De ouderdom
(1802)–Rhijnvis Feith–
[pagina 91]
| |
Vijfde zang. | |
[pagina 93]
| |
![]() | |
[pagina 94]
| |
Uw adem deed ook daar nog menig beekje vloeiën;
Ik zag het barre veld, de hei van bloempjes gloeiën;
Hoe juichte dan mijn hart, daar 't bloempje, dat ik las,
Schoon minder schittrend, in mijn' krans onsterflijk was!
Nog slingert zich mijn pad door altijd dorrer dreeven.
Verhef mijne aandrift, blijf aan mijne zijde zweeven;
Op dat mijn schaamle lier in uwe glansen blink',
De Christlijke Ouderdom uit haare snaaren klink',
En ik, door u bezield, in mijn bespiegelingen
Zijn uitzicht en zijn' troost naar waarde moog' bezingen.
Verheven Godsdienst, zuil der menschheid in het stof!
Wie denkt uw eindloos doel, en meldt naar eisch uw' lof?
Hier mist de Seraf zelf - maar blijft gij onvolpreezen,
Ons hart gevoelt toch diep wat gij den mensch wilt wezen.
Hij zonk ontädeld in het stof des doods ter neêr,
Gij geeft hem aan zijn' God en aan zijn' adel weêr,
Verzacht voor hem de ramp, waarop zijn deugden groeiën,
Doet duizend bronnen voor zijn smachtend harte vloeiën;
| |
[pagina 95]
| |
Voert, onder strijd en smart, zijn zege en vreugd ten top,
Verheft zijn menschheid en kweekt haar ten engel op.
In ieder levensperk blijft gij zijn' besten zegen;
Waar niets meer troosten kan, lagcht nog uw troost hem tegen;
Gij dekt met eigen hand zijne onschuld in de jeugd,
Gij vormt zijn jonglingschap en voedt haar op tot deugd,
Gij weert de zorgen, die zijn rijper jaaren drukken,
Gij leert zijn' ouderdom de vrucht des levens plukken.
Vergeefs grijnst in 't verschiet een graf voor zijn gezicht,
Gij zwaait uw fakkel, en zijn donkre nacht wordt licht.
Hij blikt 'er vrolijk in - een straal van eeuwig leven
Heeft reeds zijn' gindschen boord met morgenrood omweeven.
Daar lagcht zijn dons hem aan, en, wagglende op zijn' rand,
Schouwt hij in 't hel verschiet, ontdekt zijn Vaderland,
Juicht, reikhalst, zwijmt van vreugd, weet naauw wat hem verover,
Denkt flaauw nog, denkt niet meer, zinkt heên, en sluimert over.
Wat waar' hier de Ouderdom, aan uwen troost ontrukt?
Gezonken menschheid, die naar 't niet, haar eindpaal, bukt!
Ook in de loopbaan, door de deugd ons voorgeschreeven,
Ontzinkt van lieverleê ons ligchaam aan dit leven.
| |
[pagina 96]
| |
De zinnen worden stomp en missen aan hun taak.
Met elken dag ontboeit de lust een nieuw vermaak.
Een aantal kwaalen doen zich telkens meer gevoelen.
Het werktuig zwicht, de ziel durft schaars iets groots bedoelen.
Het brein droogt op en zuft; vermoeidheid stiert den gang;
De dag krimpt voor ons in, de nacht wordt duldloos lang.
Natuur blijft stom, zij schijnt min tot ons hart te spreken,
Zij kan geen nieuw gevoel meer in de borst ontsteken;
Wij zwijmen magtloos heên, ook bij haar zoetst genot.
Waar 't eindige verzinkt, behoeft het hart een' God! -
Genoeglijk, uitzicht bij het klimmen onzer jaaren,
Wij kunnen in den nood op liefdrijke almagt staaren!
Steeds veilig in de hand, die ons aan 't niet onttoog,
Zien wij gelaaten 't stof ontzinken aan ons oog.
ô Ouderdom! zou 't hart op uwe naadring beeven,
Gij grenst niet aan den dood, gij grenst aan 't eeuwig leven!
| |
[pagina 97]
| |
Ja! de Ouderdom, wat ramp hem in het einde omring'
Is voor het edel hart des Christens zegening.
