Biografie Bulletin. Jaargang 12
(2002)– [tijdschrift] Biografie Bulletin–Biografie Bulletin. Jaargang 12. Werkgroep Biografie, Amsterdam 2002
DBNL-TEI 1
Wijze van coderen: standaard
-
gebruikt exemplaar
eigen exemplaar DBNL
algemene opmerkingen
Dit bestand biedt, behoudens een aantal hierna te noemen ingrepen, een diplomatische weergave van Biografie Bulletin. Jaargang 12 uit 2002.
De Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren beijvert zich voor het verkrijgen van toestemming van alle rechthebbenden; eenieder die meent enig recht te kunnen doen gelden op in dit tijdschrift opgenomen bijdragen, wordt verzocht dit onverwijld aan ons te melden (mailto:dbnl.auteursrecht@kb.nl).
redactionele ingrepen
De eindnoten zijn in deze digitale editie direct bij de bijbehorende nootverwijzingen geplaatst. De volgende pagina’s zijn hierdoor komen te vervallen: deel 1: 24, 40, 41, deel 3: 196.
Bij de omzetting van de gebruikte bron naar deze publicatie in de dbnl is een aantal delen van de tekst niet overgenomen. Hieronder volgen de tekstgedeelten die wel in het origineel voorkomen maar hier uit de lopende tekst zijn weggelaten. Ook de blanco pagina's (deel 1: binnenkant voorplat, 70, binnenkant achterplat, achterplat, deel 2: binnenkant voorplat, 156, VI, VIII, deel 3: binnenkant voorplat) zijn niet opgenomen in de lopende tekst.
[Deel 1, voorplat]
Biografie Bulletin
Voorjaar 2002
Een documentaire over Gerard Reve
Tom Rooduin |
|||
Het leven van Nienke van Hichtum in woord en beeld
Aukje Holtrop |
|||
De dichter Jan van Nijlen in Apeldoorn
Stefan van den Bossche |
|||
Hoe Pieter Jelles Troelstra ten grave werd gedragen
Remco Pijpers |
|||
Recensies
|
jaargang 12, nr. 1
[Deel 1, pagina II]
Biografie Bulletin
Jaargang 12, nummer 1
ISSN 0925-7764
Hoofdredacteur:
Koen Hilberdink
Gedempte Sloot 118
2513 TD Den Haag
tel (070) 3658087
k.hilberdink@worldonline.nl
Abonnementen/lidmaatschap:
Jelle Gaemers
Groot Hertoginnelaan 262 B
2517 EZ Den Haag
070 361 66 10
jelle.gaemers@planet.nl
Lidmaatschap/ abonnement per 1998:
Personen €27,22 per jaar
Instellingen €38,57 per jaar
Losse nummers €10,21
Men kan zich aanmelden als lid van de Werkgroep Biografie door overmaking van het abonnementsgeld op postbankrekening 4129271 van de Werkgroep Biografie te Den Haag, onder vermelding van ‘nieuw lid’.
Het lidmaatschap wordt automatisch verlengd, tenzij voor 1 december van de lopende jaargang schriftelijk is opgezegd.
Er verschijnen drie nummers per jaar.
Nadere informatie over de Werkgroep Biografie, het Biografie Bulletin en de door de werkgroep georganiseerde activiteiten is te raadplegen op Internet. Het adres is:
http://oasis.leidenuniv.nl/host/mnl/biografi.html
Typografie en productie: Macula, Boskoop
Vormgeving: Mijke de Hartog, Amsterdam
Uitgave van de Werkgroep Biografie
Bestuur:
Joke Linders (voorzitter) |
Jelle Gaemers (penningmeester) |
Els Broeksma |
Marjan Schwegman |
Eymerspoelstraat 54
2334 BX Leiden
Rechthebbenden op illustratiemateriaal hebben wij geprobeerd te achterhalen. Meent u rechten te hebben op een afbeelding in dit blad, dan kunt u zich wenden tot de redactie.
