Syntaktische-elementenlijst
(2014)–P.C. Paardekooper–A. er + vzaz als ww-pdWanneer is er bij dit pers. vn-bw splitsbaarheid?
erbij enz.: voorwaardes voor splitsbaarheid.
Een paar voorbeelden:
Bij splitsing is er deel van de begingroep en het afgesplitste vzaz deel van de niet-ww eindgroep:
Ernaast kan wel in z'n geheel ⵠ zijn, maar enkel als het vzaz beklemtoonbaar is:
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
B. er als ww-pdEenzaam er als ww-pd kan plaatsond. zijn, hoofdtw -er, bw bep., pers. of bez. vn.
1. Eenzaam er als plaatsond. kan alleen ⵠ zijn en deel van het tweede stuk van de begingroep:
2. Eenzaam er kan optreden bij de kombinatie van enkel hoofdtw zonder zn: hij heeft tien knikkers, maar ik heb er maar drie Behalve bij hoofdtw's komt het ook bij andere maataanduiders voor:
Die andere maataanduiders zijn bijna allemaal zn-p's; alleen enkele zijn bwbn-p's. Ze betekenen allemaal ‘een hoeveelheid’. Dit hoofdtw-er is per se deel van het tweede stuk van de begingroep.
3. Eenzaam er kan bw bep. zijn als het vervangbaar is door een zn-p als bw bep. of niet-ww rest: in onze tuin, bij die arbeiders, naast jullie vrienden. De betekenis is beperkt tot ‘plaats’: ik heb verv geslapen Vervanging van er:
Het plaatsond. er kan ontbreken, als een lvm of een bvm begint met in die fabriek, in onze tuin, achter je enz.
4. Er is voor mijn taalgevoel soms verplicht bij
a. vra. wie en wat als ond.: wie heeft er m'n jas aangetrokken Tegenover wie en wat als lv: wie heb je het eerst gezien b. iemand, iets, niemand, niks als ond.: er heeft iemand een verkeerde koffer meegenomen 5. Eenzaam er kan als lv of mv geen ⵠ zijn; het is dan pers. vn: ik geef er een mooi boek [kado] Als pers. vn kent het enkele kombinaties met er (1 t/m 4): heb je er [er] een gegeven (pers. vn + er (2)) 6. Samenval van twee er's:
a. zodra er na de voor-pv twee er's staan die geen vn zijn, vallen die samen:
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
C. BesluitEr is als bwbn- en als zn-pd uitg.; enkel het pers. vn-bw is daar mogelijk:
Splitsing in drieën gaat soms het makkelijkst:
Het zn-p laat weer problemen zien:
Konklusie: er kan pers. vn zijn (bv. als lv of mv), maar als plaatsond. is het verwant met het en als bw bep. lijkt het sterk op hier en daar (vgl. ook bij de vn-bw's erop, hierop, daarop enz.). |
|