Zijn zaaitijd spoedt ten eind'; reeds ziet hij aan de kimmen
Den blijden dag des oogsts bij poozen zachtkens glimmen.
Hij schouwt met vreugd terug: zijn taak is afgedaan.
Hij werpt een' blik vooruit: de toekomst lagcht hem aan
Geen heil, zijn grootheid waard', is voor zijn hart verslonden.
Lang was voor hem de tijd aan de eeuwigheid verbonden,
Door jesus Godsdienst met een leven zonder end',
Met zijn bestemming, met de waare deugd bekend,
Door zijnen invloed tot het reinste doel gedreeven,
Gevoelt hij zich op stof en zinlijkheid verheeven;
Hij weet, dat bij den dood hem eedler waereld beidt,
En voelt zich juichend tot haar' werkkring voorbereid.
Verheven Redder van verlooren stervelingen!
Nog staamren wij uw' lof, waar wij U eeuwig zingen!
Wat ziet onze eindigheid in deezen donkren nacht
Van 't onäfzichtbaar heil, door U ons aangebragt?
| |
[pagina 98]
| |
Een' enklen schakel van eene eindelooze keten,
De schaaûw eens uitzichts, door geen eeuwigheid gemeten!
Al had uw Leer op aard' geen ander licht verspreid,
Dan dat de Rede op nieuw door haar de menschheid leidt,
Haar taal onze aandacht treft, haar lessen ons bezielen,
Nog moest het Menschdom voor uw Grootheid nederknielen;
Maar duurer is aan U de sterveling verpligt -
Uw lippen aêmen troost, en 't bang geweten zwicht;
De reinste liefde doet een zalig hart ontgloeiën,
Het kent een' Vader, en zijn dankbre traanen vloeiën!
Nog vindt mijn Grijsäart, bij het klimmen zijner deugd,
In 't stil bepeinzen van die Leer zijn zoetste vreugd.
Hij denkt hem, die getrouw naar haaren eisch zou leeven,
En ziet de menschheid in haar' adel voor hem zweeven.
Ach! diep gezonken, zonk haar luister telkens meer;
Door jesus Leer verlicht, vindt zij haar' oorsprong weêr.
Zijn liefde ontsloot voor haar gestaêg een hooger orden.
Dit was de menschheid - dit kan zij door jesus worden!
| |
[pagina 99]
| |
Daar rijst bij 't grootsch verschiet haar waarde voor zijn hart.
Ach! elke ontäadling van haar hoogheid baart hem smart;
En voelt hij zich te vaak nog aan het stof gekluisterd,
Is haar verheven prijs soms voor zijn oog verduisterd,
Dan schouwt hij haar volmaakt, ten hoogsten top van eer,
In jesus christus, in zijn' Broeder, Hoofd, en Heer,
Ziet nieuwe zonnen aan een' nieuwen hemel blinken,
En Englengrootheid voor zijn grootheid nederzinken!
Hij staart bedwelmd haar aan, ziet aanwas zonder peil;
Hij denkt haar' prijs niet door, maar voorgevoelt haar heil.
Zijn stoutste wensch ontvlamt, maar kan geen grens ontmoeten,
En 't vast gestarnte drijft als stof aan zijne voeten.
Niets laags ontgloeit hem meer; al 't aardsche heeft afgevleid.
Hij ziet zijn menschheid op den troon der heerlijkheid,
Verheft zich, voelt zijn hart aan de eindigheid onttoogen,
En eeuwigheden zijn het uitzicht van zijn poogen!
Hoe vrolijk staart hij op het eindperk van zijn' strijd;
Hoe juichend ziet zijn oog den grenspaal van den tijd!
Zo ziet de Landman, als zijn laatste krachten zinken,
De wenkende avondstar in 't vaale Westen blinken.
| |
[pagina 100]
| |
Vol rust op 't zalig veld, dat steeds zijn hart verheft,
Oogt hij het lijden na, dat hier den stervling treft.
Hoe arm zou, zonder leed, deeze aarde in vreugde wezen!
Ach! zonder lijden werd Gods goedheid min gepreezen!
