Biblia, dat is: De gantsche H. Schrifture, vervattende alle de canonijcke Boecken des Ouden en des Nieuwen Testaments
(1657)–Anoniem Statenbijbel–Abraham, oudt ende rijck zijnde, neemt sijnen oudtsten knecht eenen eedt af, ende schickt hem na Mesopotamien tot sijn maeghschap, om voor sijnen sone Isaac eene vrouwe te halen, vers 1. De knecht van alles versien zijnde, treckt henen, ende verricht de sake getrouwelick ende Godtvruchtighlick, 10. ende, door eene wonderlicke regeeringe des Heeren, seer geluckighlick, bekomende terstondt Rebecca, met volle toestemminge harer vrienden, 50. Treckt met Rebecca van daer, ende brenghtse tot Isaac, 61. Diese ontfanght, trouwt, ende bemint, 66. | |
1ABraham nu was Ga naar margenoot1 oudt [ende] Ga naar margenoot2 wel bedaeght: ende de HEERE hadde Abraham in alles Ga naar margenoot3 gezegent. | |
2So sprack Abraham tot sijnen knecht, Ga naar margenoot4 den oudtsten sijnes huyses, regeerende over alles dat hy hadde: Ga naar margenoot5 Ga naar margenoota Leght doch uwe hant onder mijne heupe, | |
3Op dat ick u doe sweeren by den HEERE den Godt des Hemels, ende den Godt der aerde, Ga naar margenootb dat ghy mijnen sone geene vrouwe nemen en sult van de dochteren Ga naar margenoot6 der Canaaniten, in het midden der welcker ick woone: | |
4Maer dat ghy nae Ga naar margenoot7 mijn landt, ende na Ga naar margenoot8 mijne maeghschap trecken, ende mijnen sone Isaac eene vrouwe nemen sult. | |
5Ga naar margenoot9 Ende die knecht seyde tot hem; Misschien sal die Ga naar margenoot10 vrouwe my niet willen Ga naar margenoot11 volgen in dit lant: sal ick dan uwen sone Ga naar margenoot12 moeten weder brengen in het landt daer ghy uyt getogen zijt? | |
6Ende Abraham seyde tot hem; Ga naar margenoot13 Wacht u, dat ghy mijnen sone niet weder daer henen en brenght. | |
7Ga naar margenootc De HEERE de Godt des Hemels, die my uyt mijnes vaders huys, ende uyt het landt mijner maeghschap genomen heeft, ende die tot my gesproken heeft, ende die my gesworen heeft, seggende, Ga naar margenootd Uwen zade sal ick dit landt geven; die selve sal sijnen Engel voor u aengesichte senden, dat ghy mijnen sone van daer eene vrouwe neemt. | |
8Maer indien de vrouwe u niet volgen en wil, soo sult ghy Ga naar margenoot14 reyn zijn van desen mijnen eede: alleenlick en brenght mijnen sone daer niet weder henen. | |
9Doe leyde de knecht sijne handt onder Abrahams sijnes heeren heupe: ende hy swoer hem over dese sake. | |
10Ende die knecht nam tien kemelen van sijnes heeren kemelen, ende toogh henen, ende Ga naar margenoot15 al het goedt sijnes heeren was in sijne handt: ende hy maeckte sich op, ende toogh henen nae Ga naar margenoot16 Mesopotamien, nae de Ga naar margenoot17 stadt Nahors. | |
11Ende hy Ga naar margenoot18 dede de kemelen neder knielen buyten de stadt, by eenen waterput, des avondt-tijdts, ten tijde als de putsters uyt quamen. | |
12Ende hy seyde, HEERE, Godt mijnes heeren Abrahams, Ga naar margenoot19 doet [se] Ga naar margenoot20 my doch heden ontmoeten, ende doet weldadigheydt by Abraham mijnen heere. | |
13Siet, ick stae by de waterfonteyne, ende de dochteren der mannen deser stadt zijn uytgaende om water te putten: | |
[Folio 11v\Abrahams knecht. Rebecca. Laban. Isaac.]
