Het leven van Liedewij, de maagd van Schiedam
(1994)–Anoniem Liedewij, Leven van–Het leven van Liedewij, de maagd van Schiedam. (Ed. Ludo Jongen en Cees Schotel). Verloren, Hilversum 1994 (tweede druk)
-
gebruikt exemplaar
exemplaar universiteitsbibliotheek Leiden, signatuur: 1032 G 19
algemene opmerkingen
Dit bestand biedt, behoudens een aantal hierna te noemen ingrepen, een diplomatische weergave van Het leven van Liedewij, de maagd van Schiedam, naar het Gentse handschrift uit ca. 1480, uitgegeven, vertaald en van commentaar voorzien door Ludo Jongen en Cees Schotel in de tweede druk van 1994, de eerste druk is uit 1989.
redactionele ingrepen
In deze uitgave staan de middelnederlandse tekst en de moderne hertaling steeds naast elkaar. Boven de middelnederlandse tekst is steeds de kop ‘[origineel]’ geplaatst en boven de moderne hertaling de kop ‘[vertaling]’
Bij de omzetting van de gebruikte bron naar deze publicatie in de dbnl is een aantal delen van de tekst niet overgenomen. Hieronder volgen de tekstgedeelten die wel in het origineel voorkomen maar hier uit de lopende tekst zijn weggelaten.
[pagina 1]
het leven van liedewij, de maagd van schiedam
[pagina 3]
Het leven van Liedewij, de maagd van Schiedam
De Middelnederlandse tekst naar de bewaarde bronnen uitgegeven, vertaald en van commentaar voorzien door Ludo Jongen en Cees Schotel m.m.v. Josephine Franken
Hilversum Verloren 1994
[pagina 4]
MIDDELNEDERLANDSE TEKSTEDITIES 2
1. Ferguut. Editie E. Rombauts, N. de Paepe, M.J.M. de Haan
2. Het leven van Liedewij, de maagd van Schiedam. Editie/vertaling L. Jongen, C. Schotel
Dit is een ongewijzigde herdruk van de uitgave van het Fonds Historische Publikaties Schiedam 1989. Typografie en lay-out zijn van de hand van Arno van der Plank
isbn 90-6550-017-0
© 1994 Ludo Jongen & Cees Schotel en Uitgeverij Verloren, Larenseweg 123, 1221 CL Hilversum Omslagontwerp Eline Gumbert, Amsterdam
No part of this publication may be reproduced in any form without written permission from the publishers.
[pagina 5]
Inhoudsopgave
Woord vooraf | 9 | |
Inleiding | 11 | |
tLeven van Liedwy, die maghet van Sciedam/Het leven van Liedewij, de maagd van Schiedam | 19 | |
1. | Hier beghint der maget Liedwy van Scyedam haer leven. Van haer wonderlike gheboerte/Hier begint het Leven van Liedewij, de maagd van Schiedam. Haar wonderbaarlijke geboorte | 20/1 |
2. | Van Onser Vrouwen beelt ende wat devociën Liedwy daer toe hadde/Het Onze-Lieve-Vrouwebeeld en de verering die Liedewij daarvoor had | 22/3 |
3. | Vanden beghin haerre siecten ende haer drie eerste jaeren daer aen. Ende daer in een manslacht bi haer ghehindert wort/Het begin en de eerste drie jaren van Liedewijs ziekte. Hoe zij een moord voorkwam | 24/5 |
4. | Van haer lichamelike voetsel in die navolghende sestien jaren/Liedewijs voedsel in de volgende zestien jaar | 26/7 |
5. | Van haer siecte nae die drie eerste jaren totten jare Ons Heren MCCCC ende XXI/Liedewijs kwalen tot 1421 | 26/7 |
6. | Hoe dat meester Goedevaert haer darmen uut haelde/Hoe meester Govaart de darmen uit Liedewijs lichaam haalde | 30/1 |
7. | Van haer ander siechten/Liedewijs andere kwalen | 30/1 |
8. | Van haer seer been/Liedewijs zieke been | 32/3 |
9. | Van haers moeders doot ende vanden haren bande die si ter doot toe droech/Over de dood van Liedewijs moeder en over de haren boetegordel die Liedewij tot haar dood toe droeg | 32/3 |
10. | Van haren staet haer moeders doot ende van heer Waermbout/Over Liedewijs levensomstandigheden na de dood van haar moeder en over heer Wermbold | 34/5 |
11. | Hoe hertoech Willem van Hollant haers armoede verlichte ende vanden brande die bi haer gescyede/Hoe hertog Willem, graaf van Holland, Liedewijs armoede verlichtte en over de brand die in haar kamer uitbrak | 36/7 |
12. | Van dat beghin van haerre gheesteliker troestinge/Het begin van Liedewijs geestelijke vertroosting | 38/9 |
13. | Vanden beghinne ende manieren haerre bescouwinghe int gemeen/Over het begin en de aard van Liedewijs hemelse beschouwingen | 40/1 |
[pagina 6]
14. | Menigherande exempel dat si oec lichamelike wort op ghevoert/Verschillende voorbeelden van Liedewijs ook lichamelijke uittredingen | 42/3 |
15. | Van wonderlike, godlike claerheit ende soeticheit die bi haer wort ghevonden/De wonderbaarlijke, goddelijke lichtglans en aangename geur die Liedewij omgaven | 44/5 |