Wat waar' gezondheid, nooit door ziekte of kwaal bekneld?
Een ongekende schat, een voorrecht, naauw geteld!
Maar nu, hoe voelt ons hart haar zaligheid verhoogen,
Als wij, na kort gemis, haar heil weêr smaaken moogen
Als de eerste lentestraal de matte borst weêr streelt,
En elk vernieuwd gevoel in 't heil der Schepping deelt?
Slechts door den winter blijft de zomer ons bekooren.
Een zomer, zonder eind', had ras zijn schoon verlooren.
Gestaêge wisseling van smart en van geneucht
Geeft voelbaarheid aan 't heil, en nieuwheid aan de vreugd.
Hier is zij 't middel, dat geen walging ooit doet vreezen;
Aan gindsche zij' van 't graf zal 't eeuwige aanwas wezen.
Vaak, als de morgenzon haare eerste straalen spreidt,
Denkt hij de wegen na van Gods Voorzienigheid.
Veel heeft zijn oog gezien, veel heeft zijn hart ervaaren.
Niet altijd gleed zijn kiel langs gladgekemde baaren;
| |
[pagina 101]
| |
Maar altijd was Gods weg, wanneer de wolk verdween,
't Ontwerp der Liefde zelv', hoe hard die weg hem scheen.
Hoe menige onspoed zag zijn oog in heil verkeeren!
Hoe dikwerf moest de ramp hem deugd en wijsheid leeren!
Hoe vaak verdween zijn trots en morrend ongeduld
In stille aanbidding en het diepst gevoel van schuld!
Geen vreugd ontzonk zijn hart, geen band werd ooit ontbonden,
Dien eens met feller smart de tijd niet had verslonden.
Hij joeg een schaduw na, zij week en was niet meer;
De schim verdreef de schim, en beiden slonken neêr;
Maar uit haar kleen gemis werd hooger vreugd gebooren.
Geen enkel waar geluk ging ooit voor hem verlooren.
Daar, waar hij doelloosheid en vaak verwarring zag,
Blonk ras de heerlijkste orde in haaren schoonsten dag.
Zijn wijsheid zonk, hij leerde op hooger wijsheid bouwen,
En onbepaald zijn lot aan zijnen God vertrouwen.
Nu brak van lieverlee het helderst licht hem aan.
Hij zag een Vaderoog zijn schreden gadeslaan.
Daar trad hij moedig voort, en zielrust loeg hem tegen;
Hij koos niet meer; hij volgde, en de uitkomst was steeds zegen.
| |
[pagina 102]
| |
Het raadsel was gelost, hoe digt met nacht omkleed,
Het groote raadsel, dat zo vaak hem siddren deed;
Bij al de ellenden, die de Schepping hier misvormen,
Bij al de rampen, die hier stoorloos op ons stormen,
Bij al het lijden, daar de menschheid onder zinkt,
Bij al de traanen, die het aardrijk rustloos drinkt,
Bij al de graven, die ons overal omringen,
Wil God het waar geluk van zijne stervelingen!
Zijn hart gelooft dit in de zwartste duisternis,
En juicht in 't stof des doods, dat hij Gods schepsel is!
Mij dunkt ik zie hem, met een' dankbren blik naar boven,
Gods wijze leiding, onder 't eenzaam wandlen, looven -
Nu treedt hij langzaam voort, dan leunt hij op zijn' staf;
Het koeltje kuscht een' traan hem van zijn wangen af;
Een zoete weemoed heeft zijn trekken ingenomen;
Hij schouwt nog eens omhoog, en duizend traanen stroomen.
‘Oneindige!’ dus barst zijn volle boezem uit;
‘Eens, ach! vergeef het mij! miskende ik uw besluit.
Een lichtstraal trof mijn oog, en schaamte deed mij bloozen!
Ach! wijzer, had mijn hart altijd uw' weg gekoozen!
| |
[pagina 103]
| |
Heb dank, Aartsgoedheid! dat uw wijsheid voor mij koor',
Heb dank voor elke ramp, die mij uw gunst beschoor,
Heb dank voor elken traan, dien ootmoed uit mij weende,
Die 't waar berouw ontsprong, die mij van de aarde speende;
Maar meest, dat menig plan mijns levens wierd verstoord,
En Gij mijn' dwaazen wensch niet altijd hebt verhoord!
