Faro. Tijdschrift over Cultureel Erfgoed. Jaargang 2
(2009)– [tijdschrift] Faro. Tijdschrift over Cultureel Erfgoed–
[pagina 28]
| |
feest! | Katrijn D'hamersGa naar eind1Feesten zijn van alle tijden en gemeenschappen. Dat is een eerste vaststelling uit de artikels over feestbeleving bij Grieken, Russen en Turken. Bovendien hebben deze gemeenschappen met elkaar gemeen dat ieder van hen rituelen beleeft in verband met het afsluiten van een oude periode en de overgang naar een nieuwe. De eindejaarsperiode gaf bij elke beschreven gemeenschap aanleiding tot vieren: de kerst- en nieuwjaarsbedeltaferelen in Griekenland, het Russische kerstfeest met Dedoeska Moroz en Snegoerotchka, de eindejaarssfeer in Turkije zijn slechts voorbeelden. Heel wat rituelen die de overgang markeren van een oude naar een nieuwe periode hebben te maken met veranderingen in de natuur: het ritueel van de zwaluw uit Griekenland en het feest van Newroz spreken voor zich. Interculturele vergelijkingen leveren ook heel wat gelijkenissen op: denk aan de bedelrituelen met Kerstmis en Nieuwjaar in het Griekse dorp Palaiochori en het nieuwjaarszingen in Vlaanderen. Dat feesten en hun rituelen evolueerden met de tijd wordt door alle artikels beaamd: het Griekse ritueel van Klidonas wordt nog slechts toegepast bij voorspellingen voor ongetrouwde meisjes, de migratie naar België overleefde het zelfs niet. Goed om weten is ook dat vele feesten overleven dankzij de bewuste interventies en inspanningen van culturele organisaties zoals de enscenering van het verhaal van Dedoeska Moroz aantoont. Veel leesplezier met de artikels over Turkse, Griekse en Russische feestrituelen. | |
Noel baba ile yeni yilin kutlu olsun!Ga naar eind2
| |
[pagina 29]
| |
eerder iets deden met Kerstmis dan degenen met een islamitische achtergrond. De meest populaire feesten voor de respondenten met een islamitische achtergrond waren het Suikerfeest en het OfferfeestGa naar eind5 (telkens minstens 4/5). Dit onderzoek deelt overigens met andere onderzoekenGa naar eind6 enkele meer globale tendensen: het desacraliseren van bepaalde elementen en bricoleren van feestaspecten tot een nieuw dynamisch geheel en de discrepantie tussen jongeren en ouderen wat betreft de overname of aversie ten opzichte van feestelementen. | |
Religie als beslissende factorEen eerste vaststelling uit het onderzoek over feestbeleving in een interculturele context uit 2003 was dat in Vlaanderen Sinterklaas (62%) meer werd gevierd dan Kerstmis (31%). Het hogere aandeel van Sinterklaas is niet meer of minder te verklaren door de invloed van de school, die het feest van Sinterklaas voor de allochtone (islamitische) jongeren expliciet in een niet-private ruimte plaatst. Slechts 1 op 10 van de ondervraagde jongeren had immers thuis iets gedaan met Sinterklaas. Met andere woorden, Sinterklaas werd vooral gevierd op school (90%). Het ging hier vooral om jongeren met een islamitisch affiniteit. Dat niet enkel religie maar ook de etnisch-culturele sfeer een rol speelde, bleek uit groepsgesprekken met volwassenen die een andere etnisch-culturele achtergrond (Peruviaans, Chinees...) hadden dan Marokkaans of Turks, of een andere religieuze affiniteit dan islamitisch (christelijk, vrijzinnig...). Ook bij deze gezinnen kwam Sinterklaas doorgaans niet thuis omdat hij niet uit de eigen religieuze dan wel culturele sfeer kwam. Een uitzondering in het onderzoek uit 2003 vormden de Assyrische christenen waarvan een aantal toch geneigd waren om Sinterklaas in de thuiscontext te vieren. De zeldzame gezinnen