Lindelaen genaeck.
Linde-laen mijn zoet versinnen
Waer ontginn' ick uwen prijs,
115[regelnummer]
Aen u schorsse taeij om spinnen,
Aen u stam, u bladt, u rijs?
Schorssen, stammen, rijsen, bladren.
IJeder eijschte sijn verhael,
{ Een wil ick } uijt allen gadren
{ Laet mij een } uijt allen gadren
120[regelnummer]
{ Dat gehoort u } altemael.
120[regelnummer]
{ Als u eijghen } altemael.
| |
[pagina 107]
| |
Sal de Vinder niet bekennen
Vande tweede Blixem-slach;
Die Vulcaen van uijt sijn dennen,
Maer benijdende, besach;
125[regelnummer]
Dat sijn gheele solffer-cruijmen
Dat sijn snelle flicker-Sout
Selden Loodt off Yser ruijmenGa naar margenoot+
Sonder u vercoolde hout?
Sal de Cruijden-kieser seggen
130[regelnummer]
Dat hij oijt op rauwe wond
Soeter Balsamen te leggenGa naar margenoot+
Dan u' bladren-caewsel vond;
Sal hij { 'tjaer-getij } verwinnen
Sal hij { 'tmaen-getij } verwinnen
Vande sware struijckel-sucht,Ga naar margenoot+
135[regelnummer]
En gereeder baten vinnen
Dan de geesten van u vrucht?
Sulcke tacken, sulcke blaren
Sulcker stammen, zoo gelaen
Vind ick twee mael twintich paren
140[regelnummer]
Over eene lenghde staen;
Knoopt nu all' u Marmer-boôghen
Roomen, in een reghel-rij,
Noch en zal ick niet gedooghen
Dat het sulcken rije zij.
145[regelnummer]
Laet ick dan mijn ooghe weijden
Over d'een' off d'ander kant,
'Kvinder altijdt-groene weijden
Met { gebouwen } omgeplant;
Met { gestichten } omgeplant;
IJemandt sal mij connen toonen
150[regelnummer]
Off meer huijsen off meer houts,
Maer waer sachmen oijt bewoonen
Zoo veel Stadts in zoo veel wouts?
| |
[pagina 108]
| |
Schoone spitsche ghevel-toppen,
Die uw flickerende Leij,
155[regelnummer]
Die uw weder-wijse knoppen
Als een jonge-juffer-reij
Neffens eene siet staen glimpen,
Laet mij groeten in u roij
(Tegen 'tboose laster-schimpen)
160[regelnummer]
'Topper-puijck van all u moij.
Welcom dan herstelde stijlen,
En wel eer misbruijckte vloer,
Tot het knarssen vande Vijlen
Oppet grove blixem-roer,
165[regelnummer]
Oppden felste menschen-moorder,
D'aller snelste slingher-slang,
Beenen-maeijer, mueren-boorder,
Donder-doover, Duijvel-sang.
Welcom vrijgesproken muren
170[regelnummer]
Vande swarte slavernij,
Even langhe moet ghij duren
Als de werelt werelt zij,
Lancksaem moet' u wedervaren
'Tslijtigh knaghen vanden tijdt,
175[regelnummer]
Langhe blijven u Pilaeren
Vrede-stammen, ketters-nijdt.
Langhe moeten in u dondren
Wetten woorden waerheijt eer,
Straff, genade, werck en wondren
180[regelnummer]
Vanden Eenen aller Heer,
Langhe moeten u begheven
Schande, scheuringh, hoon en spijt,
Langhe moet ghij staen en leven,
Langhe wesen dat ghij zijt.
| |
[pagina 109]
| |
185[regelnummer]
Maer mijn Peerdt ontloopt sijn toomen,
'Tis te langh op straet gepraet,
Daer zoo dichten huijs van Boomen,
Daer zoo zoeten weijde staet.
Nu wel aen, gevlochten spruijten
190[regelnummer]
Eer mij weer mijn handt ontvaer',
Laet ons uwen roem ontsluijten
En besluijten met het jaer.
Wat en comt mij niet te voren
In't herdencken van de tijdt,Ga naar margenoot+
195[regelnummer]
Die ghij even als herboren
In u kindtsche jaren zijt;
Inde drijmael dertich daghen
Als des hemels kandelaer
Over 't Bockgien wordt gedraghen
200[regelnummer]
Naer den Stier en 't kinder-paer;
Als de Locht beghint te lauwen,
D'aerde opent schreeff bij schreeff,
'Tweeldrigh Vee beghint te kauwen
Daer { de Rijder } onlancx dreeff?