Had ik mij zelv' bestierd, wat waar van mij geworden?
Gij hieft, ondanks mij zelv', mijn hart tot hooger orden.
Ach! heeft mijn zinlijk oog uw wijsheid vaak beschreid,
Thans geeft zij eeuwig stof aan mijne dankbaarheid.
Gij bleeft dezelfde Liefde in vreugd en smart te gader;
Mijn heil was steeds uw doel - Hallelujah, mijn Vader!’
Nu zweeft zijn talrijk Kroost voor zijn' ontroerden geest,
Geen hunner, die zijn hart niet is tot vreugd geweest!
Hij droomt zich dikwerf nog in hunnen kring gezeten,
En oogst de vruchten in van een gerust geweten.
Hoe ijvrig heeft zijn vlijt hun teêr verstand verlicht!
Hoe zorglijk was zijn oog steeds op hun deugd gericht!
| |
[pagina 104]
| |
Hoe bleef hij aan hun hart zijn teêrste zorg besteden!
Hoe menig stillen nacht heeft hij voor hun gebeden,
Hun deugd bevolen aan Gods goedertierenheid,
En 's Hemels zegen op hun hoofden afgeschreid! -
Hij zag zijn' wensch bekroond en mogt zijn doelwit treffen;
Maar zou hij hier zich zelv' een oogenblik verheffen?
Hij weet, een kort verkeer, een enkel vlugtig woord,
Heeft dikwerf al de vrucht van jaaren vlijts gestoord.
Een vonk, naauw opgemerkt, ach! vaak aan 't oog ontweeken,
Kan in 't ontvlambaar hart der jeugd een drift ontsteken,
Die, lang verborgen, lang zich zelve nooit verraadt,
En toch den indruk van al 't goede wederstaat.
Hoe kleen blijft hier de Mensch, ook bij zijn ijvrigst poogen!
De toekomst blijft voor hem met donkren nacht omtoogen.
Eene enkele oorzaak werkt, die 't schranderst brein niet gist,
En 't schoonst ontwerp, de vrucht van jaaren denkens, mist!
Ach! zou hij, magtloos trotsch, hier aan zijn wijsheid denken?
Neen! zielrust volgt den pligt, maar de uitkomst slechts Gods wenken.
Wie heeft verleiding van hun glibbrig pad geweerd,
Haar doodelijkste pijl onzichtbaar afgekeerd?
Wie dwong verzoeking, nu te wijken, dan te spaaren,
Waar luttle krachten bij ontstooken driften waren?
| |
[pagina 105]
| |
Wie regelde den loop dier kleene omstandigheên,
Wier eeuwige ebbe en vloed voor 't oog onmerkbaar scheen,
Die, schoon in schijn gering, in de uitkomst nimmer faalen,
En, boven onze magt, ons lot zo vaak bepaalen,
Wier werking aan den Dwaas, als toeval, hier ontschiet;
Maar daar de Wijze op merkt, de Christen God in ziet?
Hij denkt dit, en natuur wordt tempel om hem heenen.
De reinste dankbaarheid doet hem ootmoedig weenen.
Daar zinkt hij op zijn kniên, en staarende op zijn lot,
Verdwijnt zijn zorg, zijn vlijt - denkt, voelt hij niets dan God!
Ach! ziet hij in het stof zijn dierbaar kroost niet weder,
Wat aan zijn' arm ontzonk, zonk in Gods armen neder.
Hoe veilig is hun lot! - Slechts oogenblikken meer,
En zalig, vindt zijn hart de zaalgen eeuwig weêr! -
En nu, zijne eigen deugd - hoe wolkt zij voor zijne oogen,
Als stof, dat door den voet des wandlaars wordt bewoogen!
Aan wat gevaaren, die het eindig oog niet telt,
Was eens zijn kindschheid, eens zijne onschuld blootgesteld!
