De Nieuwe Belgische Illustratie. Jaargang 13
(1896)– [tijdschrift] Nieuwe Belgische Illustratie, De–Brunelleschi,
| |
[pagina 263]
| |
hem volgens zijn ontwerp bekronen moest, toen de onverbiddelijke dood hem aan den arbeid ontrukte. Op Paaschzaterdag van het jaar 1444, terwijl de heele stad zich in feestdos van groen en bloemen tooide om den blijden dag van 's Heeren verrijzenis te vieren, werd Brunelleschi opgeroepen tot het andere leven. Zijn brekende oogen rustten tot het laatste op het werk, waaraan zijn gansche leven gewijd was geweest, op den onvoltooiden koepel, die hem zooveel jaren in volle heerlijke ronding voor den geest had gezweefd. Onze gravure, vervaardigd naar een schilderij van den kortelings overleden Engelschen schilder F. Leighton, stelt ons het afsterven van den grooten meester voor. Treurende vrienden en kunstbroeders omgeven den zetel, waarin hij ligt uitgestrekt. Zijn oude mededinger Ghiberti drukt hem in stillen weemoed de hand. De dood had een einde gemaakt aan den naijver der beide kunstenaars, van welke toch Brunelleschi verreweg de grootste was. Want hij had gevonden wat zijn gansche eeuw tevergeefs gezocht had: de wetten van het koepelgewelf, en daarmee in de bouwkunst een nieuw motief ingevoerd, dat allen koepelbouwers na hem, zelfs Michel Angelo tot model diende. De lantaren, die den koepel voltooien moest, werd na zijn dood overeenkomstig zijn teekeningen uitgevoerd, zoodat de geheele reuzenbouw, gelijk die nog thans te Florence het oog van elken bezoeker verrukt, Brunelleschi's werk mag heeten. In de nabijheid van den trotschen dom richtten de Florentijnen hem een standbeeld op, dat hem voorstelt in geestdrift naar zijn koepel opziende. Om zijn naam te vereeuwigen was zeker dit huldebewijs van het dankbare nageslacht niet noodig geweest; want niet alleen is de koepel zelf het heerlijkste monument, dat de kunstenaar zich wenschen kon, maar bovendien heeft hij zijn vaderstad nog met tal van andere gedenkteekenen verrijkt, die zijn naam door de eeuwen zullen doen leven. Zoo bouwde hij er, in den stijl der aloude basilieken, de kerken San Spirito en San Lorenzo, alsmede het kolossale paleis Pitti, uit welks vormen zich, vermengd met overgeleverde middeleeuwsche motieven, de fraaie Toscaansche paleizen-architectuur van de vijftiende eeuw ontwikkeld heeft. De kerk Santa Maria Novella bewaart van hem nog een prachtig groot, in hout gesneden kruisbeeld. Brunelleschi behoort tot die geweldige meesters der Italiaansche Renaissance, welke de hoogste kunstenaarsbegaafdheid vereenigden met de omvangrijkste technische wetenschap. Hij geldt als de eerste, die de wetten der perspectief nauwkeurig vaststelde en in toepassing bracht, en tegelijk wordt hij geroemd als een scherpzinnig verklaarder van Dante. |
|