Daer { het schuijtgien } onlancx dreeff?
205[regelnummer]
'Ksie u bolle botgiens bersten,
'Ksie se baren elk haer bladt,
Als een Vruchtgie dat haer persten
Doe't in 'smoeders lichaem satt.
'Ksie die onlancx doove struijcken
210[regelnummer]
En soo menich schralen tack,
In een oogenblick ontluijcken,
Weijnich min als onder dack:
Onbegrijpelijck vermoghen
(Spreeck ick dan den hemel aen)
215[regelnummer]
Hoe veel meer besien de ooghen
Dan de herssenen verstaen!
| |
[pagina 110]
| |
Maar oick dalen mijn gepeijnsen
Somtijdts uijt de locht in 'tslijck;
(Wie can heel den mensch ontveijnsen
220[regelnummer]
Dat hij nerghens uijt en kijck!)
Nieuwe spruijtgiens van der aerde,
Hebb' ick menichmael geseijt,
Hoe veel hoogher is u waerde
In u jonghe weijnicheijt.
225[regelnummer]
Waerder altijdt sulcken dierte
Inde haeghsche Vrijer-schaer,Ga naar margenoot+
En 'tgeraeghe broeck-gedierte
Niet soo dicht gesaeijt en waer,
O! wat soudter op een woelen
230[regelnummer]
Om zoo menich Vrijer gaen,
Die sijn waerde nu moet voelen
In de menichte vergaen!
Somtijdts hebb' ick weer gaen singhen
Als ick't niewe looff besach,
235[regelnummer]
Eij! hoe soet sijn swerelts dinghen
Opten eersten nieuwen dach!
Maer o soetste schaduw-vreuchden
Hoe vervalt ghij in 'tverslijt,
Hoe can alle nieuw ontjeuchden
240[regelnummer]
Met het grijsen vande tijdt!
Hebben niet de jonge jaren
Die ick vanden hemel houw,
Menich haestich paer sien paren
Met een 's anderdaeghs-berouw?
245[regelnummer]
Waer uijt mocht de worttel spruijten
Die het misgenoeghen gaff?
T'vonnis can sijn selven uijtten;
T'jonghe, lieve, nieuw was aff.
| |
[pagina 111]
| |
Jonghe, lieve, nieuwe blaertgiens
250[regelnummer]
Schepseltgiens van eenen nacht
All' u aertgiens, all' u haertgiens,
Zijn ons nu in eer en acht;
Maer hoe dichter ghij u tacken
Met u breeder groente vult,
255[regelnummer]
Hoe u eere meer sal sacken,
Hoe ghij minder gelden zult.
Dan de reden sal mij leijden
Teghen stroom van 'swerelts-waen
En u waerde doen verbreijden
260[regelnummer]
Beijd' in't groeijen en 'tvergaen.Ga naar margenoot+
Siet den Hemel is aen 'tbranden,
En sijn lichter op het hoogst,
Spout de Landt-man inde handen
'Tis op hope van den Oogst.
265[regelnummer]
Drijmael drij en seven uren
Sien wij Titan opde jacht
Qualijck seven can hij duren
Tot het nutten vande nacht.
Minnen-ijver doet hem loopen
270[regelnummer]
Naer de Vrijster die hij ziet,Ga naar margenoot+
(Blinde Minnaer! staeckt u hopen
'Tis het Lauwer-meijsken niet,)Ga naar margenoot+
Wie wil nu het bedde ruijmen,
En het clamme peuluw-sweet,
275[regelnummer]
Wie wil met mij uijt de pluijmen
Daer ick hem te leijden weet?
Op mijn { Buren op mijn } Vrinden,
Op mijn { Haghenaers mijn } Vrinden,
Dit's te langhen Somer-nacht,
Beter buijten inde Linden
280[regelnummer]
Nae den dagheraedt gewacht.
| |
[pagina 112]
| |
Hier is alle 't dier ontslapen,Ga naar margenoot+
Hier is 't Crekeltgien aen 'tgaen,
Hier begint de Spreew te gapen,
Hier is 'tQuackeltgien aen 'tslaen,
285[regelnummer]
Hier de Nachtegael aen't neuren,
Hier de Distelvinck in swangh,Ga naar margenoot+
Hier de Tortelduijff aen't treuren,
Hier de lijster aen de sangh.
Hier is kauw en craeij aen 'treppen,
290[regelnummer]
Hier de Reijger inde lucht,
Hier den Oijevaer aen 'tcleppen
Hier de Zwaluw inde vlucht.