Hoe dikwerf hing de schaal van lokäas en vermogen
In 't vreeslijkst evenwigt, al dobbrend, voor zijne oogen!
| |
[pagina 106]
| |
Hoe vaak had de Eevnaar door één stofjen meer beslist;
Maar 't laatste zuchtje winds verdween, en 't stofje mist!
ô Deugd des stervlings, staal, dat de adem zelfs doet roesten,
Eén poging min of meer kan u in 't hart verwoesten!
Wie schraagt u, waar dat hart reeds aan uw magt ontzinkt,
Als toovrend zingenot op onze paden blinkt!
Ach! denkt hij aan den strijd, hij voelt bij elke zegen
De wagglende eerkroon op zijn hoofd zich nog beweegen!
Hoe moeilijk, hoe geducht, was hem in 't eerst zijn pligt!
Geen kracht scheen hem bestand, geen pooging viel hem ligt.
Ach! om den strengen eisch des pligts gehoor te geven,
Moest hij een neiging, vaak eene aandrift wederstreeven.
Hoe vaak was in 't begin de strijd hem nederlaag!
Maar schoon zijn kracht ook zonk, zijn moed verrees gestaêg.
Hij wilde en kon; hij had, hem werd nog meer geschonken,
En de overwinning bleef aan zijnen wil geklonken.
Daar rees hij uit het stof. De neiging, staêg bestreen,
Verloor haar sterkte, slonk, verlamde en kwijnde heên.
Aan elke zege was een nieuwe kracht verbonden.
Zijn ziel aêmt eindlijk vrij - de weêrstand is verslonden.
Hij voelt zijn hart voor 't heil der waare deugd bereid;
Pligt werd hem neiging en hij schonk hem zaligheid. -
| |
[pagina 107]
| |
Nu zoekt hij 't richtsnoer, waar geen dwaaling is te vreezen,
En vindt het in den wil van 't vlekloos zeedlijk Weezen.
Dien wil te volgen, wordt zijn hoogste lust op aard',
Ook waar zij hem slechts smart in 't zinlijk proefperk baart;
Die ramp is artsenij, is zegen voor zijn harte.
Zijn deugd groeit onder druk, zijn adel kiemt uit smarte.
Dit geeft hem zielrust, waar zijn oog geen uitkomst ziet.
Zijn lot hangt aan den wenk, die aan 't Heeläl gebiedt.
Op Hem vertrouwt zijn hart, en wien, wien heeft hij nader?
Hij kent, door jesus Leer, Hem als den besten Vader.
Wat hem ontzinken moog', hij juicht nog in zijn lot;
God blijft hem over, en hij heeft genoeg aan God.
Hij voelt zijn krachten met de jaaren meer bezwijken;
Ach! menige eedle daad schijnt aan zijn hart te ontwijken;
Maar veilig op zijn doel, baart de uitkomst hem geen smart.
De beste Godsdienst schraagt en troost ook hier zijn hart.
Verlangen, willen, ach! vaak dulden en gelooven,
Is daadlijk Christendom - gaat dikwerf doen te boven.
Bij Hem, die 't hart doorgrondt en op het roersel ziet,
Verliest de sterveling zijn reine pooging niet.
Een aantal Grooten mooge een schat ten offer brengen;
Maar jesus zwijgt. Hun trots kon ligt die gift gehengen.
| |
[pagina 108]
| |
Eene arme Weduw werpt haar penningske in de kist,
Zij geeft van haar gebrek, geeft waar zij zelve mist.
Bij meer vermogen had zij eedler gift gegeven.
En jesus zag haar hart - Hij heeft haar daad verheeven!
Ach! zonder Godsdienst, wat was 't leven hem voortaan!
Eens moet hij troosten, of geen troost lagcht ons meer aan.
Wat ons de tijd ontrooft, geeft ons de tijd niet weder.
Reeds zonk zijn zoetste vreugd in 't stof des doods ter neder.
Natuur reed elken band, dien 't hart eens leî, van één.
Zijne eeuw is, met den smaak, die hem gevormd heeft, heên.
De Vrienden zijner jeugd zijn allen afgetreden.
Een nieuw geslacht ontlook, dat vreemd is met zijn zeden.
