Spraakkunst van het hedendaagsche Spaansch. Deel 1
(1946)–Johan Brouwer–
[pagina 14]
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Vierde les
|
el conde | de graaf, | vr. la condesa |
el príncipe | de prins, de vorst, | vr. la princesa |
el poeta | de dichter, | vr. la poetisa |
el rey | de koning, | vr. la reina |
Een aantal woorden is naar gelang van betekenis manlijk of vrouwelijk. Bijv.:
el guía | de gids (man) | la guía | de gids (boekje) |
el capital | het kapitaal | la capital | de hoofdstad |
el cura | de pastoor | la cura | de genezing, behandeling |
el frente | het front | la frente | het voorhoofd |
el orden | de orde, de regeling, de rangorde | la orden | het bevel, de geestelijke orde, de bestelling |
el espada | de stierenvechter | la espada | het zwaard, de degen. |
Het woord arte kunst is in het enkelvoud meestal manlijk, el arte moderno, in het meervoud altijd vrouwelijk, las artes plásticas. Mar zee, is als aardrijkskundige benaming manlijk. Dichterlijk en overdrachtelijk gebruikt is mar vrouwelijk, ook in vele vaststaande zegswijzen en samenstellingen als altamar, pleamar vloed, bajamar eb, hacerse a la mar zee kiezen.
Bij een aantal woorden, die personen aanduiden, geeft slechts het lidwoord het geslacht aan, bijv.
el, la compatriota | de landgenoot(e) |
el, la cómplice | de medeplichtige |
el, la testigo | de getuige |
el, la reo | de schuldige |
el, la mártir | de martelaar, martelares |
el, la ciclista | de fietser |
Voor sommige dieren zijn er twee namen al naar gelang van het geslacht, bijv. el gallo de haan, la gallina de kip. Voor andere is er slechts één benaming, bijv. la rana de kikvors, el buitre de gier. Wil men duidelijk doen uitkomen of men het mannetje of het wijfje bedoelt dan voegt men macho mannetje, hembra wijfje, aan het woord toe, bijv. la liebre macho de mannetjeshaas, el buitre hembra de wijfjesgier.
Woordenlijst
la esquina | de hoek (v.e. straat) |
el medio de transporte | het vervoermiddel |
la tienda | de winkel |
el nombre | de naam, de voornaam |
el conocimiento | de kennis (van iets) |
la semana | de week |
el género | het geslacht |
el idioma | de taal |
la comida | het maal, de maaltijd |
el plato | de schotel, het gerecht |
la condición | de voorwaarde |
el centra | het middelpunt |
la declamatión | de declamatie, |
het voordragen | |
el ramo | de tak |
el estilo | de stijl |
la preparatión | de voorbereiding |
la tontería | de dwaasheid |
la ciencia | de wetenschap |
el clima | het klimaat |
el tema | het thema, het onderwerp |
el mármol | het marmer |
la conversatión | het gesprek |
el cambio | de verandering |
el placer | het genoegen |
el daño | de schade |
la salud | de gezondheid |
el pueblo | de plaats, het dorp, het volk |
la nube | de wolk |
fugaz | vluchtig |
masculino | manlijk |
feminino | vrouwelijk |
especial | bijzonder |
abundante | overvloedig |
delitioso | heerlijk |
hábil | handig, behendig |
fácil | gemakkelijk |
lánguido | kwijnend, langdradig |
complicado | ingewikkeld |
defectuoso | gebrekkig |
brusco | ruw, plotseling |
grave | ernstig |
débil | zwak |
sucio | vuil |
muchas veces | dikwijls |
barato | goedkoop |
necesario | noodzakelijk |
cada (onveranderlijk) | ieder |
la miel | de honing |
la hiel | de gal |
la situación | de omstandigheid, |
de situatie | |
el, la dote | de bruidsschat (mv. de gaven) |
el alcalde | de burgemeester |
la alcaldesa | de vrouw van den burgemeester |
la influencia | de invloed |
la nación | de natie |
la alfombra | het tapijt |
el siglo de oro | de gouden eeuw |
el estado | de staat |
la imagen | het beeld |
la diferencia | het verschil |
el sueño | de slaap, de droom |
el país | het land |
la literatura | de literatuur |
la libertad | de vrijheid |
la tranquilidad | de rust |
la poblatión | de bevolking |
la pensión | het kosthuis |
la lección | de les |
la falta | het gemis, de fout |
la excepción | de uitzondering |
el hotel | het hotel |
el escritorio | de schrijftafel |
la puerta de entrada | de huisdeur |
el valor | de waarde |
la cantidad | de hoeveelheid |
la razón | de rede |
el ejemplo | het voorbeeld |
el huevo | het ei |
la virgen | de maagd |
el museo | het museum |
el don | de gave |
la guerra civil | de burgeroorlog |
el coche blindado | de gepantserde auto |
la traductión | de vertaling |
el verso | het vers |
el poema | het gedicht |
la altura | de hoogte |
a consecuencia de | tengevolge van |
la paciencia | het geduld |
la aplicatión | de ijver, toewijding |
dos | twee |
cerca de | dicht bij |
derecho | rechts |
izquierdo | links |
¿porqué? | waarom?Ga naar voetnoot1) |
porque | omdat, want |
por ejemplo | bijvoorbeeld |
frito | gebakken |
cocido | gekookt |
coma quiera | hoe ook, zoals u maar wilt |
excelente | uitstekend |
extranjero | buitenlands |
espacioso | ruim |
la obra | het werk |
la cosa | de zaak |
el cuaderno | het schrift |
la ventana | het raam, het venster |
la mesa | de tafel |
rico | rijk |