waar Sinterklaas dan toch thuis kwam in (islamitische gezinnen), deden dit naar eigen zeggen vooral omwille van het plezier voor de kinderen. Gezinnen met een islamitische affiniteit wezen Sinterklaas dus af omwille van de religieuze connotatie die dit voor hen had. De vaststelling dat het sinterklaasfeest geen voet aan huis krijgt bij islamitische gezinnen is grotendeels dezelfde als bij het kerstfeest, al lijkt de Kerstman meer voet in huis te krijgen dan Sinterklaas. Enkele elementen vallen hier op. Ten eerste speelde de school hier een minder grote rol dan bij Sinterklaas. De publieke ruimte, winkelstraten, des te meer waardoor de toe-eigening van enkele elementen misschien spontaner verliep. Niet alle elementen van Kerstmis werden immers als religieus beschouwd. Vandaar ook de opvallende conclusie dat gezinnen, waar in de kerstperiode toch versiering in huis werd aangebracht, dit eerder deden in de vorm van feestelementen die men als onschuldig definieerde: wel een kerstboom maar zeker geen kerststal. Over kerstelementen kon nog worden gediscussieerd, bij Sinterklaas zo goed als helemaal niet. De kerstperiode vond men meestal wel gezellig, maar dan ging men uit van de sfeer die gecreëerd werd in de winkelstraten. Dat de invloed van de publieke ruimte en de media hier sterk spelen, blijkt onder andere uit het feit dat de allochtone jongeren Kerstmis eerder associeerden met de Kerstman (77%) dan met Jezus Christus (67%). Om te concluderen of er ook verschillen zouden zijn tussen jongeren met Marokkaanse of Turkse achtergrond zou verder intercultureel onderzoek nodig zijn. Men zou zelfs kunnen zeggen dat de eindejaarsperiode voor de jongeren eerder een toeleven was naar Nieuwjaar, getuige het geschenkenverkeer tussen jongeren zelf in deze periode, vooral tussen zussen en broers, of tussen vrienden en vriendinnen. De ouders zijn hier nagenoeg niet bij betrokken. Volwassenen geven eerder geschenken bij eigen religieuze feesten zoals het Suikerfeest. Dan krijgen kinderen vaak geld, nieuwe kleren en uiteraard veel lekkers. Ondertussen profiteert men, vanuit verenigingsverband, ook van andere gelegenheden om kinderen in de schijnwerpers te zetten. Dat kan ook bij het Offerfeest zijn of bij het Turks Kinderfeest.Ga naar eind7 Het ziet ernaar uit dat deze evolutie zich de laatste jaren niet terugtrekt maar eerder doorzet, zij het met schijnbaar iets meer enthousiasme in Turkije dan bij Turken in Vlaanderen. Om op zoek te gaan naar verdere verklaringen - zoals de mogelijke invloed van een dominante cultuur, een mogelijke drang om bij westerse tradities aan te sluiten, of effecten van globalisering - zou een vergelijkend onderzoek nuttig zijn. | |
Kerstmis en nieuwjaar vieren in TurkijeGaan dezelfde conclusies, namelijk dat Nieuwjaar populairder is dan Kerstmis en de Kerstman populairder is dan Sinterklaas ook op voor Turkije? Immers, een van de legenden omtrent Sinterklaas verwijst toch naar Turkije, naar Myra (het huidige![]()
De kerstman is al helemaal geen opvallende verschijning meer in Istanbul. Bron: www.flickr.com/photos/materialboy/
| |
[pagina 30]
| |
Demre) waar de heilige Nicolaas bisschop zou zijn geweest? Door verscheidene respondenten uit het onderzoek uit 2003 werd met veel trots op deze Turkse link voor Sinterklaas gewezen. Zou er dan in Turkije een gedragenheid zijn voor een figuur als Sinterklaas? Of wordt deze figuur ontdaan van zijn christelijke gestalte om als een variant door het leven te gaan? Maar vooral, wat komt deze associatie doen bij een verhaal over Kerstmis?