Hier de Coeckoeck aen het stuijten
Over 's anders ongeval,
295[regelnummer]
Isser niemant die sijn fluijten
Leeren moet off leeren sal?
Can u 'tOore niet betrecken,
Ghunt het ooghe sijn vermaeck;
Siet de Dach-bodinn' haer recken
300[regelnummer]
Recht al schoot sij uijt de vaeck;
Cost haer grijse boel verjonghen,
'Kwedd' hij hadse noch te bedt,
Daer s'hem nu is langh ontspronghen,
Cap en tuijtt en all gesett.
305[regelnummer]
Cap en tuijtt als gulde stralen,
Ooghe-lichten als robijn,
Wangh en lippen als coralen,
Is haer dagelijcksche schijn.
Vrijers, all' u jonghe leven
310[regelnummer]
Op het schoonste schoon verhitt,
Comt en helpt het vonnis geven,
Isser schoonder schoon als dit?
| |
[pagina 113]
| |
Comt en helpt mij opwaerts kijcken
Langs der Linde-toppen goudt,
315[regelnummer]
Daer sij 'tnat gaet over strijcken,
Dat haer Broeder strackx ontdouwt,
Hij als Bruijdegom behanghen
Met cieraten overhoop,Ga naar margenoot+
Hij als Prince vol verlanghen
320[regelnummer]
Nae de voor-eer vande loop.
Op gesellen nae de Linden,
Op mijn' mackers, op mijn' mans,
Die hem reedtst { bij mij } zal vinden
Die hem reedtst { te veld' } zal vinden
Spaer ick noch een buijtecans.
325[regelnummer]
Laet ons' oochgiens zoo wat weijden,
Moghelijck waer { op de } straet
Moghelijck waer { bij de } straet
Deur off Venster, off van beijden,
Hier off ghinder, open gaet.
Sulck een Venster mochter clappen,
330[regelnummer]
Sulck een Deurtgie mocht het zijn,
(Sonder ijemandt te besnappen)
'Twaer een tweede Sonneschijn.
(Hemel laet u niet mishaghen
Voert ghij schooner lichten twee,
335[regelnummer]
Dieder duijsent met hun draghen,
Hier beneden isser mé.)
Sulck een Venster mochter luijcken,
Sulck een deurtgie gapen weer,
'Twaer wel voor een baeck te bruijcken
340[regelnummer]
In het clippigh Minnen-meer;
Costelijcker minnen-balsem
Quamper nummermeer in 'tlicht,Ga naar margenoot+
Dan getempert met den alssemGa naar margenoot+
Van een nuchteren gesicht.
| |
[pagina 114]
| |
345[regelnummer]
'Smerghens raecktmen aende waerheijt,Ga naar margenoot+
Wat het Meijsgien voor gestel,Ga naar margenoot+
Wat voor haer, en off sij haer heijt,
Wat voor verw, voor vleesch, voor vel;
Smerghens eer de lippen kleven,Ga naar margenoot+
350[regelnummer]
Eer de plaester staet te pronck,
Eer de poeijer-doosen gheven
Dat den Hemel noijt en schonck.
Eer de lobben, eer den bouwen,
Eer de craghen, eer de cant,
355[regelnummer]
Eer de wiecken, eer de mouwen,
Eer de ketingh, eer de want,
Eer de boorden, eer de banden,
Eer de reepen, eer den rock
Eer de moffel, eer de randen
360[regelnummer]
Eer de vlechten, eer de lock.
Eer de tippen, eer de knoppen,
Eer de steenen, eer de veer,
Eer de wronghen, eer de doppen
{ Eer de slinger eer de keer }
{ Eer de peerel, eer de Speer }
365[regelnummer]
Eer de tuijten, eer de quicken,
Eer de crullen, eer den bras,
Eer de { micken, } eer de stricken
Eer de { linten, } eer de stricken
Gheven datter noijt en was.
Ghinder salder een staen geewen,
370[regelnummer]
Dit heen staetter een en niest,
Beijd' behanghen als de Leeuwen
Die men voor de schoonste kiest.
Beijd' bedott, bedoeckt, befommelt,
Beijd' de mutsen over 'toogh,
375[regelnummer]
Beijd besweet, begroeijt, begrommelt,
{ Beijde. } zedigh. niet te hoogh.
{ Beij maer } zedigh. niet te hoogh.
| |
[pagina 115]
| |
Siet mijn Vrijers, siet mijn quanten,
Siet mijn hersse-loose maets,
{ Dese zijn de lieve Santen }
{ Dit zijn menichmael de Danten }
380[regelnummer]
Die u costen zoo veel praets;
Zoo veel pronckens, zoo veel cierens,
Zoo veel vleijens, zoo veel doens,
Zoo veel eerens, zoo veel vierens,
Zoo veel strijckens, zoo veel schoens.
