De wereld binnen duizend jaer
(1859)–Hippoliet van Peene–
[pagina 112]
| |
Tweede tooneel.De vorigen, DE FANTAZY, DE ELECTRICITEIT.
de fantazy.
Gaet, mejuffers, en houdt u gereed voor het groot oogenblik. (De nimfen vertrekken.)
de electriciteit.
Het feest welk gy in uw luchtverblyf ter eere van de wereld geeft, belooft waerlyk prachtig te zyn. Ge moet de Fantazy zyn om zulke grillen te hebben.-
de fantazy.
Grillen, omdat ik den duizendste verjaerdag der wereld vier! men moet toch zyne onderdanen bezig houden; want ik heb hier myne onderdanen... ik heb myn hof met myne hovelingen die my vleijen en myne ministers die myne zaken in de war helpen. De ministers der Fantazy! Ziedaer lieden die grillen mogen hebben en geld verkwisten in zotternyen, 't is hun stiel.
de electriciteit.
En zyt gy zeker dat de Wereld komen zal, hy die het tegenwoordig zoo druk heeft met al zyne nieuwe uitvindingen.
de fantazy.
Hebt gy dan vergeten dat ik hem over duizend jaer uitgenoodigd heb om hier vandaeg te komen. Gy weet | |
[pagina 113]
| |
dien dag toen de sukkelaer er zoo ongelukkig uitzag en zich nauwelyks op zyne beenen kon staende houden.
de electriciteit.
En dat wy op ons genomen hebben hem van onder tot boven te vermaken.
de fantazy.
Ik heb insgelyk uitnoodigingen gezonden aen onze vrienden de Stoom, de Vooruitgang, 't Verstand en het Geld. Ik wil dat zy hun werk komen bewonderen.
de electriciteit.
Gy doet zeer wel den verpligte eens in de tegenwoordigheid te stellen van de genen die verpligt hebben, want 't gebeurt al te dikwils dat hy ze schuwt als er niets meer van te krygen is of dat hy ze niet meer van doen heeft. (Men hoort den hoorn blazen.)
de fantazy.
Dit teeken kondigt my de vrienden aen.
de electriciteit,
in 't verschiet gaende.
Ja, waerlyk, zy zyn het met de wereld aen het hoofd. | |
Derde tooneel.De Vorigen, DE WERELD, 'T VERSTAND, DE STOOM DE VOORUITGANG, HET GELD.
Nr. 43. Koor.
Op de vleuglen der vermaken
Voort gedreven door Zephier
Komen wy de vreugde smaken
Onder uwe luchtbanier.
de fantazy,
tegen de Wereld.
Ha! daer is eindelyk die goede vriend. Ik wist wel dat gy my niet zoudt vergeten hebben.
de wereld,
zeer ligtjens.
Omdat gy my dienst gedaen hebt zoû ik u moeten vergeten hebben! foei! Ik weet wel dat het de algemeene regel is ondankbaer te zyn, maer ik wil eene uitzondering maken. | |
[pagina 114]
| |
de fantazy,
ter zyde.
Dat zullen wy zien. (Luid) zoo dat gy te vrede zyt.
de wereld.
Wel voor den droes! ziet gy het niet! vlug als een jongeling van dry mael zeven.
de electriciteit.
Welnu, wat zegt gy van my.... heb ik u niet goed bygestaen?
de wereld.
O mejuffer de Electriciteit, gy hebt wonderen gedaen, en ik ben er nog verbaesd over.
de electriciteit.
Is 't waer!
de wereld.
Alleenlyk...
de electriciteit.
Ha! daer is een alleenlyk by!
de wereld.
Alleenlyk moet ik u zeggen dat gy ongelyk gehad hebt de zonne te willen vervangen. Hy die op den tweeden rang schittert, verduistert op den eersten.
de fantazy,
ter zyde.
Eerste ondankbaerheid; ik zal ze optellen.
de stoom.
En wat zegt ge van my?
de wereld.
O mynheer de Stoom, gy zyt met regt de gebieder van lucht, aerde en water geworden. Dank aen u is er geen afstand meer. Alles heeft voor u moeten buigen, alleenlyk...
de stoom.
Ha! daer is een alleenlyk by!
de wereld:
Alleenlyk hebt gy van uwe magt misbruik gemaekt. Gy hebt alles willen doen gaen en gy hebt 't spreekwoord vergeten: die te veel onderneemt slaegt kwalyk. | |
[pagina 115]
| |
de fantazy.
Tweede ondankbaerheid.
het verstand.
En wat zegt gy van my?
de wereld.
Ha! heerschap 't Verstand, ik moet uwe bekwaemheden hulde doen, gy hebt oneindig veel nut gesticht, alleenlyk.
het verstand.
Ha! daer is een alleenlyk by.
de wereld.
Alleenlyk hebt gy zoodanig wys willen zyn dat gy er zot van geworden zyt. Gy hebt 't ryk der koele rede geplaetst daér waer de warme liefde moest heerschen. Gy hebt de vrouw leeren gebieden in plaets van haer te leeren beminnen. Gy hebt den man verlaegd en de samenleving belachelyk gemaekt.
de fantazy.
Derde ondankbaerheid.
de vooruitgang.
En wat zegt gy van my?
de wereld.
Van u, mynheer de Vooruitgang! O! gy verdient al den lof mogelyk. Gy ziet het, gy zyt met my voort gerold, vernieuwende alles wat oud en versleten was, van kant werpende alles wat u op uwen doortogt kon hinderen, verpletterende onder uwe voeten alles wat de domheid en het vooroordeel der vorigen eeuwen bewaerd had... alleenlyk...
de vooruitgang.
Ha! daer is een alleenlyk by!
de wereld.
Alleenlyk hebt gy onder uwen weg laten liggen dry dingen die de wereld moesten regt houden: de Godsdienst, de liefde en de poëzye. | |
[pagina 116]
| |
de fantazy.
Vierde ondankbaerheid. Als wy aen vyf zyn zullen wy een kruisken maken.
het geld.
Ha sa! ik hoop dat ik ten minste u in alles zal voldaen hebben.
de wereld.
Gy, mynheer de baron Het Geld! o! van u is er niet te klagen; gy hebt gewillig de hand geleend, 't is te zeggen de beurs, om myne vrienden daer in 't verrichten hunner wonderdaden bytestaen, alleenlyk...
het geld.
Voor den drommel! is er ook al een alleenlyk by?
de wereld.
Alleenlyk hebt gy het menschdom zoo slecht gemaekt dat het op 't einde zynen Schepper vergeten heeft om u maer alleen als zynen God te aenbidden.
de fantazy.
Bravo! ik ben maer eene grillige vrouw, maer eene grillige vrouw kan somtyds wel een oogenblik gezond oordeel hebben. Ik had my zelve alles gezegd wat Mynheer de Wereld u daer gezegd heeft, en zelfs had ik er een tafereel van gemaekt om Mynheer 's tegenwoordigheid alhier te vieren. (Men hoort eene ontploffing) .
allen.
Wat is dat?
de fantazy.
De Allegorie van de Wereld binnen duizend jaer. (De wolken van den achtergrond verdwynen en men ziet de apotheose van den God des Gelds, voorgesteld door eene dryhoek in den welken men glinsterende cyferletters ziet. Boven den dryhoek een hoop geld. Langs beide kanten een aental nimfen die den hoop geld bewierooken. Van onder eene groep van dry figuren verbeeldende de Godsdienst, de Liefde en de Poëzy in eene treurige houding. De koor herneemt: Bekoorlyk feestgezang, enz.
TAFEREEL einde van het naspel. |
|