[Deel 1, pagina 1]
Biografie Bulletin jaargang 12 2002/1. Redactie: Els Broeksma, Arjen Fortuin, Koen Hilberdink, Stine Jensen, Mariële Polman, Monica Soeting.
Inhoud
De schrijver als performing artist
Tom Rooduin Een documentaire over Gerard Reve |
3 |
Een leven in woord en beeld
Aukje Holtrop De biografie van Nienke van Hichtum en de film Nynke |
12 |
Omfloerste vlaggen en vaandels
Remco Pijpers De uitvaart van Pieter Jelles Troelstra |
15 |
‘Een kleine stad: die kent niet 's leven stormen’
Stefan van den Bossche Jan van Nijlen in Apeldoorn (1914-1915) |
25 |
De werkkamer van de biograaf
Stine Jensen (tekst) en Michiel van Well (foto's) Dik van der Meulen en Multatuli |
42 |
Geniaal en genadeloos
Ad Maas Biografie van de wiskundige L.E.J. Brouwer |
45 |
Het oog van de vader
Mariëlle Polman De getekende dagboekjes van Jacob de Vos Wzn. |
52 |
[Deel 1, pagina 2]
Een huis om in te wonen
Ron Molin De biografie van Hans Lodeizen |
57 |
Verhalen van katholieke levens
Mariëlle Polman De Memoreeks van het Katholiek Documentatie Centrum |
62 |
Schrijvershuizen
Monica Soeting Het huis van Dr. Johnson aan Gough Square in Londen |
65 |
Wie doet wat | 68 |
[Deel 1, pagina 69]
Aan de abonnees van Biografie Bulletin
Juni, 2002
Geachte abonnee,
Helaas verschijnt het voorjaarsnummer van het Biografie Bulletin iets later da gepland. Dat was ook het geval met het laatste nummer van 2001. Met deze willen wij u onze verontschuldigingen voor deze gang van zaken aanbieden. Aan alle vertragingen lagen enkele technische en personele problemen ten grondslag. Gelukkig zijn die inmiddels opgelost. Voortaan zal het Biografie Bulletin wee met de gebruikelijke regelmaat verschijnen. Wij danken u voor uw geduld.
Met vriendelijke groet,
Het bestuur van Werkgroep Biografie
De redactie van Biografie Bulletin
[Deel 2, voorplat]
Biografie Bulletin
Zomer 2002
Adriaan Morriëns eeuwige verlangen naar het vrouwelijke
Rob Molin |
|||||
Een persgeschiedenis in portretten
Piet Hagen |
|||||
Hoe de biografie van Hans Lodeizen tot stand kwam
Gerard Bes |
|||||
Recensies
|
Jaargang 12, nr. 2
[Deel 2, pagina II]
Biografie Bulletin
Jaargang 12, nummer 2
ISSN 0925-7764
Hoofdredacteur:
Mariëlle Polman
Weidestraat 49
6533 XJ Nijmegen
m.polman@inter.nl.net
Lidmaatschap/abonnement:
Personen €27,22 per jaar
Instellingen €38,57 per jaar
Losse nummers €10,21
Men kan zich aanmelden als lid van de Werkgroep Biografie door overmaking van het abonnementsgeld op postbankrekening 4129271 van de Werkgroep Biografie te Den Haag, onder vermelding van ‘nieuw lid’ en met opgave van naam en adres.
Het lidmaatschap wordt automatisch verlengd, tenzij voor 1 december van de lopende jaargang schriftelijk is opgezegd.
Er verschijnen drie nummers per jaar.
Nadere informatie over de Werkgroep Biografie, het Biografie Bulletin en de door de werkgroep georganiseerde activiteiten is te raadplegen op Internet. Het adres is:
http://oasis.leidenuniv.nl/host/mnl/biogrfi.html
Typografie, vormgeving en productie: Macula, Boskoop, www.macula.nl
Uitgave van de Werkgroep Biografie
Bestuur:
Joke Linders (voorzitter) |
Jelle Gaemers (penningmeester) |
Els Broeksma |
Eveline Koolhaas |
Alexandra Paffen |
Redactie:
Els Broeksma |
Arjen Fortuin |
Koen Hilberdink |
Stine Jensen |
Mariëlle Polman (hoofdredactie) |
Monica Soeting (eindredactie) |
Rechthebbenden op illustratiemateriaal hebben wij geprobeerd te achterhalen. Meent u rechten te hebben op een afbeelding in dit blad, dan kunt u zich wenden tot de redactie.