Hij mint het kroost nog, dat zijn dierbren hier verving;
Maar vindt zich zelv' misplaatst, belangloos in hunn' kring.
En poogt hij nog zijn hart met d' ouden tijd te laaven,
Ras zwicht het zoet bedrog - hij zweeft slechts tusschen graven!
Reeds eenzaam op deeze aard', zoekt hij nog de eenzaamheid,
Waar 't afgezonderd woud zijn dichtste schaduw spreidt,
En de Eik, dien jaaren prangt, den matten arm laat hangen.
Ach! zijne schaduw heeft ook 't voorgeslacht omvangen!
Hier voelt hij, hoe het stof het nietig stof begeeft,
En wat de stervling oogst, als hij aan de aarde kleeft.
| |
[pagina 109]
| |
Ja, altijd blinkt natuur nog heerlijk in zijne oogen;
Maar de aarde mist voor hem haar toovrend alvermogen.
Zijn hart, door haar gestreeld, maar voor haar heil te groot,
Geniet, maar smacht niet meer, en wenschtnoch vreest den dood.
Nu staart hij 't rupsjen aan, dat zich om 't blaadjen kronkelt,
Dan de avondzon, die door de dorre takken vonkelt;
Het koeltje ruischt, en schudt den hoogen eikentop -
Daar rijst zijn ziel tot God, der Eedlen rustpunt, op.
Hij denkt Hem, die 't gordijn des doods heeft opgeheeven'
En ons den blik vergunde in een onsterflijk leven.
Hij voelt wat zijne Leer voor 't lijdend menschdom zij,
En eeuwen snellen hem als schaduwen voorbij!
Een waereld eindigt, en een waereld wordt ontslooten.
Hij ziet reeds in 't verschiet zijn nieuwe lotgenooten;
En min reeds door den tijd, dan de eeuwigheid bekoord,
Blijft, wat hem streele of treff', zijn zielrust ongestoord.
ô Zalige Ouderdom, die, na zo veel gevanren,
Met vreugd terug doet zien, met vreugd vooruit doet staaren;
Die 't moeilijk leerschool sluit, en 't zoet bewustzijn schraagt
Dat de eerste ontwikkling hier gelukkig is geslaagd,
| |
[pagina 110]
| |
En wij, door 't stof gevormd, maar boven 't stof verheeven,
In eedler waereld en voor hooger doel gaan leeven!
Maar welk eene achtbre schim naakt ijlings in 't verschiet?..
Zijt gij het, eedle cats! wat hart herkent u niet!
Wie denkt aan 't Christlijk einde eens nijvren, nutten levens,
En valt uw beeld niet in, en 't lomrijk Zorgvliet tevens?
Maar, neen! ligt is dat beeld in menig hart vergaan,
Ligt zijt ge een vreemdeling op Neêrlands grond voortaan...
Neen, Eedle! 't hart des Belgs blijft op uw' naam nog gloeiën,
Hij denkt aan uwe deugd en voelt zijn traanen vloeiën.
Eerwaardig Grijsäart! dat, bij een gezonken kroost,
Uw kindsche eenvouwigheid, uwe onschuld, die niet bloost,
Een valsche kieschheid, of een hoonend lagchen wekke;
Dat zelfs uw wijsheid u niet meer tot schild verstrekke! -
Ach! de eeuw, die u bespot, heeft luttel roems gebaard.
Verlicht, maar zonder deugd, is zij uwe eeuw niet waard'.
Vergeefs zoudt ge in haar' kring naar de oude grootheid zoeken;
Zij schittert op papier, en blinkt in doode boeken.
| |
[pagina 111]
| |
Misgun die woordenpraal, die trotsche taal haar niet,
't Is al de grootheid ligt, die haar nog ovrig schiet.
Zij wreekt u aan zich zelv'. - Door ijdlen schijn ontstooken,
Mist zij uw stil geluk - hoe wreed wordt gij gewrooken!
Hoe steekt onze echtkoets, ach! te vaak een prachtig graf!
Bij 't zalig huuwlijksbed, dat gij ons schildert, af!
Uw Maagd, uw Bruid, uw Vrouw, zijn lang uit ons verdweenen;
Maar ach! de reine liefde en 't huislijk heil met eenen!
