Syntaktische-elementenlijst
(2014)–P.C. Paardekooper–klemwoordKlemwoord is een ingekorte samenstelling van klemtoonwoord oftewel ‘betekenaar die zonder en met klemtoon twee totaal verschillende woorden vormt, d.w.z. woorden met sterk verschillende syntaktische eigenschappen en betekenissen’. Het zijn anders, soms, zeker, toch, niet en wel. De onbeklemtoonde vormen hebben vrij veel verbindingen met vragen. Die zijn te verdelen in verschillende ondergroepjes:
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
A. Anders heeft geen binding aan een vraagzin en geen antwoordverwachtingVoorbeelden zijn:
In iets ánders, wat ánders en ánders + als-groep komt alleen de beklemtoonde vorm voor; de onbeklemtoonde kent geen groepsvorming, kan ook geen ⵠ zijn, en heeft wijsbeperking:
Onbeklemtoonde klemwoorden hebben - op anders na - een binding aan vraagzinnen gemeen: of aan een vra. wijs of aan een ander vraagzinstype plus een antwoordverwachting. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
B. Soms heeft een binding aan een vra. wijs plus een antwoordverwachting:
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
C. Wel en nietIk bespreek die bij de niet-woorden. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
D. Zeker en toch:1. Onbeperkte wijs jij bent zeker de báás in huis (‘inderdaad’) 2. Vra., geb. en wens. wijs
Die hebben geen enkele mogelijkheid:
enz.
3. Ook de indirekte vragen leveren geen voorbeelden:
4. Vraagwoordvragen: direkt en indirekt
Hier zijn alleen voorbeelden met toch zonder zeker: wie komt er zeker te láát (uitg.) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
E. BesluitTot besluit een schematisch overzicht van de onbeklemtoonde vormen:
Anders is het enigste woord dat bij een voor-pv geen antwoordsuggestie heeft en dus ook geen binding aan een vraagzin.
Hoezeer de klemwoorden onderling ook verschillen, hun unieke eigenschappen leggen er een hele sterke band tussen. Ze wijzen op het grote belang voor onze syntaksis van de antwoordsuggesties en van een klemtoon. |
|