16. | In wat manieren si dat Heilighe Sacrament naer voertganc haers levens plach te ontfanghen ende van dat ghecruyste Kint Dat si eens sach/Over de wijze waarop Liedewij gedurende haar verdere leven de communie ontving en over het gekruisigde Kind Dat zij eens zag | 46/7 |
17. | Hoe si bewijsde in wat manieren die Gods Sone mensche wort/Liedewijs bewijs van de menswording van Gods Zoon | 54/5 |
18. | Vanden wijn die van Gods wegen onversienliken in haer canne gevonden wort/Over de wijn die van Godswege onverwachts in Liedewijs kan zat | 56/7 |
19. | Van here Andries des voerscreven cureits doot/Het overlijden van heer Andries, de pastoor | 56/7 |
20. | Van een man ende van een wijf die overmits Liedwys raet verlost waren van die becoringhe der wanhopen/Over een man en een vrouw die dankzij Liedewijs advies verlost werden van de wanhoop | 58/9 |
21. | Van Jhesus budel/De Jezusbuidel | 62/3 |
22. | Van die hamme die den armen was gegeven, ende een ander van Gods weghen weder gegeven/Over de ham die aan de armen werd gegeven en die van Godswege door een andere vervangen werd | 62/3 |
23. | Vanden vleische ende aerweten die gecoect worden/Over gekookt vlees en erwten | 64/5 |
24. | Van haer martelie die sy leet van die picarden/Hoe Liedewij door soldaten gemarteld werd | 64/5 |
25. | Van haers vaders ende Peternellen, haer nichten, doot/De dood van Liedewijs vader en van Pieternel, haar nicht | 68/9 |
26. | Van broeder Geerijt den heremijt/Gerrit de heremiet | 72/3 |
27. | Van twe priesters doot ende verlossinge van der hellen ende ander pijnlike steden/De dood van twee priesters en hun verlossing uit de hel en andere folterplaatsen | 74/5 |
28. | Van een coster van Ouderscie ende anderen doden/Over de koster van Overschie en andere overledenen | 78/9 |
29. | Hoe opten heylighen kersnacht haer borsten waren vervollet mit melc/Hoe in de kerstnacht Liedewijs borsten zich met melk vulden | 80/1 |
30. | Van die cypressen roede die haer die enghel brocht uuten paradijs/De engel bezorgt Liedewij een tak van een cypresseboom uit het paradijs | 82/3 |
31. | Van eenen scoenen rans die si mit haer brochte uuten ewigen leven/Liedewij brengt een mooie krans mee uit het hiernamaals | 84/5 |
32. | Hoe dat si op een asschel woendach vanden enghel ontfinc heilige |
[pagina 7]
assche/Liedewij ontvangt op aswoensdag een askruisje van de engel | 88/9 | |
33. | Van haeren aelmissen ende der heiliger vroechden in dat aertsche paradijs/Over de aalmoezen die Liedewij gaf en over de vreugden der heiligen in het aardse paradijs | 90/1 |
34. | Van die steen die si een wiltijts voer haer doot tot haer doot toe leet/Over de steen die Liedewij in de laatste maanden voor haar dood veel pijn bezorgde | 92/3 |
35. | Van heer Jan haers bichtvaders ende Boudewijns haren neven cortsen/Over de koortsaanvallen van heer Jan, Liedewijs biechtvader, en die van haar neefje Boudewijn | 92/3 |
36. | Van die godlike soeticheit die een prior bi haer voelde; van die prophecie haerre doot/Over de goddelijke, zoete geur die een prior in Liedewijs nabijheid waarnam, en over een ander voorteken van haar dood | 94/5 |
37. | Van die gracie die si hadde opten heiligen paesnacht ende vander prophecie haerre doot/Nog een voorspelling van Liedewijs dood: de genade die haar in de paasnacht deelachtig werd | 94/5 |
38. | Van haer doot/Liedewijs dood | 96/7 |
39. | Hoe haer armen waeren gevonden nae haerre doot/De positie van Liedewijs armen na haar overlijden | 98/9 |
40. | Van haer lesten haren bant/Liedewijs laatste haren boetegordel | 98/9 |
41. | Hoe dat dese maghet gecleet was/Liedewijs doodskleed | 98/9 |
42. | Hoe scoen dat haer lichaem was nae haerre doot/De schoonheid van Liedewijs lichaam na haar dood | 100/1 |
43. | Van dat versoec dat haer lichaem gesciede/De toeloop rond Liedewijs lichaam | 102/3 |
44. | Van haer begravinge/Liedewijs begrafenis | 102/3 |
Wijze van uitgeven | 105 | |
Bij de vertaling | 107 | |
Uitleiding | 109 | |
Appendix 1: Overzicht van de handschriften en drukken | 123 | |
Appendix 2: Tekstkritisch commentaar | 137 | |
Appendix 3: Paleografische aantekeningen | 140 | |
Appendix 4: | 149 | |
Bibliografie | 156 | |
Herkomst van de illustraties | 161 | |
Register | 162 |