In Turkije is er iets eigenaardigs aan de hand. Waar andere naties, die voornamelijk moslims herbergen, het islamitische Nieuwjaar vieren als start van een nieuw jaarGa naar eind8, is Turkije sinds een dertigtal jaren supporter geworden van het vieren van Nieuwjaar zoals haar Europese buren.Ga naar eind9 Dat daarbij kerstelementen een belangrijke rol spelen, is dan ook niet verwonderlijk. Kerst en Nieuwjaar lijken zelfs eerder thuis te horen in het vieren van het eindejaar dan dat ze als afzonderlijke feesten worden beschouwd. In Turkije zou men dan ook eerder aannemen dat Kerstmis zich afspeelt van 31 december op 1 januari en niet op 25 december. Men viert de overgang in clubs, op pleinen of simpelweg thuis met een gevulde kalkoen. En kinderen krijgen geschenken. Vooral de grote steden spelen een rol in het omarmen van feestelementen uit de westerse eindejaarsperiode zoals kerstversiering en geschenken. Kerstversiering in de vorm van kerstbomen, lichtjes en slingers verschijnen dan ook eerder in de toeloop naar oudejaar. De laatste jaren zelfs pronkt de kerstboom al vroeg in december. Deze trend wordt ondersteund door het Turkse militaire apparaat dat de overname van deze elementen als hulpmiddelen ziet in het bewaken of bewerkstelligen van de moderniteit. Het is dan ook gewoon om bij militaire kazernes versierde bomen te zien in december.Ga naar eind10 Opvallend in de grotere Turkse steden is de aanwezigheid van de Kerstman die eerder naar het eindejaar toe dan tijdens Kerstmis zijn opwachting maakt, vooral in commerciële circuits zoals winkelketens waar hij snoep uitdeelt aan kinderen. In dezelfde periode wisselen Turkse bewoners ook geschenken met mekaar uit. Vanuit religieuze hoek is de verschijning van kerstelementen, maar evenzeer het vieren van westers Nieuwjaar, erg omstreden. In 1996 nog ontstond een controverse toen toenmalig premier Erbakan een nieuwjaarsvakantie van vijf dagen wou invoeren.Ga naar eind11 Pro-islamitische partijen waren verbolgen over deze plannen en vonden het maar niets dat steeds meer Turken ‘christelijk Nieuwjaar’ vierden, een kerstboom in huis namen, hun kinderen geschenken gaven en zelfs kalkoen op het menu zetten.Ga naar eind12 Dertien jaar later is het echter duidelijk geworden dat de opmars van de consumptiemaatschappij een verdere boost heeft gegeven om westerse feesten en commercie te promoten. Jingle bells schalt nu ook in Turkije door de grote winkelstraten waarin kerstmannen paraderen. Met andere woorden: Kerstmis is aanwezig in Turkije, zij het in![]() ![]() ![]()
Het beeld van de heilige Nicolaas dat in 2000 op een van de centrale pleinen in Demre (Myra) werd geplaatst, moest in 2005 plaats ruimen voor een nieuw beeld van een westerse kerstman. Na protest was het compromis in 2008 een standbeeld van een eerder Turks uitziende figuur die visueel werd geassocieerd met kinderen.