había | er was, er waren |
el escritor | de schrijver |
tenia libros | hij, zij had boeken |
la provincia | de provincie |
el buzón | de brievenbus |
dijo | hij, zij zeide |
el acusado | de aangeklaagde |
el sastre | de kleermaker |
estrecho | smal |
engañoso | bedrieglijk |
también | ook |
¿verdad? | niet waar? |
la muerte | de dood |
Dios | God |
único | enig |
ardiente | brandend |
puro | zuiver, rein |
subido | hoog (van rekening bijv.) |
en relación con | in verhouding tot |
económico | economisch |
tímido | schuchter, verlegen |
fuerte | krachtig |
sin | zonder |
la cuenta | de rekening |
la regla | de regel |
yo | ik |
tú | jij |
el, ella | hij, zij |
usted | u |
nosotros | wij |
vosotros | gijlieden, jullie |
ellos, ellas | zij |
ustedes | ulieden |
(usted wordt als derde persoon gebruikt, vgl. ons u heeft); voor gebruik der pers. vrnw. zie les XIII. |
Oefening 4 A
En la esquina de la calle hay una tienda. Los nombres de los días de la semana son masculinos, domingo, lunes, martes, miércoles, jueves, viernes, sábado. Las ciudades de España tienen un carácter especial. Las comidas españolas son abundantes, algunos (= enkele, sommige) platos son deliciosos. El corazón es el centro de la vida, dijo (= zeide) el joven poeta. La joven poetisa era (= was) muy (= zeer) hábil en el arte de la declamación. La lectura de esta (= dit) obra no es fácil, el estilo es lánguido y complicado. Los guías en España tienen una preparación defectuosa, muchas veces dicen (= zeggen) tonterías. Es mejor comprar (= het is beter te kopen) una guía de las ciudades que se visita (= die men bezoekt). El clima español es muy bueno, pero el tema de las conversaciones españolas muchas veces versa (= gaat over) los bruscos cambios de la temperatura con sus graves daños para la salud. El cura de este (= dit) pueblo es hermano de la alcaldesa. España es una nación débil. En el siglo de oro fué (= was het) un estado fuerte, pero nunca (= nooit) fué una nación fuerte. Hay que notar (= men moet opmerken) la diferencia de las dos cosas. España es un país rico, necesita (= het heeft nodig) buena administración, justicia, libertad y tranquilidad. Sin estas condiciones la población quedará (= zal blijven) pobre. ¿Cómo (= hoe) son las pensiones españolas? Buenas, pero hay excepciones. En Extremadura las pensiones y los hoteles muchas veces son malos y sucios. ¿Son caros? No, son baratos y la comida es buena. El escritorio está (= staat) cerca de la pared, a mano derecha (of: a la derecha) de la ventana. ¿Qué (= wat) esté a la izquierda de la puerta de entrada? El buzón. Sobre la mesa hay una gran cantidad de libros y cuadernos. ¿Comprende (= begrijpt) usted porqué los nombres de los ríos en España son masculinos? Si señor, la razón es que se sobreentiende (= men er in gedachten bijvoegt) el sustantivo ‘río’, por ejemplo, el (río) Tajo, el (río) Turia.
Oefening 4 B
De waardin van het pension bracht (= trajo) gebakken eieren en zeide: ‘De eerste schotel van een Spaanse maaltijd is eieren, gebakken gekookt of hoe ook.’ De gids zeide, dat de hoofdstad van de provincie een mooi museum had van plastische kunsten. In de burgeroorlog waren er in enige (= algunas) steden gepantserde auto's. De vrouwelijke getuige was de medeplichtige van de aangeklaagde. De vertaling van de verzen van dezen (= este) Spaansen dichter is uitmuntend. In de Spaanse litteratuur zijn (= hay) invloeden van vele buitenlandse schrijvers. De levensomstandigheden van vele Spanjaarden zijn slecht tengevolge van het gemis aan orde en goede administratie. De rekening van den kleermaker is hoog. Hij is een bekwaam man maar duur. De vensters van het ruime vertrek waren smal in verhouding tot de hoogte. Ik wil (= quiero) een Perzisch tapijt. Dat niet (= ésa no), dat is een Belgisch tapijt. Het economische vraagstuk is een onderwerp van vele gesprekken. Veel geduld en grote ijver zijn de noodzakelijke voorwaarden voor goed werk. De kennis van enige talen is nodig voor iedere tak van wetenschap. De trams van Madrid zijn gebrekkige verkeersmiddelen. De sentimentele dichteres maakt (= hace) lange gedichten over de blanke sneeuw, het tedere hart, de blauwe hemel, de vluchtige wolken, de bedriegelijke genoegens van het leven, het koude marmer en de brandende zon. Ook over de honing en de gal van het leven, niet?, want deze (= estas) woorden rijmen (= riman) in het Spaans. Ja, en zij spreekt (= habla) over de zoete slaap, het beeld van de dood, de schuchtere maagd en het reine voorhoofd. De lectuur van deze verzen is een goede les voor de regels van het manlijk of vrouwelijk geslacht van de woorden, dat (eso) is hun (= su) enige waarde. De kunst is een gave van God, volgens een Hollandsen dichter.
- voetnoot1)
- Ook la seo de kathedraal, voornl. in Aragón gebruikelijk, en het dichterlijke la nao het schip.
- voetnoot1)
- In het Spaans plaatst men ook een vraagteken vooraan de vraagzin. Dit eerste vraagteken staat op z'n kop.