385[regelnummer]
Oh! wat rijsen mij de haren
In't bedencken vanden dach,
Alsser twee te bedt vergaren,
Daer noijt hij de zij en sach:
Daer een slechtaert is bevanghen
390[regelnummer]
Mette veren voor de huijt,
Mette verwen voor de wanghen,
Mette kleeren voor de bruijdt.
Hola Meijsgiens, sonder jocken,
Noode bouw ick op't geval.
395[regelnummer]
Deckt men zoo veel met de rocken
Beter buijten Hollandt mal,
Inde warme Zuijder landen
Gaet het vrijen wel zoo vast,
Op een anders oogh en handen,
400[regelnummer]
Op een anders trouwen tast.
Maer de vroegh-tijdt is verloopen,
Naer ick't aen mijn praten peijl,Ga naar margenoot+
En de Sonne schier vercroopen
Opde cant van't Zuijder-steijl.
405[regelnummer]
Daer beghint de straet te leghen
Van haer morgestonts gewoel,
Daer ontvolckeren de weghen,
Daer is alle man in 'tcoel.
| |
[pagina 116]
| |
Mij en sult ghij niet verjaghen,
410[regelnummer]
Felle straelder van om hoogh,
Snelle meter van ons' daghen,
Jaren-passer, rondt om oogh,
Dampen-trecker, Somer-brengher,
Dach-verlengher, Vruchten-baet,
415[regelnummer]
Beesten-bijter, Vel-versengher,
Blondt-bederver, Joffer-haet.
Wolcken-drijver, Nacht-verjagher,
Maen-verrasser, Sterren-dieff,Ga naar margenoot+
Schaduw-splijter, fackel-dragher,
420[regelnummer]
Dieff beclapper, Bril-gerieff,
Linnen-bleijcker, Tuijten-croller,
Al-bekijcker, Nummer-blindt
{ Al bereijcker, } Hemel-roller
{ Stoff-beroerder, } Hemel-roller
Morghe-wecker, Reijser-vrindt.
425[regelnummer]
Laet u vlammen elders blaecken
Over 'tonbeboomde vlack,
Mij en sullen sij niet raecken
Door 'tgesloten Linden-dack.
Hier beroep ick 'tbitste bijten
430[regelnummer]
Van u meer als dollen Hondt;
Maer hij zou sijn tanden slijten
Eer hij mij te vatten vondt.
Jae vergadert all de dompen
Daer het vochtigh Veen aff sweet,
435[regelnummer]
Laetse tsamen neder plompen
In een dichte droppel-speet,
Noch en ben ick niet verleghen,
Noch en schrick ick niet voor 'tnatt,
Coel in hitte, droogh in reghen
440[regelnummer]
Sitmen onder 't Linden-bladt.
| |
[pagina 117]
| |
Wat en hadd' ick niet te spreken
Vande soete Zephijr-sucht
Die door 't loome looff comt breken
Met een ruijsschende gerucht,
445[regelnummer]
Met een flauwe Somer-soelte?
Ah! wat hebb' ick dick geseijt!
{ Is't Voorhout } een groene coelte,
{ Sit ick in } een groene coelte,
Off een coele groenicheijt?
Coele Cloris, { wreede } Marmer,
Coele Cloris, { steghe } Marmer,
450[regelnummer]
(Hoord' ick onlancx hier ontrent
Suchten een door-schoten karmer
In sijn weelderigh ellendt)
Coele Cloris, al mijn hopen,
Die mij mijn getrouwicheijt,
455[regelnummer]
Zoo veel hoogher doet bekoopen
Als sij boven d'uwe leijdt.
Heeft u 'tsweeterighe banghen
Vande doffe Somer-brandt,
Nu zoo dickmael doen verlanghen
460[regelnummer]
Naer den dichten Linden-pandt,
Hebt ghij sijn gewenschte lommer
Nu zoo menichmael gebruijckt,
En de laffe Middach-commer
{ Nu } zoo menichmael ont-duijckt;
{ Hier } zoo menichmael ont-duijckt;
465[regelnummer]
Sonder emmermeer te weghen
In u over-aerts verstandt,
Hoe hem 'tharte-pack moet weghen
Die gestadelijcken brandt;
Die de stralen niet moet draghen
470[regelnummer]
{ Van een } Sonne verr' om hoogh,
470[regelnummer]
{ Eener } Sonne verr' om hoogh,
Maer van bijdts de flicker-slaghen
Van u een en ander oogh?
| |
[pagina 118]
| |
Een en ander oogh, de tortsen
Van mijn blindt-gehockte jeught,
475[regelnummer]
Vonck en voetsel van mijn cortsen,
Mijn verschricken en mijn vreught,
Ooghen die mij doet beswijcken
Onder 't hitsigh strael-fenijn,
Sult ghij Cloris noijt doen kijcken
480[regelnummer]
Hoe ick smeltende verdwijn?
