Literatuur. Jaargang 12
(1995)– [tijdschrift] Literatuur–
[pagina 70]
| |
Het literaire bedrijf
| |
[pagina 71]
| |
handelaar X. nu eenmaal geen cliëntèle heeft die in Aristofanes of Döblin is geïnteresseerd: dergelijke namen associëren de klanten eerder met de asielzoekers die nu ook in hun stad en dorp hun toevlucht hebben gezocht, dan met schrijvers uit de wereldliteratuur. G. zegt ook nog iets anders, wanneer ik hem vraag waarom hij zijn enthousiasme voor het boek van de nog onbekende schrijver Z. toch wel erg onder stoelen en banken steekt: ‘Dat boek zou ik als ik er een beetje meer moeite voor doe, in tientallen exemplaren bij de boekhandel kunnen plaatsen. Maar zoiets kun je maar één keer doen. Want het jaar daarop komt die man terug met de mededeling dat van dat boek van de tien exemplaren er nog negen op zijn plank staan. Het ene exemplaar heeft hij in arren moede zijn zieke oudoom maar cadeau gedaan. Nooit meer een boek van die schrijver, geen denken aan. Je moet bedenken dat die boekhandelaar met die negen winkeldochters elke keer wordt herinnerd aan negen briefjes van vijfentwintig gulden. Op het laatst ziet hij niet meer die boeken op de plank liggen, maar de rekeningen.’
Boekhandelaar Y. maakt zijn opwachting aan de kraam. Routineus wordt de aanbiedingscatalogus doorgekeken. De roman van de schrijfster W.: G. ziet dat de boekhandelaar een streep over de pagina heeft geplaatst. De volgende dichtbundel een eentje, de essaybundel geen interesse, het mooi vertaalde boek, mooi omslag, een goed ogende schrijver op de achterflap, mwah, een tweetje. G. voert de bestelling in, twee exemplaren voor boekhandel Y. in Stadskanaal.
Tussen de bedrijven door praat ik met G. over de prospectus. Die kan veel beter, veel effectiever, zegt mijn collega met zijn jarenlange ervaring. En na een paar uur stage, ben ik dat hartgrondig met hem eens, want die arme boekhandelaar heeft de afgelopen week honderden prospectussen moeten doorkijken, zijn blik laten glijden over de aankondigingen van duizenden boeken die met een stortvloed van aanprijzingen aan de man worden gebracht. Een boekhandelaar heeft geen tijd voor die duizenden kleine essaytjes waarin heel verantwoord het boek in het domein van de wereldliteratuur wordt geplaatst. Ik kan begrijpen dat hij warm noch koud wordt van de honderdste roman die als het meest geruchtmakende, opzienbarende boek voor het komende seizoen wordt aangekondigd. Hij heeft al zoveel seizoenen achter zich. De grote bulk is al voor hem besteld door de inkoper die de nieuwe Van Dis of Van der Heijden voor al deze Libris-boekhandels heeft ingekocht.
Enkele dagen later ga ik met G. mee naar de gerenommeerde boekhandel A. in Amsterdam. Wat een wereld van verschil. G. bezoekt de onafhankelijke grote boekhandels persoonlijk. Dat kan, want het aantal daarvan is de laatste decennia gestaag afgenomen. De verkopers in die boekhandel zijn specialisten, hebben een universitaire opleiding achter de rug, weten beter dan wie ook wat er zich internationaal aan ontwikkelingen voordoet op hun vakgebied. Hebben tips voor de uitgever, kennen hun klanten persoonlijk. Ze weten wie interesse heeft voor welk boek uit het domein van de Klassieken. Een serieuze studie over Verwey? Geef vijftien exemplaren. In Houten had ik doorgaans strepen op die pagina gezien en heel vaak ook een wat schuldbewust gezicht erbij. Zo'n boek zouden ze zelf wel willen kopen, maar Verwey in Stadskanaal? Geen beginnen aan. Op die dag in de buurt van Utrecht heb ik met een pennestreek romans de vergetelheid ingestuurd zien worden, nog voordat het boek goed en wel verschenen is. De uitgever gelooft in die auteur en hij bedenkt listen om er toch aandacht voor te krijgen. Wat voor mogelijkheden heeft hij? Daarover de volgende keer.
Anthony MertensGa naar voetnoot+ |
|