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/ http://lh5.ggpht.com/ www.internethaber.com/ | |
[pagina 31]
| |
de aanloop naar eindejaar en onder de vorm van versiering en de aanwezigheid van de Kerstman. Organisatoren van eindejaarsfeesten claimen daarbij expliciet niet op christelijke achtergronden in te willen gaan. Voor hen is dit een wereldlijk gebeuren. | |
Sint-Nicolaas = Noel BabaWat de Kerstman uiteindelijk met de heilige Nicolaas heeft te maken in Turkije, en hoe een Turkse regio claimt de bakermat te zijn van de Kerstman (of Noel Baba in het Turks), mag blijken uit volgende gebeurtenissen. Het stadje Demre (het antieke Myra) claimt ‘de geboorteplaats van de Kerstman’ te zijn. Opvallend echter is dat Demre wordt geassocieerd met de verblijfplaats van Sint-Nicolaas, de bisschop die achter een van de legendes van Sinterklaas schuilt. Toch wordt in Demre niet de klemtoon gelegd op de link tussen de heilige Nicolaas en de Kerstman, maar koppelt men de christelijke achtergrond van de figuur los om uiteindelijk uit te monden bij de Kerstman. Het verhaal gaat zelfs zo ver dat op een van de centrale pleinen er een afwisselingskoers van standbeelden heeft plaatsgevonden.Ga naar eind13 In 2000 nog werd een standbeeld van de heilige Nicolaas, geschonken door de Russische overheid, in het centrum van Demre geplaatst. In 2005 verving het stadsbestuur van Demre het Nicolaasbeeld door een standbeeld van een wel erg Amerikaans uitziende kerstman.Ga naar eind14 Na protest van onder andere Russische toeristen werd er uiteindelijk een compromis gevonden: een wereldlijk uitziende kerstman staat nu te kijk op het centrale plein.
De brug tussen beide figuren lijkt erin te bestaan dat men de focus heeft gelegd op het element van kindervriend. De Turkse beeldhouwers argumenteerden hun keuze om het beeld ‘meer Turks’ te maken (en dus minder verwant met de heilige Nicolaas), dat het beeld niet op de bisschop kon gelijken omdat de Turken niet eerder dan de 11e eeuw in Anatolië arriveerden.Ga naar eind15 Het oorspronkelijke beeld van de bisschop werd verwezen naar de omgeving van de Nicolaaskerk. Het verhaal eindigt echter niet hier. In 2008 nog werd deze kerk, die tot dat jaar de scène was van orthodoxe vieringen, omgevormd tot het Kerstmanmuseum. En op de officiële stadszegel van de stad Demre prijkt ondertussen ook een kerstman en geen Sint-Nicolaas.Ga naar eind16 Vreemde gebeurtenissen dus waarbij men enerzijds de figuur van Nicolaas nodig heeft, maar anderzijds het gebeuren volledig naar de eigen hand zet. Men weet wel dat het niet waar is, maar toch doet men alsof. Dat men in Zuidwest-Turkije op zulke manier met de Kerstman dweept, heeft wellicht diverse redenen. Een eerste verklaring van de lokale overheid is dat deze figuur veel toegankelijker zou zijn, want door iedereen gekend (en moet dan ook ontdaan zijn van een christelijke geladenheid). De Kerstman verwijst visueel dan ook niet naar de heilige Nicolaas, maar lijkt een kopie van een Coca-Colaversie van de Kerstman. Maar eerder valt misschien te denken aan de economische belangen om deze figuur te promoten. Toerisme en handelszaken zouden er goed bij varen. Zodoende zie je dus vaak in de eindejaarsperiode in de winkelstraten een kerstman paraderen. En met de aandacht voor de Kerstman en gebruiken als geschenken schrijft men zich in in een meer globale tendens. ![]()
Burgmeester Suleyman Topcu toont met trots het officiële zegel van de stad Demre waarop een kerstman prijkt.