[Deel 2, pagina III]
Inhoud
‘Mijn leven na de dood begint als aandeel in jouw schoot’
Rob Molin Adriaan Morriën: een man tussen vrouwen |
71 |
Achtenveertig spraakmakende journalisten
Piet Hagen Een persgeschiedenis in portretten |
85 |
Liever liefde dan gedichten
Gerard Bes Over het ontstaan van de biografie van Hans Lodeizen |
92 |
De werkkamer van de biograaf
Stine Jensen Gé Vaartjes en Top Naeff |
96 |
Het leven als middel tot kennis
Paul van Tongeren Biografieën van Nietzsches denken |
102 |
Portret in panelen
Koen Hilberdink De biografie van Johannes Esser |
111 |
Op zoek naar de ware Murdoch
Monica Soeting Vier portretten van Iris Murdoch |
116 |
Een pakhuis vol geschiedenissen
David Hamers Biografie van een hotel |
122 |
Rijkdom van het onvoltooide
Mariëlle Polman Fragmenten over het leven van Ida Gerhardt |
125 |
[Deel 2, pagina IV]
Kastanjebomen op het plein
Karl Catteeuw De biografie van illustrator Johan Isings |
134 |
Beschouwende borrelpraat
Els Broeksma Bespiegelingen over W.F. Hermans |
139 |
Schrijvershuizen
Monica Soeting De Hölderlintoren in Tübingen |
144 |
Mededelingen | 149 |
Wie doet wat | 153 |
Medewerkers aan dit nummer | 154 |
[Deel 2, pagina 149]
Biografie Bulletin
drieëntwintigste symposium van de werkgroep biografie
18 oktober 2002, Koninklijke Bibliotheek Den Haag.
Parallelle levens
De biografie is een heroïsch genre waarin doorgaans één enkel individu de hoofdrol speelt. Biografen besteden wel aandacht aan de context waarbinnen dat leven zich voltrekt, maar het genre dankt zijn bestaan aan de gedachte dat één leven gelicht kan worden uit de veelheid van levens waarmee het verstrengeld was.
Op het eerstvolgende symposium van de Werkgroep Biografie op 18 oktober in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag gaan drie onderzoekers, Evelien Gans, Alexandra Paffen en Marjan Schwegman, in op hun keuze voor de bestudering van twee verstrengelde of parallelle levens. Waarom gaan deze biografen - of noemen zij zichzelf geen biograaf - uit van de verbondenheid van twee levens? Was die er ook volgens de betrokkenen zelf of is het een ‘constructie’ van de biograaf? En is de gebondenheid gebaseerd op een vorm van verwantschap, vriendschap, liefde of collegialiteit? Hoe ensceneren de betrokkenen én de biografen die relatie, als symbiotisch, spiegelbeeldig of antagonistisch? En in hoeverre is die relatie bepalend - belemmerend of stimulerend - voor de individuele ontwikkeling? Is er ondanks de verbinding van twee levens toch sprake van één hoofdpersoon?
De keuze voor het begrip parallellie lijkt op het eerste gezicht vreemd. Parallelle lijnen bewegen zich immers op dezelfde afstand van elkaar en zullen elkaar nooit of pas in het oneindige raken. Toch kan het leven van twee mensen zich parallel voltrekken. Misschien zorgt juist de ruimte en de afstand tussen de lijnen voor de dynamiek in hun levens.
