Loterijspel
(1998)–Jan van Hout–
Ga naar margenoot+
Blasius
Wech, wech mit al dit studeren! Ic moet myn zelfs vervloucken,
Dat ic oyt de verholen secreten* zocht te onderzoucken,Ga naar voetnoot428
Om doer der alchemisten boucken, daer in ic practiseer,*Ga naar voetnoot429
430[regelnummer]
De philosophische steen* te becomen. Zulx was myn begeer,*Ga naar voetnoot430
Mer myn dunct, ic zoude al eer Sgravensteen* connen vinnen,Ga naar voetnoot431
Of mit al myn gepof* Ste Katrynen steen* winnenGa naar voetnoot432
| |
[pagina 416]
| |
En raecken binnen tcasteel van tgasthuys aen straet.*Ga naar voetnoot433
Zou myn bed daer wel gemaect leggen? Ic hope jaet!*Ga naar voetnoot434
435[regelnummer]
Eylacen, wat raet? Sol en luna* was wel geprepareert,Ga naar voetnoot435
Myn glasen waren zuyver en claer, myn wateren* wel gedistileert,Ga naar voetnoot436
De wintoven* geluteert,* den oven aen gesteecken.Ga naar voetnoot437
Ic hebse meest zelfs gewaect nu by de dertien weecken,
De colen zelfs by geleyt, zelfs toegesien, zelfs geblasen.
440[regelnummer]
Myn argentum vivum* gesublimeert* in zyn glasen,Ga naar voetnoot440
Flores sulphuris,* naer den aert der consten gereverbereert,*Ga naar voetnoot441
By tvitrioel* gedaen en tsamen spacientieckelicken* gecalcidreert,*Ga naar voetnoot442
De mixtuur was wes geprepareert* mit turbith minerael,*Ga naar voetnoot443
Vyfmaelen gepurificeert* deur het arsenycsche regael.*Ga naar voetnoot444
445[regelnummer]
Twas nu al in den azot* getranssubstantieert,* thad zyn volcomen generaty,*Ga naar voetnoot445
Calleken, Bouwen, Steven, Dignum uyt
Hem en gebrac mer een h!* - een lichte aspiraty.*Ga naar voetnoot446
Ic gryp den blaesbalch, eylacy, en geef mer een geblas:*Ga naar voetnoot447
Daer bersten al myn glasen, spiritus* vliecht wech, tcorpus* loopt in de as.Ga naar voetnoot448
O Torterblesse en Bleccas,* comt, ruct my van deser aerden!Ga naar voetnoot449
450[regelnummer]
Ic zach den crayen cop,* ons by den vermaerdenGa naar voetnoot450
Paracelsus Theophrastus* zo hoochlicken gelaudeert,*Ga naar voetnoot451
Daer mede Raymondus Lullus* hem geheel conformeert,*Ga naar voetnoot452
Dat ic ooc hadde genoteert uyt Barnard vander Marx* boucken,Ga naar voetnoot453
Twelc ic gevonden hadde mit Arnoldum de Villa Nova* te doerzoucken.Ga naar voetnoot454
455[regelnummer]
Somma,* ic zach de goutbergen van Peru voor myn staen blincken.Ga naar voetnoot455
En mit dat ic den geest* hoorde uytbersten, de gebroken glasen clincken,Ga naar voetnoot456
Voelde ic myn hart zincken wel drie voeten onder myn knie.
| |
[pagina 417]
| |
Sulcken ongeluc en gebeurde eenige* alchumisten ye,*Ga naar voetnoot458
Zo naer* gecomen te zyn en dan noch te mislucken!Ga naar voetnoot459
460[regelnummer]
Altyts groude ic wel voor* tleste glas, dat het zou bersten stucken:Ga naar voetnoot460
Het hadde een cleyn bladderken.* Haddet dat niet gehadt,Ga naar voetnoot461
Ic waer tans rycker dan den coninc van Spaengien en hadde meerder schat
Dan heel Asien oyt besat. O, hart vol rouwen,
De benautheyt moet u mede doen splyten en spouwen!*Ga naar voetnoot464
465[regelnummer]
Des* ic myn hooft moet clouwen.*Ga naar voetnoot465
Steven
Hoort gy dat wel, Bouwen?