| |
ter, tot dewelcke ick sal seggen, Neyght doch uwe kruycke dat ick drincke, ende sy sal seggen; Drinckt, ende ick sal oock uwe kemelen drencken: die selve [zy] die ghy uwen knecht Isaac Ga naar margenoot22 toegewesen hebt, ende dat ick daer aen bekenne, dat ghy weldadigheydt by mijnen heere gedaen hebt. | |
15Ende ’t geschiedde eer hy ge-eyndight hadde te spreken, siet, soo quam Rebecca uyt, Ga naar margenoote dewelcke Bethuel geboren was, den sone van Milca, huysvrouwe van Nahor, den broeder Abrahams, ende sy hadde hare kruycke op hare schouder. | |
16Ende die jonghe dochter was seer Ga naar margenoot23 schoon van aengesicht, een maeght, ende Ga naar margenoot24 geen man en hadde haer bekendt: ende sy gingh af nae de fonteyne, ende vulde hare kruycke, ende gingh op. | |
17Doe liep die knecht haer te gemoete, ende hy seyde; Laet my doch een weynigh waters uyt uwe kruycke drincken. | |
18Ende sy seyde; Drinckt mijn heer: ende sy haestede, ende liet hare kruycke neder op hare handt, ende gaf hem te drincken. | |
19Als sy nu vol-eyndt hadde van hem drincken te geven, seyde sy; Ick sal oock voor uwe kemelen putten, tot dat sy vol-eynd hebben te drincken. | |
20Ende sy haestede, ende goot haere kruycke uyt in den drinckback, ende liep weder na den put, om te putten, ende sy puttede voor alle sijne kemelen. | |
21Ende de man Ga naar margenoot25 ontsettede sich over haer, Ga naar margenoot26 stil swijgende, om te mercken of de HEERE sijnen wegh voorspoedigh gemaeckt hadde, ofte niet. | |
22Ende het gheschiedde, als de kemelen vol-eyndt hadden te drincken, dat die man een gouden Ga naar margenoot27 voorhooft-ciersel nam, welcks gewichte was Ga naar margenoot28 een halve Ga naar margenoot29 sikel, ende twee Ga naar margenoot30 arm-ringhen Ga naar margenoot31 aen haere handen, welcker ghewichte was tien [sikelen] goudts. | |
23Ga naar margenoot32 Want hy hadde geseydt; Wiens dochter zijt ghy? geeft het my doch te kennen: isser oock ten huyse uwes vaders plaetse voor ons, om te vernachten? | |
24Ende sy hadde tot hem geseydt, Ga naar margenootf Ick ben de dochter Bethuels, Ga naar margenoot33 des soons van Milca, die sy Nahor gebaert heeft. | |
25Voorder hadde sy tot hem geseydt, Oock isser stroo, ende veel voeders by ons, oock plaetse om te vernachten. | |
27Ende hy seyde: Ga naar margenoot36 Ghelooft zy de HEERE de Godt mijns heeren Abrahams, die sijne weldadigheyt, ende Ga naar margenoot37 waerheydt niet na gelaten en heeft Ga naar margenoot38 van mijnen heere: Ga naar margenoot39 aengaende my, de HEERE heeft my op desen wegh geleydt, ten huyse van mijns heeren Ga naar margenoot40 broederen. | |
28Ende die jonge dochter liep, ende gaf ten huyse harer moeder te kennen, gelijck dese saken waren. | |
29Ende Rebecca hadde eenen broeder, wiens name was Laban: ende Laban liep tot dien man na buyten tot de fonteyne. | |
30Ende het geschiedde, als hy dat voorhooft-ciersel gesien hadde, ende de arm-ringen aen sijnes susters handen; ende als hy gehoort hadde de woorden sijner suster Rebecca, seggende, Alsoo heeft die man tot my gesproken: Soo quam hy tot dien man, ende siet hy stondt by de kemelen, by de fonteyne. [kolom] | |