Ligt zal eerlang de Belg, op Neêrlands grond vergaan!
Nog enkel, dierbre cats! in uwe Schriften staan!
Dan leest de Moeder, om haar Dochter aan te vuuren,
Ligt nog iets uit u voor in winterävond-uuren.
Het Meisje glimlagcht om 't eenvouwig voorgeslacht;
Bespot de pligten, die uw hart zo heilig acht,
Geeuwt bij 't vermaak, dat eens haar vroegre moeders streelde,
En juicht de Leerschool toe, die haare schande teelde.
Ras walgt ze van een boek, voor haar zo zonder zin.
Haar oogleên worden zwaar, zij sluit ze en sluimert in.
De Moeder zucht; maar zwijgt; zij wil, maar durft niet klaagen;
Maar heimlijk wenscht haar hart het heil der vroegre dagen.
Een traan zwelt in haar oog en rolt op 't boek ter neêr.
Zij slaat het treurig toe, en sluit zijn krappen weêr.
| |
[pagina 112]
| |
ô Zorgvliet! achtbre grond, zo heilig in mijne oogen,
Met zo veel zielrust eens aan 't barre zand onttoogen;
Daar ligt geen telg in zonk, geen duin zich over boog,
Waar langs het deugdzaamst hart tot zijnen God niet vloog!
Hoe vaak zag uw geboomte, in vroeger levensjaaren,
Mij eenzaam, vol genot, door zijne schaduw waaren!
Hoe voelde op u mijn hart, terwijl 't in grootheid won,
Den prijs van 't voorgeslacht, dat Neêrland scheppen kon!
Hoe dikwerf dacht mijn ziel, in stil gepeins verlooren,
Den nagalm van gebeên in 't windje nog te hooren!
Dan greep me een rilling aan van eerbied en ontzag -
'k Verliet met smart uw' grond; maar zegende mijn' dag.
En nu - dit Zorgvliet zou van Neêrlands grond verdwijnen?
Zo diep zou 't eergevoel in aller hart verkwijnen? -
Dit Zorgvliet, dat zo vaak een tempel was der deugd,
Voortaan een zamelplaats van zedenlooze vreugd?
| |
[pagina 113]
| |
Het plekjen gronds, daar God zo rein op werd gepreezen,
Tot snoode ontëering van zijn' grooten Naam verweezen? -
Neen! 't kan niet mooglijk zijn! De Belg, hoe zeer ontäart,
Voelt altijd zich nog 't Kroost van 't roemrijkst Volk der Aard';
En hij, hij zou een grond, zo vol herinneringen,
Daar nog de schimmen van de Vaadren hem omringen,
Daar bij een heldre bron, of onder koel geboomt',
Het hart nog vaak zich in de vroegere eeuwen droomt,
En dan, hoogmoedig op een schaamle duin gezeten,
Zijn Eeuw en Tijdgenoot zo zalig kan vergeten!...
Bataaven!... zo uw hart nog op dien tijtel gloeit,
Zo nog van 't heerlijkst bloed iets door uwe aadren vloeit...
Maar, neen! - dat de oude deugd in Neêrland weêr verschijne,
Of, met haar laatste vonk, ook Zorgvliet vrij verdwijne!
Op dat het Nakroost, als de zwichtende eeuw zich sluit,
Op geen gedenkstuk meer der vroegre grootheid stuit';
Den roem der Vaderen niet in zijn oog zie blinken,
Waar 't eerloos uit den kring der Volken weg gaat zinken;
Niet op 't herdenken bloos', hoe 't op dien eigen grond,
Waar eens, in elk Bataaf, Europa's eerbied stond;
| |
[pagina 114]
| |
Daar 't heerlijkst Voorgeslacht een' roem aan wist te kluistren,
Dien zelfs een donkere eeuw van schand' niet kon verduistren;
Hoe 't op die heilige aard', geschapen door hunn' moed,
Bezaaid met hun gebeent', doortrokken met hun bloed,
Waar ieder Belg den dood voor schande moest verkiezen -
Zijn' aart, zijn deugden, en zijn vrijheid kon verliezen!
![]() |
|