Wat dunct gy van die man, hoort hy me* niet in onse looc?*Ga naar voetnoot466
Bouwen
Die heeft tsyn* verloren in tvier of in den rooc,Ga naar voetnoot467
Myn schade hebbe ic doch geleden inder aerde.
Dignum
En myn schade, die my aldermeest bezwaerde,
470[regelnummer]
Die heb ic gelaten inde locht of inde wint.
Steven
Myn schade es de deerlicste diemen vint,
Die es altemalen veroorsaect ende gevallen in de wilde zee.
Calleken
Wa, wat een poveren cavaelge* es hier geree!*Ga naar voetnoot473
Dees man dient ons mee,* hy dient in ons compangie.Ga naar voetnoot474
475[regelnummer]
Hoort hier, goede vrient!
Blasius
Que vous plaist il, mamye?*Ga naar voetnoot475
Steven
Vrient, wy zyn mit u te lye.* Wy hebben u hooren clagen,Ga naar voetnoot476
Ende als gy, zo zyn wy al tsaemen mit ongeluc geslagen,
Ende comen hier vragen naer een wys, waerdich en geleert gevylde soop,
(Zo hiet de man, zomen ons zeyt). Wildy me* derwerts nemen u loop?Ga naar voetnoot479
| |
[pagina 418]
| |
480[regelnummer]
Wy deelen u den wech half en zullen u u porty vanden raet laeten genieten.
Blasius
Ten is geen ‘gevylde soop’, een philosooph moet hy hieten.
Ic zouc ooc zulcken man om in myn lyden te crygen conforteringe.*Ga naar voetnoot482
Bouwen ende Dignum tsamen
Wy zoucken hem altsamen.
Commer uyt
Calleken
Volgende u begeringe,
Zo zal ic u altsamen totten goeden heer geleyden.
485[regelnummer]
Ginder comt hy rechts* gaen, laet ons hem wat verbeyden.*Ga naar voetnoot485
Hoe wel te passe,* wy en zouden hem niet thuys hebben gevonnen;Ga naar voetnoot486
Dees reys moet op een geluckige uyr zyn begonnen.
Goeden dach, Commerbuyr!
Commer
Calle, Godt geeff u goeden dach.
Isser yet dat ic u ten besten bestellen mach?*Ga naar voetnoot489
490[regelnummer]
Ic ben tot uwen dienste tallen tyden.
Bouwen
Lieve Commer Crimpraet, ju aensien doet my verblyden.*Ga naar voetnoot491
Ic hebbe verstaen,* dat gy zyt een heylich man,Ga naar voetnoot492
Die alle bedructe luyden raet ende vertroosting geven can.
Dus comen wy aen u: hulp wy nu grotelicx* behouven.Ga naar voetnoot494
Commer
495[regelnummer]
Aen myn? Vrienden, Godt moet u troosten in al u bedrouven,
Die moet u alleen helpen, ic weet u geenen raet.
Steven
Comt ons arme, ellendige menschen te baet,*Ga naar voetnoot497
God in den hemel zal u duysent voudich loonen.
Calleken
Toe, Commerbuyr, doet het best* en helptse voor teerst* aen 25 croonen,*Ga naar voetnoot499
| |
[pagina 419]
| |
500[regelnummer]
Dat zy hem voor een wyl tyts eerlic mogen dragen.*Ga naar voetnoot500
Commer
Wel wats hier? Zulcke zotte reen* en hoorde ic noyt myn dagen!Ga naar voetnoot501
Zou ic gelt hebben? Neen ic! Gy zyt zeecker verdoolt.*Ga naar voetnoot502
Calleken
Dat liecht gy, Commer, want hier dagelix zulcken volc schoolt.*Ga naar voetnoot503
Men zal u interest* liever doubelt betalen.Ga naar voetnoot504
Commer
505[regelnummer]
Kheb zeecker geen gelt.
