Nederlandse historische bronnen 9
(1991)–Anoniem Nederlandse historische bronnen–38 Aan Van Weede van DijkveldBerlijn, 3 februari 1672
Mijn Heer, U Wel Ed. schrijven van den 25e der voorledene maendtGa naar voetnoot282 is mij den eersten deses geworden ende mijnen laetsten aen deselve is geweest van den 19. dito. Het bedroeft mij te sien, datter in de ridderschap gevonden werden, die bij deese verwarde tijden, met het uijtstellen van de electie, noch twist en tweedracht in de regeringe soecken te foveren uijt particuliere interessen. De heeren van Wulven ende Sandenburgh hebben mij, op mijn brieven van Bielevelt geschreven, niet satisfactoorlijck geantwoort, ende souden, soo het schijnt, sij wel in bedencken nemen, of men aen mij, in de electie, stem sal toestaen ofte niet. Hetwelcke mij al vrij wat vreemt van haer beijde voorcomt, alhoewel den laetsten dat soo wat ambigue aanroert. Ende desniettemin van sijn genegentheijt tot den heer van Wellant protesteert, doende van de verdere geen vermaen. Maer ick can niet sien, als Amersfoort en de andere steden wèl sijn, of den heere van Zuijlesteijn met de sijne sal het werck te boven connen comen ende geve in bedencken, of diegene in de ridderschap die mij het stemmen accorderen, haar | |
[pagina 95]
| |
sustenue niet behoorden met een geraisonneert advis te laeten aenteijckenen ende mijne noodtwendige uijtlandicheijt, op ordre van den Staet, met voorgaande exempelen, als namentlijck doen den heere van Borneval zaligerGa naar voetnoot283 crank lach ende sijn stem voor den heere Van SomerenGa naar voetnoot284 van sijn sieckbed wierd afgehaelt, justificeren. Eens is daer tegen te seggen dat men de heere van Zuijlesteijn, sonder dat Sijn Hoogh Ed. het hadde versocht, gelijck ick nu hier, doen dat voor deesen in Engelant sijnde, eens heeft geweijgert. Waerop te considereren staet dat Sijn Ho. Ed. Geb. hem doenmaels ten dienste van den Staet niet hadde geabsenteert. Hetwelcke soo het geschiedt, mijns oordeels, bij eenige omsien sal geven, soo niet, sal het naemaels connen te pas comen. Het is mij seer aengenaem te verstaen dat U Wel Ed. geresolveert hebt noch een maent of vier tot Utrecht te verblijven ende dat inmiddels de heere Schadé 's landts dienst in Den Hage gaet waernemen, gelijck Sijn Wel Ed. mij met een obligeanten brief van daer, met de jongste post, heeft geadviseert. Ende die ick oock op heden in beleefde termen bedancke ende tesmoignere het sonderlingh bewegen dat ick daerover hebbe, mitsgaders mijne consideratiën ontrent mijn aanbevolen negotiatie aen dit hof, waerinne ick hoope met Godes hulp te reüsseren, soo de verhinderinge mij uijt Nederlandt, ten opsichte van de oneenicheijdt in de regeringe, gelijck van alle canten wert geadviseert, niet toe en compt. Den heer Curfurst is absolut wèl, dan, het getal van de militie sach hij van deese kant geern van 16 tot 24.000 man, dienvolgens de subsidiën voor 3.000 man (dewijl 2.000 in voldoeninge van het tractaet van 't jaer 1666Ga naar voetnoot285 vooraf sullen gepresteert werden) hooger loopen als ick ordre hebbe. Ende waerover ick op heden aen den griffier in secretesse schrijve ende het dubbelt aan de Staten van Utrecht en Gelderlant, gelijck ick gewoon ben, niet oversende, want daer sijn pregnante redenen, waerom men de goede genegentheijt van de heere Curfurst niet voor als noch wil openbaeren. Men werft hier onder de handt ende als men in wat beter postuyr is, soo sal men sluijten met mij ende aenstonts te voorschijn comen. Ick hoop dat de heer Schadé lecture van mijnen opgemelten brief aan den griffier sal becomen ende bidde dat U Wel Ed. het bij de provincie ende elders daer heen wil dirigeren, dat ick ten spoedichsten mach geordent worden wat ick den heere Curfurst daerop sal antwoorden, want mijn antagonist alhier en ick ageren ‘à qui mieux’. Eene advantagie heb ick, dat alle de hooge militaire officieren, tot 16 in 't getal, waervan de minste is generael majoor, ick op mijn zijde hebbe, die ick alle, drie uijtgesondert, dewelcke noch staen aen te comen, kenne ende daechlijx de eere | |