Programma:
13.30 uur | ontvangst met koffie en thee |
14.00 uur | opening door voorzitter Werkgroep Biografie |
14.10 uur | Alexandra Paffen: de Geschwister Erika en Klaus Mann |
14.30 uur | Evelien Gans: vader en zoon Jaap en Ischa Meijer |
14.50 uur | Marjan Schwegman: lerares en leerling Annie Sullivan en Helen Keller |
15.10 uur | theepauze |
15.30 uur | Discussie onder leiding van Herman de Liagre Böhl, biograaf van Herman Gorter |
16.30 uur | sluiting en borrel |
Locatie: De Koninklijke Bibliotheek (Prins Willem-Alexanderhof 5) is gelegen vlak naast Den Haag Centraal Station. Vanaf perron 12 wordt aangegeven hoe te lopen. Er bevindt zich ook een parkeergarage.
WERKGROEP BIOGRAFIE
aangesloten bij de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden
[Deel 2, pagina 150]
Biografie Bulletin
Ingezonden mededeling
Werkgroep (Auto)biografie
Huizinga Instituut
bijeenkomst vrijdag 13 september 2002, 11.00-17.00 uur
De Unie, Rotterdam
Mauritsweg 24
3012 JT Rotterdam (010-4117394)
voorlopig programma:
10.30 uur
ontvangst, koffie
11.00 uur
lezing dr. Gabrielle Jancke (FU Berlin), over het onderzoeksproject ‘Selbstzeugnisse in transkultureller Perspektive’ van de Freie Universität Berlin.
11.45 uur
lezing van dr. Johan van der Zande (University of California, Berkeley), over autobiografisch schrijven door Goethe en verlichte geleerden in achttiende-eeuws Duitsland.
13.00 uur pauze
lunch (op eigen gelegenheid)
14.00 uur
lezing dr. Solange Leibovici (UvA), over recent onderzoek naar de autobiografie
14.30 uur
lezing van dr. Dienke Hondius (EUR) over haar ervaringen met oral history bij haar onderzoek naar het Joods Lyceum, en reacties op haar boek Absent.
15.00 uur
thee
15.30 uur
Documentaire ‘Gesprekken met Jacques Presser’
met toelichting door regisseur Philo Bregstein.
[Deel 2, pagina 151]
16.45 uur
Aanbieding van het eerste exemplaar van Egodocuments and History (Publikaties van de Faculteit der Historische en Kunstwetenschappen deel 38) aan Philo Bregstein.
17.00 uur
borrel
NB Het aantal zitplaatsen in De Unie is beperkt.
Inschrijving en informatie bij:
Dr Rudolf Dekker
Erasmus Universiteit Rotterdam
Faculteit der Historische en Kunstwetenschappen, L4-012
Postbus 1738
NL 3000 DR Rotterdam
(tel. 010-4082901/1111, fax 010-4089135; thuis 023-5322284)
email: r.dekker@fhk.eur.nl
website: http://www.egodocument.net
[Deel 2, pagina 152]
Biografie Bulletin
Ingezonden mededeling
Online index biografische woordenboeken
Een index op biografische woordenboeken na 1900 is nu online beschikbaar op de homepage van het Centraal Bureau voor Genealogie (CBG). Sinds een aantal jaren wordt er binnen het Bureau gewerkt aan een totaalindex op biografische woordenboeken verschenen na 1900. In deze biografische woordenboeken zijn de levensbeschrijvingen te vinden van tal van personen.
Grote en bekende voorbeelden zijn het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek dat in het eerste gedeelte van de twintigste eeuw verscheen en het Biografisch Woordenboek van Nederland, waarvan onlangs het vijfde deel het levenslicht zag. Daarnaast verschenen er tal van grotere en kleinere naslagwerken waarin levensbeschrijvingen van personen zijn opgenomen. Zo zijn er naslagwerken over toneelspelers en over christelijke onderwijzers, over officieren en verzamelaars en over tal van andere categorieën personen.
Bij het tot stand brengen van de index heeft het CBG er voor gekozen om met voorrang te werken aan deze laatste categorie van onbekendere bronnen. De ‘grote’ biografische naslagwerken zullen veelal al wel geraadpleegd worden. Het werk aan deze index is nog lang niet voltooid, maar met ongeveer 75.000 vermeldingen is deze inmiddels zo groot, dat het beschikbaarstelling via internet rechtvaardigt.