Bron: www.turkishclass.com | |
De gedeelde noemer bij turken in Turkije en in VlaanderenTurken in Turkije en mensen met Turkse roots in Vlaanderen delen dus de overname of aanpassing van kerstelementen, voor zover ze ontdaan werden van een christelijke context (tenminste in het geval men zichzelf als islamitisch beschouwt).Ga naar eind17 De standbeelden in Demre spraken hier voor zich. In Turkije lijkt alles een vaart sneller te gaan dan in België. In Turkije wordt de overname van kerstelementen schijnbaar enthousiaster omarmd. Waar beide groepen nog overeenkomen, is dat de eindejaarsperiode met Kerstmis en Nieuwjaar als één geheel wordt beschouwd aan de hand van een nieuw samengesteld geheel: aanwezigheid van de Kerstman, kerstversiering, geschenken, enz. De eindejaarsperiode leent zich in Vlaanderen voor mensen met een diverse etnisch-culturele achtergrond dus niet in de eerste plaats om feestrituelen klakkeloos over te nemen, maar om zich bepaalde elementen toe te eigenen of aan te passen. De christelijke context laat men daarbij achterwege. | |
[pagina 32]
| |
Controversiële stemmen over de toe-eigening van feestelementen zijn er in beide landen. In Vlaanderen betekenen de vakantiedagen op het einde van het jaar dat familieleden de gelegenheid krijgen om tijd te maken voor elkaar en alternatieve bijeenkomsten te plannen, al dan niet via een nieuw jaarlijks terugkerend ritueel. Wat de groepen in Turkije en Vlaanderen nog delen, is dat kinderen en jongeren in beide samenlevingen het voortouw nemen om zich bepaalde feestelementen toe te eigenen. In Vlaanderen zijn het bijvoorbeeld de jongeren die geschenken uitwisselen. Volwassenen kijken eerder naar feesten uit de eigen religieuze sfeer om geschenken uit te wisselen of om in sociaal en gezinsverband te vieren. Kerstmis en Nieuwjaar zijn met andere woorden aan een flinke opmars bezig om in een aangepaste vorm gevierd te worden door mensen met een Turkse achtergrond, zij het in Turkije, zij het in Vlaanderen. Of de feesten verder een geheel zullen vormen, en of de feesten verder ontdaan zullen worden van hun religieuze aspecten, is wellicht een kwestie van tijd. Dat deze periode een blijvend succes kan hebben, ligt wellicht aan de mogelijkheid van zulke feesten om mensen samen te brengen. 65% van de allochtone jongeren apprecieerde het einde van december omwille van het feit met familie en vrienden samen te kunnen zijn. | |
RituelenZijn er ook rituelen van de Turkse (of islamitische) gemeenschappen die zich lenen voor het beleven of vieren van een overgang van oud naar nieuw? Opvallend is dat men dan weer wel veel meer de nadruk legt op het religieuze karakter van de feesten. Hierdoor kan het feest mogelijk veel meer gestructureerd verlopen voor een grote gemeenschap. Zo worden de regels van het Offer- en het Suikerfeest en de ramadan zo goed mogelijk opgevolgd.Ga naar eind18 Al wil dat niet zeggen dat er niets beweegt. Integendeel: recepten die deze rituelen begeleiden, ondergaan veranderingen, kennis van bereidingswijzen wordt niet altijd doorgegeven, in plaats van mensen te bezoeken wordt er uiteraard veel getelefoneerd... Het Suikerfeest en het Offerfeest zijn zowat de belangrijkste religieuze feesten binnen het islamitische kalenderjaar. Ook voor de Turkse gemeenschap in Turkije en in Vlaanderen. Vooral het Suikerfeest leent zich om symbolisch een periode van opoffering en vasten af te sluiten en met nieuwe hoop en goede