Calleken
Gy weet wel, waer gyt zult halen,
En moocht voorde tachtich scryven hondert.*Ga naar voetnoot506
Commer
Van dees cout* ben ic heel* verwondert.Ga naar voetnoot507
Hadde ic het middel, ic zoude gaerne geryven.*Ga naar voetnoot508
Dignum
Ic zel de obligatie* zelfs wel scryvenGa naar voetnoot509
510[regelnummer]
Ende wy zullen staen elc een voor al als principael,*Ga naar voetnoot510
Mit renunchiatie* vande beneficien divisionis,* excussionis,* non numerate pecunie* altemael;Ga naar voetnoot511
Daer mach men alle sinistre practycken* me bedecken.Ga naar voetnoot512
Of telt of eerst 100 gulden en moochter terstont twintich aftrecken,
Want ten quaetsten, alst u werde op u eedt gestelt,*Ga naar voetnoot514
515[regelnummer]
Zoo moochdy mit een vrye consciëntie* zweeren dat gy tvolle geltGa naar voetnoot515
Ons hebt toegetelt. Of maectse op een ander manier,
Later de galch niet buyten.*Ga naar voetnoot517
Commer
Wel, wat spel hebbe ic hier?*
| |
[pagina 420]
| |
Ic en heb geen gelt, wat moochdy doch dincken!
Blasius
Lief Commer, ic zal u daer en boven een confortatyf* watertgen schinken,Ga naar voetnoot519
520[regelnummer]
Dat ic zelf heb gedistileert.
Steven
En ic een tonneken mit spaensche wyn,
Teerst dat* ic van westen* wedergekeert zal zyn,Ga naar voetnoot521
Van de delicaetste slechts om de tanden mede te coteren.*Ga naar voetnoot522
Bouwen
En verwacht van my een vierendeel* boterenGa naar voetnoot523
Van deerste die ic leggen* zal omtrent St. Jan.*Ga naar voetnoot524
Commer
525[regelnummer]
Lieve vrienden, gy zyt verdoolt in de man.*Ga naar voetnoot525
Calleken
Mer Commer, daer liechdy an!
Commer
Wat? Dees vuyle lelster* zal my die hieten liegen?*Ga naar voetnoot526
Ic zoude u wel om een haer* mit vuysten op u bachuys vliegen!*Ga naar voetnoot527
Zoude ic de luyden bedriegen? Meen gy dat ic geen consciëncy* en hebbe?Ga naar voetnoot528
Calleken
Ba, consciëntie! De uwe die regeert de man mit de snebbe,*Ga naar voetnoot529
530[regelnummer]
Gy double wouckeraer, Commer, zonder ziel als gy bent!
Hadden dees goe mannen eenich verhael,* dat u waer bekent -Ga naar voetnoot531
Huys, hof, landt of zant - in u grypende hant te setten,
Gy zout op u consciëntie als opte wint van oosten* letten.Ga naar voetnoot533
Tis u dagelixe neeringe, gy gaet om mit zulcke curiën.*Ga naar voetnoot534
Commer
535[regelnummer]
Calle, ziet wat gy zegt, of ic zal protesteren van injuriën!*Ga naar voetnoot535
| |
[pagina 421]
| |
Bouwen
Lieve vrient, weet gy ons niet te helpen, wyst ons aen een anderen.
Steven
Wy zyn toch geboren niet voor ons zelfs, mer voor malcanderen.
Bouwen
Waer woont de goede Appollus, con gy ons daer niet wysen?
Commer
Wat man is dat? Ic ken hem niet.
Bouwen
Hy can de hongeryge spysen
540[regelnummer]
Mit troost in haer lyden, mit vaste bestaende reden,*Ga naar voetnoot540
Dat zy in de geleden schaden hem connen stellen te vreden,*Ga naar voetnoot541
Zonder hem zelven daer in veel te ontstellen,*Ga naar voetnoot542
Of mit karmen en clagen veel te quellen,
Mer lyden en dragen hun zwaricheyden gaeren.
