De Vlaamse Gids. Jaargang 39
(1955)– [tijdschrift] Vlaamsche Gids, De–
[pagina 63]
| |
Zeer losse opmerkingen
| |
[pagina 64]
| |
restaurants, clubs aan in een kledij heel wat luchtiger, dan waar een vorig geslacht zich in het zeebad mede begaf. Zij zijn dan hoogst verontwaardigd en worden veelal onbeschoft, wanneer hun de toegang geweigerd wordt. Persoonlijk heb ik bijgewoond dat een man. die beter behoorde te weten, een beroerte nabijkwam, omdat hij wegens aanstotelijke onbekleedheid in de Nederlandse Club alhier - meer dan terecht - geweerd werd. Dezer dagen heeft de ambtenaar van de burgerlijke stand te Kaapstad een man die er op stond in hemdsmouwen te trouwen, met zijn bruid naar huis gezonden. Deze natuurlijke beslissing, de enig juiste, wekte veel verontwaardiging. Waarom zou een vlegel niet in hemdsmouwen trouwen? En waarom niet in een goedgesloten, schone onderbroek. En waarom moet die onderbroek eigenlijk schoon en welsluitend zijn? Ik kan alleen maar oordelen over de zeden en gebruiken van een land dat ik dag in dag uit bewoon. Ik kan alleen zeggen dat in het openbare leven van Zuid-Afrika de alleraanvankelijkste eisen der wellevendheid als belachelijke, waardeloze onzin beschouwd worden, zodat het een verdienste is er zo spoedig mogelijk volledig mede te breken. Het gevolg van deze afwijzende houding van de jeugd is, dat, helaas in menig geval, naturellen en kleurlingen aangenamer, beschaafder, wellevender optreden dan de Blanke Toekomst van Zuid-Afrika. Deze algemene neiging om te breken met alles wat eerbied, goedgebruik en overgeleverde wellevendheid is, heb ik op mijn reizen overal waargenomen, ook helaas in mijn vaderland. Doch nergens bleek dit zo sterk te zijn en zich zo schaamteloos te openbaren als in mijn woonland. Waar de Hemdsmouw zijn intrede doet en zijn gezag vestigt, zal het moeilijk vallen een traditionele beschaving te handhaven. En in elk geval verliest het leven aldaar, voor een man die de waarde van de Vorm èn van vormen kent veel, bitterveel van zijn bekoring. Het ergste is namelijk dat de hemdsmouwers zich, schaamteloos, op het gemak beroepen. Terwijl werkelijke beschaving altijd, en natuurlijker wijze, met ongemak gepaard gaat; of liever de overwinning betekent van het stijlvol ongemak op het stijlloos zich-laten-gaan. Het heeft veel vóór met de handen het voedsel uit de pot te graaien en in de bek te duwen; dan het met een vork in de linkerhand moeizaam naar de mond te brengen. Beschaving is juist het doelbewust, stelselmatig en weloverwogen scheppen van moeilijkheden, beperkingen, ingewikkelde handelingen. De hemdsmouwers zijn laf, lui en liederlijk. Wij leven in een laffe, luie, liederlijke tijd, waarin de jeugd geen eerbied voor de bejaarden heeftGa naar voetnoot1., doch er alleen maar behagen in schept hen te overtroeven en liefst in het openbaar. |
|