Sal sij nummermeer ontdecken
Door u gittighe crystal,
Dat mij eenen sucht can trecken
Uijt het bitter ongeval
485[regelnummer]
Van mijn altijdt versche wonden?
Cloris brandt al watse siet,
(Ondoorgrondelijcke gronden!)
Dat sij brandt en siet sij niet.
'Tliep hoe langs hoe meer op 'tmallen
490[regelnummer]
Met den bloet sijn { kindertael, }
490[regelnummer]
Met den bloet sijn { minne-tael, }
Dan den avondt is aen 'tvallen,
'Twaer te langhen naeverhael;
Vrijers wilt ghij dieper delven
Daer ick willens blijve stom,
495[regelnummer]
Daeldt een ijeder in u selven,
Dat, en ergher gaeter om.
Dauw en doncker zijn aen 'tsacken,Ga naar margenoot+
Sonn' en hoenderen te koij,
Alle { huijsen, } alle tacken,
Alle { gevels, } alle tacken,
500[regelnummer]
Alle meisgiens even moij,
Alle caeckgiens even bloosigh,
Alle ooghiens even gauw,
Alle lippgiens even roosigh,
Alle mondtgiens even nauw.
| |
[pagina 119]
| |
505[regelnummer]
Achter nu verkeerde wijsers,
Die de waerheijt lede-breeckt,
Hart-gehoofde loghen-prijsers
Die voor reden noijt en weeckt.
Die soo werckelijcke stralen
510[regelnummer]
Als de keerssen vande nacht
Over heel den mensch doen dalen
Al gevoelende veracht.
Comt de Minnemoer niet blincken
Even als de Dach verspaeijt,Ga naar margenoot+
515[regelnummer]
Even als de Wielen sincken
Daer de Sonne-karr' op draeijt?
Sijn oick niet de avondtstonden
Altijdt soeter als het licht
Altijdt handigher bevonden
520[regelnummer]
Tot de vrije Vrijer-plicht?
Menich sletgien ongehavent,
Menigh onbesneden Sloor
Sal bekennen dat den avendt
Decksel is van alle goor,
525[regelnummer]
Datse met die slimme ghevel,
Met dat muffe snot-verlaet,
Met die spitsche sneppe-snevel
'Savondts op haer schoonste staet.
Maer om lack bij lack te stellen,
530[regelnummer]
Menigh calver-jonghe maet
Menich knechgien soud' ick tellen
Dat den avondt niet en haet;
Dat de duijsterheijt doet breken
Door het bloode schaem-verschiet,
535[regelnummer]
Dat den doncker meer doet spreken
Dan het licht hem dencken liet.
| |
[pagina 120]
| |
Ô! de malle mijmerijen
Die een minnen-alver stort,
Moeten veel geladder glijen
540[regelnummer]
Daer hij niet gesien en wordt;
Maer oick in een jonghe schroomer
Heeft het reden en bediet,
Emmers is hij altijdt vromer
Die sijn Vijandt niet en ziet.
545[regelnummer]
Hier uijt groeijt het jeughdigh krielen
Naer de Linden-duijsterheijt,
Hier uijt { joocken al } de hielen
Hier uijt { kittelen } de hielen
Met als 'tclockgie neghen seijt.
Hier uijt is het niet te houwen
550[regelnummer]
Al wat op het vrijen { staet, }
550[regelnummer]
Al wat op het vrijen { gaet, }
Hier uijt moeten broeck en bouwen
Met de Vleermuijs opde straet.
Linde-blaedtgiens luijster-vincken
Van zoo menigh apen-clucht,
555[regelnummer]
Van zoo menigh traen-verdrincken,
Van zoo menigh' sotte sucht,
Helpt mij tuijghen wat een karmen,
Wat een stommelend gelaet,
Wat een blindelingh om-armen
560[regelnummer]
Onder u niet om en gaet.