31Ende hy seyde; Komt in, Ga naar margenoot41 ghy gezegende des HEEREN, waerom soudt ghy buyten staen? want ick hebbe het huys Ga naar margenoot42 bereydt, ende de plaetse voor de kemelen. | |
32Doe quam die man nae het huys toe, ende men ontgordde de kemelen, ende men gaf den kemelen stroo, ende voeder; ende water Ga naar margenoot43 om sijn voeten te wasschen, ende de voeten der mannen die by hem waren. | |
33Daer nae Ga naar margenoot44 werdt hem te eten voor geset: maer hy seyde; Ick en sal niet eten tot dat ick mijne woorden gesproken hebbe: ende Ga naar margenoot45 hy seyde; Spreeckt. | |
35Ende de HEERE heeft mijnen heere seer gezegent, soo dat hy Ga naar margenoot47 groot geworden is: ende hy heeft hem gegeven schapen, ende runderen, ende silver ende goudt, ende knechten, ende maeghden, ende kemelen, ende ezelen. | |
36Ende Sara mijns heeren huysvrouwe heeft mijnen heere eenen sone gebaert, Ga naar margenoot48 na dat sy oudt geworden was: ende Ga naar margenoot49 hy heeft hem gegeven alles wat hy heeft. | |
37Ende mijn heere heeft my doen sweeren, seggende, Ga naar margenoot50 Ghy en sult mijnen sone geene vrouwe nemen van de dochteren der Canaaniten, in welcker landt ick woone. | |
38Ga naar margenoot51 Maer ghy sult trecken nae mijns vaders huys, ende nae mijn geslachte, ende sult mijnen sone eene vrouwe nemen: | |
39Doe seyde ick tot mijnen heere: misschien en sal my die vrouwe niet volgen. | |
40Ende hy seyde tot my: de HEERE voor wiens aengesichte Ga naar margenoot52 ick gewandelt hebbe, sal sijnen Engel met u senden, ende hy sal uwen wegh voorspoedigh maken, dat ghy mijnen sone eene vrouwe neemt uyt mijn geslachte, ende uyt mijns vaders huys. | |
41Dan sult ghy van mijnen Ga naar margenoot53 eedt reyn zijn, wanneer ghy tot mijn geslachte sult gegaen zijn: ende indien syse u niet en geven, soo sult ghy reyn zijn van mijnen eedt. | |
42Ende ick quam heden aen de fonteyne; ende ick seyde, O HEERE, Godt mijnes heeren Abrahams, Soo ghy nu mijnen wegh voorspoedigh maken sult, op den welcken ick gae: | |
43Siet, ick stae by de water-fonteyne; Soo geschiede, dat de maeght die uytkomen sal om te putten, ende tot dewelcke ick seggen sal, Geeft my doch een weynigh waters te drincken uyt uwe kruycke; | |
44Ende sy tot my sal seggen, Drinckt ghy oock, ende ick sal oock uwe kemelen putten: dat dese die vrouwe zy, die de HEERE mijnes heeren sone heeft toe gewesen. | |
45Eer ick ge-eyndight hadde te spreken in mijn herte, Siet soo quam Rebecca uyt, ende hadde hare kruycke op hare schouder, ende sy quam af tot de fonteyne, ende puttede: ende ick seyde tot haer, Geeft my doch te drincken: | |
46Soo haestede sy, ende liet hare kruycke van haer neder, ende seyde, Drinckt ghy, ende ick sal oock uwe kemelen drencken: ende ick dronck, ende sy drenckte oock de kemelen. | |
47Doe vraeghde ick haer, ende seyde, Wiens dochter zijt ghy? ende sy seyde, De dochter Bethuels, des soons Nahors, welcke Milca hem gebaert heeft: soo leyde ick het voorhooft-ciersel Ga naar margenoot54 op haer aengesichte, ende de arm-ringen aen hare handen: | |
48Ende ick neyghde mijn hooft, ende aenbadt den HEERE, ende ick loofde den HEERE den Godt mijnes heeren Abrahams, die my Ga naar margenoot55 op den rechten wegh gheleydt hadde, om de dochter van | |
[Folio 12r\Isaac. Rebecca. Abrahams--doodt.]
