Werken. Deel 2: Proza
(1895)– Hadewijch–[XVII]Te alre doghtet wes onstech endeGa naar voetnoot(3) snel.Ga naar margenoot+
EnGa naar voetnoot(4) onderwinter diGa naar voetnoot(5) niet el.
EnGa naar voetnoot(4) ghebrecht in ghenen dinghen.Ga naar margenoot+
EnGa naar voetnoot(4) werct te ghenen sonderlingen.
Te alre noet hebbet onste ende ontfermen,
Ende en nemt niet in u bescermen.Ga naar margenoot+
Dit hadde ic di gherne langhe gheseghet,
Want mi wel grote opt herte leghet.
God doe diGa naar voetnoot(6) kinnen wat ic mene,
Inder enegher minnen nature allene.
Dese dinghen waren mi van gode verboden, die ic u in dese woerden verbiede. Daer ommeGa naar margenoot+beghere icse u voert te verbiedeneGa naar voetnoot(7), om datse volmaecteleke ter volcomenheit van minnen behoren, Ende | |
[pagina 56]
| |
om dat se inder godheit volcomeleke ende geheelleke behoren. Die wesene die ic daer noeme, die sijn volcomelekeGa naar margenoot+hare nature. Want gheonstech ende snel, dat esGa naar margenoot+de nature vanden heiligen geest; Daer met es hi proper persoen, ende niet sonderlinge te onderwindene, dat es de nature vanden vader; Daer met es hi enich vader. DitGa naar margenoot+ute gheven ende dit op houden, dit es pure godheit endeGa naar margenoot+ghehele nature van minnen, ende ghebrect te ghenen dinghe ende en werct geen sonderlinghe. Dat eerste woertGa naar voetnoot(1) es de cracht des vader, daer hi al mogende god met es. Dat ander woert es sijn gerechte willen, daer sine gherechtecheitGa naar voetnoot(2) hare ombekinde moghende werke met werct, Die diep ende donker sijn ende ombekint ende verborghen al den ghenenGa naar voetnoot(3), die beneden deser gheenecheit vander godheit zijn, Aldus alsic segghe, ende die nochtan den persoenen properleke dienen Ende overscone; alse na die eerste worde, die ic seide, Te alreGa naar margenoot+doghet onstech ende snel te sine, Ende in ghenen dinghen te ghebrekene, Ende te alre noet ontfermeleke onst te hebbene: Dit scijnt nochtan dat volmaecste leven, dat men hebben mach op erterike. Ende dit hoerdi altoes, dat ict altoes gheraden hebbe boven al; ende oec levede ictGa naar voetnoot(4) boven al, ende diende daer inne ende wrachteGa naar margenoot+over scone tote dien daghe, dat mi verboden wert. Die drie andere worde die ie segghe, die enecheit ende minne volcomen maken, Ende na gherechtecheit haers selves pleghen in enen persoen al ene minne ende el niet, Ay deus, wat vreseleker wesene es dat, dat selc | |
[pagina 57]
| |
haten ende selke caritate in i. verslent. Te alre noet hebbet onste ende ontfermen. Dat was de zone in properen persone. Dat was hi scone ende wrachte scone. EndeGa naar voetnoot(1) nemt niet in u bescermen. Daer met verslanteneGa naar margenoot+sijn vader. Dat wrede grote werc es emmer sine. Ende dat es de alre scoenste enecheit vander minnenGa naar margenoot+der godheit; soe dat si daer es alsoe gherecht vanGa naar voetnoot(2) gherechtechedenGa naar margenoot+rechtecheden van minnen, dat si op nemt den ernst ende die menscheit ende die cracht, daermen niemanne bi ghebreken en woude. Ende si nemt op die caritate ende die ontfermecheitGa naar voetnoot(3), die men hadde op die vander hillen, Ende op die van purgatorien, Ende op die onbekinde van gode, Ende op die bekindeGa naar voetnoot(4) die dolen buten sinen liefsten wille, Ende op die minnende die wee hebben bovenal dit: want si dies derven dat si minnen. Al dit nemt gherechtecheitGa naar margenoot+in haer selven. Nochtan gaf elc persoen besondere tsine ute, alsoe ic geseghet hebbe. Mer die gherechteGa naar voetnoot(5) nature, daer minne haer selven