Trijntgie, seijdt daer somtijdts eenen,
Bij { mijn } eer, ick hebb' { u } lieff,
Bij { men } eer, ick hebb' { je } lieff,
Vande cruijn aff tot de teenen
Staen ick onder { u } belieff
Staen ick onder { jou' } belieff
| |
[pagina 121]
| |
565[regelnummer]
Laet { mij } draven, doet { mij } lopen,
Laet { me } draven, doet { me } lopen,
Heet { mij vlieghen } als { een ball, }
Heet { me stappen } als { en tell, }
Doet { mij } schencken, heet { mij } coopen,
Doet { me } schencken, heet { me } coopen,
Siet wat ick { u } weijghren { sal. }
Siet wat ick { je } weijghren { sel. }
Dirckgien (hoor ick weer een ander)
570[regelnummer]
Sel't dan nummer wese, kint?
Smackje staech een oogh op Sander,
En mijn woordgies inde windt?
Staet sijn mutsgie zoo veul trotser
Zoo veul vlugger as het mijn,
575[regelnummer]
Hangt mijn rockje zoo veul schotser
Soo veul loomer as het sijn?
Weer een ander van ter sijen.
Nou men Troosgie stoor je niet;
Liever as ick Griet sou vrijen,
580[regelnummer]
Liever as ick jou verliet;
Lach ick levendigh bedolven
Daer ick jegenwoordigh tree,
Liever inde groene golven
Vande Schevelingher zee.
585[regelnummer]
Weer een ander: Wel Agnietgie,
Wel mijn hartgie, wel mijn longh,
Hoe beviel je 'tleste liedtgie
Dat ick ghister avendt songh.
Heer wat stond ick nat bedropen
590[regelnummer]
Voor je deurtgien in dat weer!
Daer jij dichgies laet ecropen
Inde lodderlijcke veer.
| |
[pagina 122]
| |
Noch een ander op een banckgie:
Wel eseijt mijn soete moer,
595[regelnummer]
Jouwenthalven ick bedanckje,
Maer hoe is't met vaer en moer?
Wat! se mochte zoo langh grollen,
'Ksou ons raeje met ons tween
Op een waghentie t'ontrollen
600[regelnummer]
Al dit moeijelicke Neen.
Weer een ander aen een boompgie.
Dats nou al men moertgies goet,
Maer dan hebb' ick noch een Oompgie,
O wat ist een rijcken bloet!
605[regelnummer]
Met sen bogaert, met sen weuning,
Met sen Coren met sen ooft,
Claer, je Vrijer is en keuningh,
Al dit hanght hem over 'thooft.
Noch een ander van 'tgebroetsel
610[regelnummer]
Dat off Pen off Deghen voert,
Mijn soulas mijn { ader-voetsel, }
Mijn soulas mijn { vreuchden-voetsel, }
Ah! quitteert u.e. la Court.
Sult ghij eewich absenteren?
('Kschatt de meijt naer Leijden voer)
615[regelnummer]
Wilt mijn flames obligeren
Met een expedit retour.
En noch een van sulcke veeren:
Wel bizearre van humeur,
Sult ghij mij sans fin traineren
620[regelnummer]
Met idéen van faveur?
Neen revesche, neen volage,
Dus en macht niet langher zijn,
Mespriseert ghij mijn servage
Aussi fayje ton desdain.
| |
[pagina 123]
| |
625[regelnummer]
Dese zijn de soete vruchten
Vande vrije vrijdoms vreucht,
Dese zijn de puijck-genuchten
Van een ongebonden jeught.
Al dit wonderlijck vertellen
630[regelnummer]
Volgh ick met een vroolick oor,
En wie souder derven stellen
'Tselver seggen voor 'tgehoor?
O! Daer gaen ick vleughel-spreijen
Als een henne-loosen haen,
635[regelnummer]
Lachen in een anders schreijen,
{ Swemmen } in een anders traen.
{ Baden } in een anders traen.
Niet dat ick mij soeck te blijden
In mijn evenbroers verdriet,
Maer noch vindt hij vreucht in 'tlijden
640[regelnummer]
Die het sonder lijden siet.
Hooger, hooger mijn Gedichte,
Wt de laeghten op't gebercht,
Ghinder crijgh ick in't gesichte
Dat u all u crachten verght;
645[regelnummer]
Ghinder is een wolck aen 'tdrijven
Van een overwolckigh Volck,
Maer wie sal u volck beschrijven
Volle volckerijcke Wolck?
Pronckt op 'tschoonste, Linde-toppen
650[regelnummer]
Reckt zoo verr u groente reckt,
Zoo veel zoo-veel-waerde coppen
Hebt ghij nemmermeer bedeckt.