| |
mijns heeren Ga naar margenoot56 broeder voor sijnen sone te nemen. | |
49Nu dan, so ghy-lieden weldadigheyt, ende Ga naar margenoot57 trouwe aen mijnen heere Ga naar margenoot58 doen sult, gevet my te kennen, ende soo niet, gevet my [oock] te kennen, Ga naar margenoot59 op dat ick my ter rechter of ter slinckerhandt Ga naar margenoot60 wende. | |
50Doe antwoordde Ga naar margenoot61 Laban, ende Bethuël, ende seyden; Ga naar margenoot62 Van den HEERE is dese sake voort gekomen, wy en konnen Ga naar margenoot63 quaedt noch goedt tot u spreken. | |
51Siet Rebecca is voor u aengesichte, Ga naar margenoot64 neemtse ende treckt henen; sy zy uwes heeren soons vrouwe, gelijck de HEERE gesproken heeft. | |
52Ende het geschiedde, als Abrahams knecht hare woorden hoorde, soo boogh hy sich ter aerde voor den HEERE. | |
53Ende de knecht langhde voort silvere Ga naar margenoot65 kleynodien, ende gouden kleynodien, ende kleederen; ende hy gafse Rebecca: hy gaf oock haren broeder, ende hare moeder Ga naar margenoot66 kostelickheden. | |
54Doe aten ende droncken sy, hy, ende de mannen die by hem waren, ende sy vernachteden: ende sy stonden des morgens op, ende hy seyde; Latet my trecken tot mijnen heere. | |
55Doe seyde haer broeder, ende haere moeder; Laet de jonge dochter Ga naar margenoot67 [eenige] dagen, ofte tiene, by ons blijven, daer nae Ga naar margenoot68 sult ghy gaen. | |
56Maer hy seyde tot hen; En houdt my niet op, dewijle de HEERE mijnen wegh voorspoedigh gemaeckt heeft: laet my trecken dat ick tot mijnen heere gae. | |
58Ende sy riepen Rebecca, ende seyden tot haer; Sult ghy met desen man trecken? ende sy antwoordde; Ick sal trecken. | |
59Doe lieten sy Rebecca Ga naar margenoot70 hare suster, ende Ga naar margenoot71 hare voedster trecken; midtsgaders Abrahams knecht, ende sijne mannen. | |
60Ende Ga naar margenoot72 sy zegenden Rebecca, ende seyden tot haer; O onse suster, Ga naar margenoot73 wordet ghy tot duysenden Ga naar margenoot74 milioenen, ende Ga naar margenoot75 u zaedt besitte de poorte sijner haters. | |
61Ende Rebecca maeckte haer op, met hare Ga naar margenoot76 jonge dochteren, ende sy reden op kemelen, ende volghden den man: ende Ga naar margenoot77 die knecht nam Rebecca, ende toogh henen. | |
62Isaac nu quam van daer men komt tot Ga naar margenoot78 den Ga naar margenootg put Lachai roï: ende hy woonde Ga naar margenoot79 in het zuyderlandt. | |
63Ende Isaac was uyt gegaen om Ga naar margenoot80 te bidden in het veldt, Ga naar margenoot81 tegen het naken van den avondt: ende hy hief sijne oogen op, ende sagh toe, ende siet de kemelen quamen. | |
64Rebecca hief oock hare oogen op, ende sy sagh Isaac: ende Ga naar margenoot82 sy viel van den kemel af. | |
65Ende sy seyde tot den knecht; Wie is die man, die ons in het veldt te gemoete wandelt? ende de knecht seyde; Dat is mijn heere: doe nam sy den sluijer, ende Ga naar margenoot83 bedeckte haer. | |
66Ende de knecht vertelde Isaac alle de saken die hy gedaen hadde. | |
67Ende Isaac brachtse Ga naar margenoot84 in de tente sijner moeder Sara, ende hy nam Rebecca, ende sy werdt hem ter vrouwe, ende hy haddese lief: alsoo werdt Isaac getroost Ga naar margenoot85 nae sijns moeders [doodt]. [kolom] |
|