Het bestand is te raadplegen door een familienaam in te tikken in het zoekveld ‘Zoeken in bestanden’ op de CBG-homepage (www.cbg.nl) en dan te kiezen voor ‘biografische index’. Vervolgens worden verwijzingen gevonden naar boeken in de CBG-bibliotheek. In veel gevallen zullen die boeken overigens ook elders te vinden zijn.
Centraal Bureau voor Genealogie
Postbus 11755
2502 AT The Hague
Telefoon: 070-3150521
Telefax: 070-3478394
Internet: http://www.cbg.nl
[Deel 2, pagina 155]
Kopij
De redactie verzoekt auteurs rekening te houden met de volgende aanwijzingen voor de kopij.
Opmaak van het artikel:
• | een titel of titelsuggestie geven (niet vet, geen kapitalen) |
• | officiële spelling gebruiken |
• | boektitels cursiveren |
• | tijdschriftartikelen tussen enkele aanhalingstekens; namen van tijdschrift of krant cursiveren |
• | de volgende wijze van titelbeschrijving: |
Hermine de Graaf, De zeevlam (Amsterdam, Meulenhoff 1985)
Willem Jan Otten, ‘Twee verschrikkelijke machines’, in Tirade 38 (1994) 5
• | in geval van noten: eindnoten gebruiken |
• | afkortingen vermijden |
• | citaten: enkele aanhalingstekens; citaat binnen citaat: dubbele aanhalingstekens |
• | alinea's niet laten inspringen, alleen harde returns gebruiken |
• | werken met standaard lettertype |
• | niet: onderstrepen, vet, kapitalen |
bij een lang artikel:
• | de tekst opmaken met tussenkopjes (cursiveren) of een witregel |
• | een lead boven het artikel plaatsen (korte beschrijving van de inhoud, aanleiding of uitgangspunt van het artikel |
• | zo mogelijk illustraties bijvoegen (worden geretourneerd) |
personalia:
korte biografie van drie à vier regels bijvoegen
kopij
• | aanlevering op diskette in WP 4.2, 5.1 of 6.0 of Word |
• | diskette en uitdraai, of tekst per e-mail sturen naar de hoofdredacteur:
Mariëlle Polman Weidestraat 49 6533 XJ Nijmegen m.polman@inter.nl.net |
[Deel 2, pagina V]
INSCHRIJVINGSFORMULIER
toe te sturen aan de penningmeester van de Werkgroep Biografie:
Jelle Gaemers
Groot Hertoginnelaan 262-B
2517 EZ Den Haag
Aanmelden kan ook per e-mail naar: jelle.gaemers@planet.nl
Naam | ................................................. | [Lid / geen lid] |
Adres | ..................................................... | |
Postcode en plaats | .................................................. | |
e-mailadres | .................................................. |
wil deelnemen aan het 23ste symposium ‘Parallelle levens’ op vrijdag 18 oktober 2002 in de Konink Bibliotheek te Den Haag, alleen of samen met .........
persoon/personen, en stort tevoren het verschuldigde bedrag van ......... [€11,- leden, €15,- niet op gironummer 412 92 71 t.n.v. Werkgroep Biografie te Den Haag (penningmeester) onder vermeld ‘23ste symposium’.
Datum ................................
Handtekening ................................
[Deel 2, pagina VII]
INSCHRIJVINGSFORMULIER
toe te sturen aan de penningmeester van de Werkgroep Biografie:
Jelle Gaemers
Groot Hertoginnelaan 262-B
2517 EZ Den Haag
Aanmelden kan ook per e-mail naar: jelle.gaemers@planet.nl
Naam | ................................................. | [Lid / geen lid] |
Adres | ..................................................... | |
Postcode en plaats | .................................................. | |
e-mailadres | .................................................. |
wil deelnemen aan het 23ste symposium ‘Parallelle levens’ op vrijdag 18 oktober 2002 in de Konink Bibliotheek te Den Haag, alleen of samen met .........
persoon/personen, en stort tevoren het verschuldigde bedrag van ......... [€11,- leden, €15,- niet op gironummer 412 92 71 t.n.v. Werkgroep Biografie te Den Haag (penningmeester) onder vermeld ‘23ste symposium’.