Sien ick niet voor henen stappen
Bhemer-eijghen-Vorst u voet,
655[regelnummer]
Die noch Arenden betrappen,
Noch vertrappen sal en moet?
| |
[pagina 124]
| |
Sien ick niet u handt geleijden
'Twaerde Britten-landts Juweel,
Dat de Hope noch heet beijden
660[regelnummer]
Naer een dubbel Scepter-deel?
Door-en-door gesifte Zielen,
Die, in weijnigh jaren-tall,
Teenen hebt gesien en hielen
Van het slibberigh Ghevall,
665[regelnummer]
Moete noch de spruijt herbloeijen
Van uw' vroech-besnoeijt gebiedt,
Zoo ghij't Linden-looff hergroeijen
Naer sijn jarigh snoeijen ziet;
Weere noch des hemels zeghen
670[regelnummer]
Zwaerder onweer van uw bloedt,
Zoo hij van u, zon en reghen
Onder dese bladers doet.
Maer, ô trouwe Leewen-hoeders,
Spaengiens uijtterste gevaer,
675[regelnummer]
Oud' en jongher Nassau-broeders,
Onverwinnelijcke paer;
O twee vande wonderheden
Die de Werelt in haer siet,
Geeft mij toe een vrije reden,
680[regelnummer]
Dese gangh en past u niet.
Soecken wij u dan t'ontrecken
'T nutten van dit Somer-padt?
Neen: maer wenschen u te decken
Onder een verdiender bladt.
685[regelnummer]
Emmers waer u niet te thoonen
Halve Hollandts ijver schier,
Waer all ijeder tack een croon, en
IJeder Linden een Laurier.
| |
[pagina 125]
| |
U alleen ontbonden Schapen,
690[regelnummer]
Joffer-volghers, Haeghsche jeught,
Minne-kinders, u te rapen
U vermaen' ick dese vreught.
Vatt de daghen bij haer veeren,
In haer bloeijen, op haer puijck,
695[regelnummer]
Eer der noch vier vijftien keeren
Naeckt haer droevigh ongebruijck.Ga naar margenoot+
Dan sal dack en tack staen schreijen
Met een vochten herffsten-traen
Dan zal stoff in slijck vercleijen
700[regelnummer]
Dan sal dauw in mist vergaen.
Dan sal ijeder blaedtgien spreken
Dat het Lindenrijs ontswaeijt,
Meijskens leert den hoochmoet breken
Alle schoon-int-oogh verwaeijt;
705[regelnummer]
Waer is 'tgroen dat noijt en dordden
Onder 'tnijpen vanden tijdt?
Zoo ick ben staet ghij te wordden,
Onlancx was ick dat ghij zijt:
Hier in zijn wij t'ongelijcken,
710[regelnummer]
Dat ick hadde, wacht ick weer,
Maer uw luijster-schoon gaet wijcken
Buijten hoop' van wederkeer.
Schoonheijt, plaester van gebreken,
Oogh-verleijdster, schaduw-schim,
715[regelnummer]
Wordt ghij boomen vergeleken
Oordeelt niet het oordeel slim,
Soo mach uwe glans beswijcken
Met der jaren Winter-keer
Lindetacken te verlijcken
720[regelnummer]
Waer u t'onverdienden eer.
| |
[pagina 126]
| |
Laet eens ouderdom begroeven
Dat geladde velle-velt,
Dat gheen spieghel laet behoeven
Die sijn rimpels gheren telt;
725[regelnummer]
Laet eens drij verbleven stijlen
Vanden eertijds tanden-trap,
'Tbleecke lippen-hol doen quijlen
Op de kinderlijcke pap.
Waer op zult ghij schae-verhalen,
730[regelnummer]
Naer zoo grondeloosen val,
Waer is't naer soo diepen dalen
Dat u aengenamen zal?
Zijn't de silver-haere vlechten
Daer ghij eijntelijck op swilt?
735[regelnummer]
Neen, zij zullen u verslechten
Daer ghij noch op stuijten wilt.
Maer laet maendt en jaer verouwen
Laet verdorren al dat groeijt
Laet het lochten-vack vercouwen
740[regelnummer]
Laet vercorsten al dat vloeijt
Noch al pleijt ick voor mijn linden
En haer winter grauwe rijs,
Zonder oijt ververwt te vinden
Schoonder groen in schoonder grijs.