[pagina 96]
| |
hebbe te frequenteren ende veel civiliteijt met openhertige genegentheijt voor den Staet ontfange. Dit goet en kennisse wert mij door de heeren EllerGa naar voetnoot286, SpaenGa naar voetnoot287 ende Pelnits, dat halve Hollanders sijn, toegebracht. Den eersten sijn halve broeder, generaal EppeGa naar voetnoot288, den Staet voor deesen onder de Lunenburchsche trouppen gedient hebbende, is tegenwoordich in Den Hage ende eijscht een regiment peerden, hetwelcke hij dubbelt meriteert. Ick hebbe hem aen Sijn Hoocheijt ende andere gerecommandeert ende soo U Wel Ed. de goetheijt belieft te hebben van hem bij d'een of d'ander, soo niet in Hollant, tot Utrecht met sijn faveur te begunstigen, hij soude mij ten hoochsten verobligeren, gelijck oock den heere van Walenburch, soo hij den opgemelten heere Eppe bij de regenten in Hollant wilde bekent maecken. Den heere Schadé schrijft mij datter wordt voorgeslaegen de provincie van Utrecht langs den Rijn ende de Vecht, ofte wel bij den Grep bovenlangs de Grift te fortificeren. Welcke een en ander ick voor een gevaerlijcke saecke aensie. Want, soo men de vijandt tot daer en toe laet comen, soo sullen die daer voor leggen van de gehoorsaemheijt van de Staet werden afgesneden ende ‘malgré bongré’ haere vijanden moeten werden, ofte gedogen dat hare goederen blijven geconfisqueert, dat bij veele beswaerlijck sal ingaan. Het beste ware geweest en is alsnoch, dat men den IJssel beware, fortificere ende alles wat de wapenen dragen can, daer toe brenge ende hoe eer hoe liever armere. De collonellen SteckGa naar voetnoot289 ende BremtGa naar voetnoot290 sijn op ordere van den Staet met mij naer Ceulen geweest, ten fine U Wel Ed. bekent. Ick hadde haer een pertinente memorie met overlegh van alles mede gegeven omme over hetgene mij neffens haer was aenbevoolen te rapporteren. Dan, den laetsten, den eersten aldaer tegenwoordich doodt cranck leggende, schrijft mij dat op hunne aencompst men haer nauwelijx heeft willen hooren, uijt oorsaecke als dat men nergens van en sprack als van het maecken ende niet maecken van den capitein generael. De heere Fagel hadde haer beleeft en civil bejegent, maer de andere man nietGa naar voetnoot291. Of hij wil imputeren dat men het met de prins tot Utrecht soo wèl gemaeckt | |
[pagina 97]
| |
heeftGa naar voetnoot292, is mij onbewust, niettemin aengenaem, dat U Wel Ed. dat werck ten besten van den Staet soodaenich hebt willen dirigeren. Godt weet dat ick in deese ende alle andere saecken geen ander oogmerck hebbe. HijGa naar voetnoot293 hadde mij schoone beloften gedaen dat men Werckendam naer Denemarcken niet soude senden, sonder mij den titul aen dit hof van ambassadeur te geven; dan, dit heeft hij misschien al willens vergeten. Doch ick vraegh daer niet nae ende ontfange hier niet minder eer van de heere Curfurst ende sijn ministers, alsof ick die caracter droegh, ende wensche dat hij, heere van Werckendam, daer soo veel genegentheijt voor den Staet mach verwecken, gelijck ick nu misschien niet te vergeefs en doe, als ick hier bespeure. Den coninck van DenemarckenGa naar voetnoot294, heeft mij door capitein RosecransGa naar voetnoot295 voor vier dagen uijt Coppenhagen laeten schrijven dat mijn persoon hem aengenaem soude wesen. Hij heeft mij voor drie maenden boven het toesenden van sijn nieuw ingestelde ordreGa naar voetnoot296, tot baron gemaeckt ende de brieven daervan toegesonden, waervoor ick Sijn Majesteijt tot noch toe niet hebbe bedanckt, hetselve alsnoch in bedencken nemende of ick dese konincklijcke genade mij niet en behoorde voor een beter tijdt te reserveren, als misschien mijne diensten aen mijn vaderlandt naemaels sullen inutil weesen. Want soo het soo voortgaet souden der noch veel ballinck buijten hetselve moeten werden, ende Godt de Heere behoede ons alle daer voor, ende neeme U Wel Ed. in sijne h[eilige] protectie - - - |
|