Datum ................................
Handtekening ................................
[Deel 3, voorplat]
Biografie Bulletin
Najaar 2002
De seriële schildersbiografie van Giorgio Vasari tot Jacob Campo Weyerman
Arjen Fortuin |
||
De zin van de waanzin van Friedrich Hölderlin
Hans van der Ploeg |
||
De terugkeer van het autobiografische pact
Solange Leibovici |
||
De neef van Ter Braak
Els Broeksma |
||
Recensies
|
Jaargang 12, nr. 3
[Deel 3, pagina II]
Biografie Bulletin
Jaargang 12, nummer 3
ISSN 0925-7764
Hoofdredacteur:
Mariëlle Polman
Weidestraat 49
6533 XJ Nijmegen
m.polman@inter.nl.net
Lidmaatschap/abonnement
Per 1 januari 2003:
Personen €32,- per jaar
Instellingen €42,- per jaar
Losse nummers €12,- (plus €2,- verzendkosten)
Men kan zich aanmelden als lid van de Werkgroep Biografie door overmaking van het abonnementsgeld op postbankrekening 4129271 van de Werkgroep Biografie te Den Haag, onder vermelding van ‘nieuw lid’ en opgave van naam en adres.
Voor vragen betreffende lidmaatschap kunt u contact opnemen met Alexandra Paffen,
alexandra.paffen@let.uu.nl.
Het lidmaatschap wordt automatisch verlengd, tenzij vóór 1 december van de lopende jaargang schriftelijk is opgezegd.
Er verschijnen drie nummers per jaar.
Nadere informatie over de Werkgroep Biografie, het Biografie Bulletin en de door de werkgroep georganiseerde activiteiten is te raadplegen op Internet. Het adres is:
http://oasis.leidenuniv.nl/host/mnl/biogrfi.html
Website redacteur: Vilan de Loo
Typografie en productie: Macula, Boskoop
Uitgave van de Werkgroep Biografie
Bestuur:
Els Broeksma (waarnemend voorzitter) |
Rudolf Dekker |
Jelle Gaemers (penningmeester) |
Joke Linders |
Alexandra Paffen |
Marjan Schwegman |
Redactie:
Els Broeksma |
Arjen Fortuin |
Koen Hilberdink |
Stine Jensen |
Mariëlle Polman (hoofdredactie) |
Monica Soeting (eindredactie) |
Rechthebbenden op illustratiemateriaal hebben wij geprobeerd te achterhalen. Meent u rechten te hebben op een afbeelding in dit blad, dan kunt u zich wenden tot de redactie.
[Deel 3, pagina III]
Inhoud
Wegen naar onsterfelijkheid
Arjen Fortuin De seriële schildersbiografie van Giorgio Vasari tot Jacob Campo Weyerman |
157 |
De zin van de waanzin
Hans van der Ploeg Een nieuw lied van Friedrich Hölderlin |
164 |
De terugkeer van het autobiografische pact
Solange Leibovici Over de postmoderne en postpostmoderne autobiografie |
174 |
Monument voor twee Ter Braaks
Els Broeksma Gesprek met Krijn ter Braak en Hans Fels |
185 |
De authentieke Gans
Willem Maas Hoe Jacques Gans uit de Nederlandse literatuur verdween |
190 |
De werkkamer van de biograaf
Mariëlle Polman Nico Keuning en Jan Arends |
197 |
Een jampot als jeneverglas
Nico Keuning Een droom |
202 |
Graven in gedichten
Mieke van den Berg Leven en werk van Ida Gerhardt |
204 |
Bouwer of breker
Frederiek Lommen Een biografie van Kemal Atatürk |
210 |
[Deel 3, pagina IV]
Het leven als leugen
Diederik Oostdijk Een biografie van James Dickey |
214 |
Post | 220 |
Wie doet wat | 222 |
Mededeling | 223 |
Medewerkers aan dit nummer | 224 |