voornemens een nieuw begin te starten. Het Suikerfeest sluit de ramadanGa naar eind19 feestelijk af met een in Turkije vaak drie dagen durend feest, in Vlaanderen meestal herleid tot één dag, met een feestelijke maaltijd en bezoeken. Kinderen krijgen lekkers, geld en nieuwe kleren. Dit feest leent zich bij uitstek om kinderen te belonen. Met dit feest zullen mensen vaak hun huizen ook feestelijk decoreren, zelfs met kerstballen en -slingers, al wil dat voor hen niets te maken hebben met Kerstmis. Ook het huis wordt opgesmukt: alles wordt gepoetst en soms voorzien van nieuwe gordijnen of zelfs een nieuwe bankset.Ga naar eind20 Het Suikerfeest markeert ook een grens: na een maand intense beproeving vatten mensen het leven vol goede hoop aan. Dit doen ze ook door bij het Suikerfeest mekaar een gezegend en vreugdevol feest te wensen en goede voornemens te maken. Het Suikerfeest draagt dus veel elementen in zich die vergelijkbaar zijn met feesten als Sinterklaas, Kerstmis, Nieuwjaar en zelfs Pasen: geschenken voor kinderen, gelukwensen en nadruk leggen op naastenliefde, een nieuw begin starten en goede voornemens maken... Net als het Suikerfeest staan ook bij het Offerfeest geven en goed doen centraal. Daarom dat het Offerfeest ook voorziet in delen van het offer of geld met anderen. | |
Een ménage à trois? De Kerstman, Sinterklaas en Nasreddin HocaDat de Kerstman wordt omarmd door mensen met een Turkse achtergrond, en dan vooral door de jongeren, is stilaan een feit. En dat men de heilige Nicolaas in Turkije als een stok achter de deur houdt om de regio te claimen als bakermat van de Kerstman al evenzeer, al legt men er niet de nadruk op als het ook niet moet. De laatste jaren treden er echter zowel bij Turken in de ‘diaspora’ als in Turkije zelf opvallende combinaties op. Nasreddin Hoca is de figuur van dienst. ![]()
Nasreddin Hoca wordt vaak afgebeeld op een ezel. Misschien daarom onder andere dat jaarlijks in Schaarbeek (dat de ezel als symbool heeft) ter gelegenheid van het sinterklaasfeest zowel de Sint als de Hoca samen worden ontvangen op het stadhuis?
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/ | |
[pagina 33]
| |
Nasreddin Hoca is een volksfiguur waarrond verhalen en anekdotes worden verteld, aanvankelijk vooral in Turkije. In de verhalen treedt de Hoca op als een geleerde die wijze lessen leert op een spottende toon. In zijn verhalen schuilt een tijdloosheid en universaliteit. Naarmate generaties verstreken, werden verhalen aangepast of toegevoegd, de figuur verspreidde zich ook naar andere regio's (Azië en Noord-Afrika), en gaf er aanleiding tot het ontstaan van gelijkaardige figuren. Nasreddin Hoca is een zeer populaire figuur in Turkije. Maar hoewel mensen de figuur en zijn imago kennen, kennen ze daarom niet zijn verhalen. In de diaspora wordt hij vooral op initiatief van Turkse organisatiesGa naar eind21 of een zeldzame keer, zoals in Schaarbeek, door de lokale overheid opgevoerd als brugfiguur en religieus tegengewicht voor Sinterklaas. Schaarbeek heeft er zelfs een jaarlijks gebeuren van gemaakt: elk jaar worden zowel Sinterklaas als Nasreddin Hoca ontvangen op het stadhuis. ![]()
Theatergroep Binfikir toerde in 2008 door België met de theatervoorstelling ‘Sinterklaas, Nasreddin Hoca en het meisje dat niet lacht’. Hun doel was om een brug te slaan tussen diverse gemeenschappen door gebruik te maken van gedeelde waarden zoals generositeit en kindvriendelijkheid.