met minne ende volcommene ghebrukenesseGa naar voetnoot(6) es, sine onderwint hare nochGa naar margenoot+doghede, noch onste der doghede, noch werke sonderlinghe, die soe scone sijn noch van soe scoenreGa naar voetnoot(7) autoriteit; Noch sine bescermet bi ontfermecheiden ghere noet, die si soe moghende es rike te makene. want in dat ghebruken van Minnen en was nie, noch en mach ander werc sijn dan dat eneghe ghebruken, daer die eneghe moghendeGa naar margenoot+Ga naar margenoot+godheit minne met es. Dat verbot dat ic u ghese-Ga naar margenoot+ | |
[pagina 58]
| |
ghet hebbe, dat mi verboden was, dat wasGa naar voetnoot(1) ongerechtecheit van Minnen te hebbene op erterike ende niet te spaerne dat buten minnen es, Ende soe na der minnen te pleghene, dat al dat datGa naar voetnoot(2) buten minnen es, si ghehaet,Ga naar margenoot+Ende daer over ghewroken, soe datmenre andere onst toe en hebbe, Noch doghet, Noch sonderlinghe werc vore en doe, hen met te verdraghene, Noch ontfermecheit hem met te bescermene, Mer slach over slach in ghebrukenessenGa naar margenoot+van minnen. Mer in dat falieren ende in dat sinken van ghebrekeneGa naar voetnoot(3), dan werct men wel alle drie de verbodene werkc bi scoude ende bi rechte. Als men minne zoeket ende hare dient, dan moet men alle dincGa naar voetnoot(4) doen om hare ere. Want al die wile esGa naar voetnoot(5) men menscheGa naar margenoot+ende behoevende; ende dan moet men te allen dinghen scone werken ende onnen ende dienen ende ontfermen. Want hem ghebrect alles ende behoevetGa naar voetnoot(6). Mer in ghebrukeneGa naar margenoot+van minnen es men god worden, moghende ende gherecht. Ende dan es wille endeGa naar voetnoot(7) werc ende moghentheit even gherecht. Dat sijn die .iij. persoen in enen god. DitGa naar margenoot+wasGa naar voetnoot(8) mi verboden, datGa naar voetnoot(9) was te ascentien .iiij. iaer, van gode den vader selve in dien tide dat sijn sone comen was ten outare. Bi diere comst werdic van hem ghecust, Ende te dien tekene werdic van hemGa naar voetnoot(10) ghetoent, EndeGa naar margenoot+quam met hem .i. vore sine vader. Daer nam hi hem over | |
[pagina 59]
| |
mi ende mi over hem. Ende in die enecheit daer ic doe in ghenomen was ende verclaert, daer verstondic dit wesen ende bekindic claerlikereGa naar voetnoot(1) dan men met sprekene, ochte met redenen, ochte met siene eneghe sake die soe bekinlec es, in ertrike bekinnen mach. Doch scijnt dit wonder. Mer al segghe ic dat dit wonder scijnt, Ic weet wel dat u niet en wondert, want hemelsche redene en mach ertrike niet verstaen. Want van al dien dat in ertrike es, machmen redene ende dietsch ghenoech vinden, Mer hier toe en wetic gheen dietsch noch gheenGa naar voetnoot(2) redene. Nochtan dat ic alle redene can van sinne alsoe mensche connen mach. Al dat ic u geseghet hebbe, dat en es alse gheen dietsch daer toe.Ga naar margenoot+Want daer en hoert gheen toe dat ic weet. Al verbiedeGa naar margenoot+ic u some de werke ende ghebiede de andere, ghi selt noch vele moeten dienen, maer sonderlincheit van dien dat ic u hebbe gheseit, verbiedt icGa naar voetnoot(3) u voert, alsoe siGa naar voetnoot(4) mi verboden sijn inden wille gods. Mer ghi moet noch arbeiten in de werke van minnen, Alsoe ic lange dede Ende sine vriende daden ende noch doen, Ende ic .i. deel enen tijt hebbe ghedaen, ende noch allen tijt doe, el niet te onderwindene dan minne, El niet te werkene dan minne,Ga naar margenoot+El niet te bescermen dan minne, El niet in staden te stane dan minne. hoe ghi elc doen selt ende laten, dat moete u god wisen, onse lief. AmenGa naar voetnoot(5). |
|