ten, die zulke rijke inkomsten in hun tempel brachten, beleedigd had, dienden hem nog de noodige riemslagen toe.
Lavarède vond het vreeselijk, het voorwerp van al die aanbidding en die strenge waakzaamheid te zijn, herhaalde malen deed hij eene poging om zich te bevrijden, maar het eind was altijd een nog scherper toezicht.
Hij werd er wanhopig onder, tot eindelijk aan den avond van den twee en twintigsten dag hem onverwacht uitkomst beloofd werd.
Het ging tegen den nacht. Het geklapper der bidmolentjes stoorde niet meer de plechtige stilte van den tempel. Armand rekende reeds uit, dat hij na een half uur geheel rust zou krijgen en zijne vermoeide ledematen op kussens zou mogen uitstrekken.
Daar trad nog een late bezoeker het heiligdom binnen. Hij droeg den donkeren kiel en de wijde broek, die aan de Siberische grenzen de gewone dracht zijn. De muts, die hij bij het binnenkomen afnam, was van astrakan.
‘Waar komt die vandaan?’ dacht Lavarède.
Ook Aurett en haar vader keken nieuwsgierig naar den vreemdeling. Zijne regelmatige trekken, zijne sprekende donkere oogen, zijn ronde grijze baard schenen aan te duiden, dat hij niet uit Thibet afkomstig was. Hij naderde langzaam het marmeren voetstuk, knielde neder, zwaaide zijn molentje en sprak half luid in het Fransch:
‘Uit welk land van Europa komt gij?’
Lavarède was getroffen. ‘Wie zijt ge?’ vroeg hij.
‘Rachmed, de gids van den groote geleerde..’
‘Van Bonvalot?’ riep Lavarède verrast. ‘Hoe komt gij hier?’
‘Ik heb mij in dit land gevestigd, ik woon vijf dagreizen van Lhaça en daar heb ik van pelgrims gehoord, dat in eene pagode van het Tengri-Nor, het groote meer, dat gij van hier zien kunt, Boeddha uit den hemel was nedergedaald.’
‘Boeddha!’ riepen onze drie vrienden.
‘Ja, volgens de beschrijving van uwen hemelwagen heb ik begrepen, dat het een luchtballon moest zijn en dat de priesters hier Europeanen gevangen hielden. Nu kom ik om u te helpen ontsnappen, want sedert ik Bonvalot en zijn reisgenoot den Prins heb leeren kennen, stel ik belang in hunne landslieden en in alle Europeanen.’
Aurett had een vriendelijk knikje voor dien onverwachten redder en terwijl zij angstig keek, of er ook een priester kon komen, vroeg zij gauw: ‘Maar hoe kondt ge weten, dat wij gevangen werden gehouden?’
‘Ik kende de heilige legende, die zegt, dat in de naaste toekomst Boeddha uit den hemel neer zal dalen in Thibet. Zoolang hij op de hoogvlakten vertoeven zal, zal het volk der Tibetanen voorspoedig zijn en over andere volken heerschen. De Lamas moeten hem met rijke geschenken en aangename offeranden trachten te behouden. De vreeselijkste ongelukken moeten het volk treffen, als de goddelijke beschermer niet in hun tempel blijft.’
Door deze legende werd alles duidelijk. Lavarède en zijne vrienden wisten nu, door welk treurig bijgeloof zij hier zoo lang opgehouden werden.
De priesters kwamen het hek wegnemen; Rachmed had nog juist tijd om te fluisteren: ‘Morgen kom ik terug.’
Bouvreuil was bij dit tooneel niet tegenwoordig geweest. Er werd besloten, hem niets te zeggen; hij moest weer eens lust krijgen de ontvluchting te willen verhinderen.
Den volgenden morgen ging Rachmed, wien de mandarijnen van Lhaça groote achting toedroegen, naar den Tag-Lama of opperbestuurder, en bood zich aan, om met den uit den hemel gedaalde te spreken.
Zoodra dit bekend werd, ontstond er in de pagode een nog grooter gedrang van menschen. Ieder had wat te vragen; de een wenschte zijne zieke vrouw beter te kunnen maken; de ander was in angst over zijne paarden en buffels; een derde vroeg, of het een harde winter zou worden enz.
Een harde winter te voorspellen was niet moeielijk, want er viel veel sneeuw en de oppervlakte van het ‘Tengri-Nor’ was met stukken ijs bedekt.
De winter is de vreeselijkste geesel voor den Tibetaan. De laagste gedeelten der plateaux liggen ter hoogte van den top van den Mont-Blanc en soms heerscht er eene koude van - 40 graden.
Zich in die ijswoestijn te wagen is voor den mensch eene hoogst gevaarlijke onderneming, want nergens vindt hij hout, om een vuur van te stoken. Als eenige brandstof heeft men den mest van de jaks, dat zijn een soort buffels met een paardestaart; en om dien te vinden, moet eerst het spoor van de karavaan gezocht worden.
De weinige dalen, die tusschen de hoogvlakten liggen, hebben ook veel van de koude te lijden. De dennen en holle populieren, die er worden gevonden, splijten door de felle vorst en gaan dientengevolge dood; het vee kwijnt en de menschen hebben soms aan het hoognoodige gebrek, want de karavanen, die hen van levensmiddelen voorzien, wachten de lente af voor hunne reis. Geen wonder, dat zij Boeddha smeekten om verlichting van die ellende.
Den 1sten December werd Lavarède door de priesters met de grootste pracht gekleed en op het marmeren blok gezet om de vereering en de vele geschenken der geloovigen te ontvangen en hunne smeekbeden voor een zachten winter te hooren. Priesters en krijgslieden bewaakten den tempel van alle kanten, aan ontkomen was geen denken, alleen list kon helpen. Rachmed, die als tolk dienst deed van den gewaanden ‘Boeddha,’ verzocht, dat de ‘luchtwagen’ in de pagode zou gebracht worden, om in orde te worden gemaakt voor den bediende, - dat was Bouvreuil - die er tot heil van het volk van Tibet eene zending mee zou moeten vervullen.
Bouvreuil, die den toeleg niet begreep, riep, dat hij niet wilde, maar met een paar stokslagen werd hij door den opperpriester tot zwijgen aangemaand. De Lamas aarzelden, of zij den wensch zouden vervullen, maar zij moesten aan den aandrang van het volk toegeven. De ballon werd gebracht, er waren groote scheuren in. Die kon-