www.binfikir.be Dat Schaarbeek heel wat Turken herbergt, is hier niet vreemd aan. De ezel als gemeenschappelijk symbool - symbool voor Schaarbeek en favoriet vervoermiddel van de Hoca - zal wellicht ook geholpen hebben. Turkse organisaties voeren de figuur vaak op, vooral bij gelegenheden waar kinderen aanwezig zijn. Tijdens het Offerfeest dat de Turkse Unie van België in 2008 organiseerde, deelde hij zelfs cadeautjes uit aan kinderen, terwijl het uitdelen van geschenken niet uitdrukkelijk tot het pakket van verhalen behoort. Wel dat de Hoca in de verhalen vaak als een kindervriend wordt afgeschilderd, en zo is weer een gelijkenis met Sinterklaas gelegd.Ga naar eind22 ![]()
De Kerstman en Nasreddin Hoca worden steeds vaker opgevoerd. Degenen die houden van de sfeer die de Kerstman met zich meebrengt, zien er geen graten in om ook de Hoca zijn beste nieuwjaarswensen te laten overbrengen.
Bron: http://mizahhaber.blogspot.com Dat de Hoca de laatste jaren ook wordt afgebeeld met de Kerstman was wellicht een kwestie van tijd. Waar in de diaspora de nadruk wordt gelegd op overeenkomsten tussen Sinterklaas en de Hoca als kindervriend en van Turkse oorsprong, lijkt de focus voor de Kerstman en de Hoca anders te worden gelegd. Hoewel de uiterlijke kenmerken opvallend gedeeld worden (enkel het hoofddeksel en de kleur van de mantel lijken soms te verschillen) heeft de Hoca hier verschillende gezichten. Enerzijds speelt hij in Turkije op blogs en in cartoons zijn traditionele rol als spottende figuur in verband met de Kerstman en laakt hij de commercie. De spottende toon lijkt hij te missen bij Sinterklaas omdat hij daar wordt aangestuurd door (Turkse) organisaties of lokale overheden die een brug willen slaan. Anderzijds worden de Hoca en de Kerstman ook broederlijk naast mekaar voorgesteld.
De vraag rest hoe de verdere overlevering percepties over de Kerstman en de Hoca zal beïnvloeden. Daar de Kerstman steeds meer van zijn religieuze lading verliest, zou net een aanleiding kunnen vormen om hem op te nemen in verhalen van de Hoca. Het tegenovergestelde kan ook waar zijn: waarom zou de Hoca nieuwe elementen overnemen, zoals geschenkendrager, als dit het voorrecht zou blijven van de Kerstman? In het Westen is de combinatie tussen Sinterklaas en de Hoca al geconstrueerd. Benieuwd hoe de Kerstman en de Hoca het in Turkije zullen doen. | |
[pagina 34]
| |
Eten en rituelen in TurkijeTijdens de Week van de Smaak 2009 presenteerden enkele Turkse culinaire deskundigen hun kunnen. Topchef Musa Dagdeviren van restaurant Çiya uit Istanbul en historica Özge Samanci, waren twee van hen. We vroegen hen naar hun kennis i.v.m. feestrituelen en eetcultuur. ![]()
Musa Dagdeviren
![]()
Özge Samanci
Istanbul, maar ook andere grote steden, zijn de laatste dertig jaar steeds meer in de ban gekomen van de kerstsfeer met kerstbomen en -verlichting, de Kerstman die scholen en winkels bezoekt. Wordt dit ook op culinair niveau weerspiegeld? | |
[pagina 35]
| |
Musa: Het is inderdaad zo dat de diverse streken een zeer rijke en onderscheiden eetcultuur hebben. Deze variatie wordt eigenlijk nog maar mondjesmaat onderzocht. Daartoe probeer ik een kleine bijdrage te leveren door gerechten die ik tijdens mijn reizen heb ontdekt op het menu te zetten. Een van die gerechten die wij op de tweede dag van het Suikerfeest serveren - op de eerste dag is het restaurant gesloten - is bayram çorbasi, een zoete soep uit de streek van Konya, met ingrediënten als droge abrikozen, droge vijgen, rozijnen en tarwe. Door deze gerechten te doen heropleven, hoop ik dat de mensen ook trots zijn op de culinaire rijkdom van alle regio's. |
|