Commer
545[regelnummer]
Lieve vrienden, die ken ic niet, hy moet al lang zyn wech gevaren.*Ga naar voetnoot545
Kende ic hem, gy zout zo gaeren van my daer werden gebracht....
Dignum
Nochtans moet hy hier woonen. Daer valt my in tgedacht,
Dat op een tyt, als ic succumbeerde* voorden Hogen Rade,Ga naar voetnoot548
Twelc geschiede onlangs naer de grote Tesselschade*Ga naar voetnoot549
550[regelnummer]
(Die veel luyden noch niet en hebben vergeten,
Die dagelix noch mit tspit werden gesmeten,
Hoewel sy van tgebraen niet hebben gegeten, per parentesin)*Ga naar voetnoot552
Dat mynen advocaet, myn beclagende het sober gewin,*Ga naar voetnoot553
Myn zeyde, dat hier zulcken heer was gecomen.
555[regelnummer]
Hy was al ver gehaelt, twas al boven Romen.*Ga naar voetnoot555
Hy wist my ooc te zeggen van zyn religie,
Mer besich zynde mit myn revisie,*Ga naar voetnoot557
En hebber ic naer den goeden heer niet eens vertaelt;*Ga naar voetnoot558
En nu dees vreemde luy van den zelven heer wert verhaelt,
| |
[pagina 422]
| |
560[regelnummer]
Ist my weer in memorye gedaelt,* dat heb ic moeten vertonen.*Ga naar voetnoot560
Commer
Weet gy niet waer omtrent hy zoude woonen?
De stadt es groot en hier zyn veel heymelicke noothulpen* gezeten.*Ga naar voetnoot562
Sommige zyn genouch bekent, sommige willent niet weten.
Ic kender een, die gaet slimme gangen;* tis een man ver van eeren,Ga naar voetnoot564
565[regelnummer]
Hy pleech veel tusschen de Craen* ende Coorn brug te verkeren.Ga naar voetnoot565
Daer woonter ooc in Tuynen, ander moetmen byde Boomgaerden zoucken,
Gy moocht niet missen, in tmidden of opte houcken.
Omtrent Oostenryc* en zoude men mede niet misgaen,*Ga naar voetnoot568
Mer die is te harich,* die wil al te gewis slaen;*Ga naar voetnoot569
570[regelnummer]
Die zoude een mensch op eeten en eerst tvel of stropen.
Blasius
Ba, wat zouden wy tot die aldergroot tirannen lopen,
Cest ung sanguisue,* een bloetsuyp sans ontfarmen!*Ga naar voetnoot572
Calleken
Daer en dienen* dees goe liens niet, zen mogen daer niet zwarmen,*Ga naar voetnoot573
Dees zoucken een man die haer lieflic can clouwen.*Ga naar voetnoot574
575[regelnummer]
Es dat niet waer Bouwen?
Commer
Mer waer zoude de goede heer zyn woonplaets houwen,
Heeft u advocaet, vrient, u dat niet ontdect?*Ga naar voetnoot576
Dignum
Jae hy, in trouwen,* nu gy daer van zegt.Ga naar voetnoot577
Ontbeyt wat, vertrect...* hy zeyde omtrent der scholen,*Ga naar voetnoot578
Ga naar margenoot+Opten houc van een straet, daer veel luyverdolen.*Ga naar voetnoot579
580[regelnummer]
Myn dunct dat hy ooc zeyde van toude wet.*Ga naar voetnoot580
Calleken
Tzal in de woucker* zyn. Daer staet myn wacht verset,*Ga naar voetnoot581
Daer ic mer zes stuvers op hebbe gelient.
| |
[pagina 423]
| |
Commer
Ho, ho, nu weet ic waer tis, nu weet ic wat gy mient.
Tot monsieur Grypal, myn vrient, daer zullen wy ons geryf vinnen.*Ga naar voetnoot584
585[regelnummer]
Es hy niet thuys, wy zullen de cassier of tjoncwyf* vinnen.Ga naar voetnoot585
Wy gaen daer strac* heen, treet eerst eens zonder gekyf binnen.Ga naar voetnoot586
Rust
|
|