745[regelnummer]
Lust en hoop van sien en leeren
Hebben mij wel eer geruckt
Daermen boven alle leerenGa naar margenoot+
Naer de hooghste hoochten buckt,
Daer den onervaeren Reijser
750[regelnummer]
Berghen siet en wolcken zeijt,
Daer u, Roomen, van uw Keijser,
'sWerelts maecksel selver scheijdt.
| |
[pagina 127]
| |
'Khebb die eewich-witte steijlen
Beijd' bekeken en beschrijdt,
755[regelnummer]
(Feijl ick, liefde help mij deijlen
Onwaerachticheijts verwijtt)
Maer besneewde linde-cruijnen
Noch verwacht ick te verstaen
Waer in die bevrosen duijnen
760[regelnummer]
Boven uwe waerde staen.
Spitsen zij haer hemel-hoochte
Op u neder-dalicheijt,
Duijstert weer haer altijdt-droochte
Met u nemmer-schralicheijt:
765[regelnummer]
'tSchoon van't Alle staet in 't schelen
Nerghens woont het heel in een,
Die het maeckte wilde 't deelen
Veel in allen, all in gheen.
Wat gewenschter erve-looten
770[regelnummer]
Heeft sijn handt u toe-gesomt,
Halff-gepresen Linde-pooten
Als men t'eijnde prijsens comt,
'Tzij ick op 'sjaers kinder-daghen
'Tzij ick op sijn Jeughetcracht,
775[regelnummer]
'Tzij ick op sijn vochte vlaghen
'Tzij ick op sijn sterven acht!
Ô die eewich buijten commer
Van ontijdelijck verlett
Onder 'tspelen van uw' lommer
780[regelnummer]
{ Uijt } te leven waer gesett!
780[regelnummer]
{ Aff } te leven waer gesett!
O die eewich als gevanghen
Binnen dese palen laegh!
Wat veranderlijck verlanghen
Voerden hem uijt uwen Haegh?
| |
[pagina 128]
| |
785[regelnummer]
Maar, ô wieghe van mijn leven,
Voedster, minn', en baecker-moer,
Wildt mij, Vaderlandt, vergheven
Wensch ick buijten 't reden-snoer,
Noch en legh ick zoo begraven
790[regelnummer]
In mijn' lecker' lusten niet,
Ick en wistse wel t'ontdraven
Daer't mij uw { begheerte } riedt.
Daer't mij uw { begheeren } riedt.
Emmers dat ick adem-suijghe
Dat ick vocht en voetsel treck,
795[regelnummer]
Dat ick tongh en leden buijghe,
Dat ick lijff en leven streck,
Emmers hoort u 't halff bedinghen
Deser gaven vruchten toe,
Emmers hebt ghij halff te dwinghen
800[regelnummer]
Wat ick ben, en can, en doe.
Isser dan off doen, off cunnen
Off bedencken binnen mij,
Houd' ick van des Hemels gunnen
Dat u gunste waerdich zij,
805[regelnummer]
Heet mij uijt uw' boesem scheijen,
{ Met een woordtgie, } met een wenck,
{ Heet mij vluchten } met een wenck,
Moet' ick strack in Sout verkeijen,
Daer ick maer te rugge denck.
Hebb' ick eens de krijtte stranden
810[regelnummer]
Westewaert voor u beseijlt,
Hebb' ick eens der Zuijder-landen
Steijlste spitsen affgepeijlt,
Noch die handt om eer te winnen,
Noch die voet om verder gaen,
815[regelnummer]
Noch dat hertte, noch die sinnen
Bieden u haer plichten aen.
| |
[pagina 129]
| |
'Twaer te wijvelijcken sorgher
Die niet alle werelts-grondt,
Aller menschen medeborgher
820[regelnummer]
Vaderlandts-gelijck en vondt,
Die niet even achten conde
Off hem Zuijd of Noord besach,
Off hem 't bedde-gaen beSonnde
Off het rijsen vanden dach.
825[regelnummer]
Is doch 't Vaderlandt te minnen
Boven al dat min-verleijdt,
Stijght dan Hemelwaert mijn zinnen
Daer uw Vader-erve leijt,
Ziele streckt uw traghe vlercken
830[regelnummer]
Daer ghij hergesonden zijt,
Leert op't sonder-ende mercken
Eer uw eijndelijck verslijtt.
Leert het stoff u stoff bevelen,
Leert ontstrammen eer ghij loopt,
835[regelnummer]
Leert u van u selven stelen,
Leert genaecken dat ghij hoopt;
Maar oock, Heer, om { uwer } eeren
Maar oock, Heer, om { dijner } eeren
Eewich Een, en eenich Goedt,
Leert haer uijt { uw } Leere leeren
Leert haer uijt { dijn } Leere leeren
840[regelnummer]
Wat zij leeren leeren moet.
Constanter, 17.o 9bris. 1621. |
|