de basisbibliotheek: 1000 sleutelteksten uit de Nederlandse cultuurgeschiedenis

In 2008 presenteerde DBNL een overzicht van het beste, het mooiste en in sommige gevallen ook het meest discutabele uit de Nederlandse cultuurgeschiedenis. Van Hadewijchs Visioenen tot de Puinhopen van acht jaar Paars van Pim Fortuyn. Bij elkaar meer dan een miljoen pagina’s tekst, van korte opruiende pamfletten tot volledige jaargangen van het meer dan 180 jaar oude tijdschrift De Gids.

            de basisbibliotheek - openingspagina

            de basisbibliotheek - chronologisch

            de basisbibliotheek - alfabetisch



de atlas voor de Nederlandse taal en literatuur, inclusief Buitengaats

De taal en het literaire leven in de steden en dorpen van Nederland en Vlaanderen. Wie werd waar geboren? Welke romans spelen in Antwerpen, hoe klonk het Katwijks in de 19de eeuw? De Atlas is een snel groeiende informatiebron voor plaatsgebonden verschijnselen in de Nederlandstalige cultuur. Alfabetische overzichten en aanklikbare kaarten wijzen de weg. En wie alleen in de Middeleeuwen of in de Achttiende Eeuw wil rondkijken, kan dat doen aan de hand van deeloverzichten en historisch kaartmateriaal. Daarnaast is er een afdeling Buitengaats, waar alle mogelijke literatuur is te vinden over de relaties van Nederlandstaligen met de rest van de wereld

            de atlas voor de Nederlandse taal en literatuur - openingspagina

            de atlas - buitengaats



de tijdschriftenladder, een overzicht van (bijna) alle lopende tijdschriften inzake Nederlandse taal en literatuur

De tijdschriftenladder biedt een alfabetisch overzicht van de websites van bijna honderd tijdschriften op het brede terrein van de Nederlandse taal en literatuur. De lijst bevat literaire tijdschriften, (populair-)wetenschappelijke tijdschriften, en algemeen culturele tijdschriften voor zover ze veel aan literatuur doen. De lijst is voortdurend in beweging, want tijdschriften komen en gaan.

            de tijdschriftenladder

Daarnaast digitaliseert DBNL in een hoog tempo oude jaargangen van niet alleen lopende maar ook reeds verdwenen tijdschriften, zie overzichten: alfabetisch dan wel chronologisch.



de Nederlandse klassieken anno 2002: DBNL’s roemruchte canonenquête

Bij de officiële presentatie van de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren in 2002 werden de resultaten gepresenteerd van een enquête onder de leden van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, naar de belangrijkste auteurs en werken uit de Nederlandse literatuur. Multatuli’s Max Havelaar wordt sindsdien in de media voortdurend aangehaald als het absolute meesterwerk uit de Nederlandse literatuur, hoewel het verschil met Van den vos Reynaerde miniem was (135 tegen 134 stemmen).

            de canon van honderd en enige werken

            de canon van honderd en enige auteurs

Zie verder het volledige verslag, waarin ook aandacht voor de stand van het literatuuronderwijs, en voor ten onrechte vergeten klassieken.



de bijbel in vele gedaanten: het eeuwenlang vertalen en bewerken van de Heilige Schrift

In mei 2008 werd een volledige transcriptie van de Statenvertaling uit 1637 in de site opgenomen. De transcriptie was vervaardigd door een grote groep vrijwilligers o.l.v. Nicoline van der Sijs en Hans Beelen. Daarna zijn er nog verscheidene andere oude bijbelvertalingen in de DBNL opgenomen:

                de Delftse bijbel (1477)

                de Vorsterman bijbel (1528-1531)

                de Liesveltbijbel (1542)

                de Leuvense bijbel (1548)

                de Biestkensbijbel (1560)

                de Deux-Aes-bijbel (1562)

                de Lutherse bijbel (1648)

Daarnaast bevat de bibliotheek een steeds groeiend aantal vertalingen van het bijbelboek Psalmen, zoals die van Jan Utenhove (1559),  Philips van Marnix van Sint Aldegonde (1580) en Vondel (1657)

Voor informatie over met name de vroegste bijbelvertalingen, zie de studie van C.C. de Bruin, De Statenvertaling en zijn voorgangers.



literatuurgeschiedenis.nl: tien eeuwen Nederlandse literatuur samengevat in een handzaam overzicht

In bijna honderd beknopte hoofdstukken geeft literatuurgeschiedenis.nl een boeiend overzicht van de hoogtepunten uit de Nederlandse literatuur. Belangrijke auteurs, werken en thema’s worden afzonderlijk behandeld, alles rijk voorzien van illustraties, citaten en diverse extra’s.



100 artikelen: overzichten van de belangrijkste vakliteratuur over jeugdliteratuur, de literatuur van de Middeleeuwen enz.

Voor een intensievere kennismaking met de stand van wetenschap in de neerlandistiek biedt DBNL handzame en representatieve overzichten van honderd belangrijke artikelen op verschillende deelterreinen:

                de Nederlandse taalkunde in honderd artikelen

                de Middeleeuwen in honderd artikelen

                de Gouden Eeuw in honderd artikelen

                de Achttiende Eeuw in honderd artikelen

                de Negentiende Eeuw in honderd artikelen

                de Twintigste Eeuw in honderd artikelen

                de jeugdliteratuur in honderd artikelen



Algemeen Letterkundig Lexicon: 4000 termen uit de letterkunde verklaard

Het Algemeen Letterkundig Lexicon biedt beknopte definities van termen in verband met de letterkunde en haar studie, in de meest brede zin van het woord. Het verklaart meer dan 4000 termen, van specifieke concepten uit de academische literatuurwetenschap tot schijnbaar eenvoudige termen als ‘gedicht’, ‘roman’ of ‘rijm’. Wanneer het gedrukt zou worden, zou het werk meer dan 2500 pagina’s beslaan. Het werk is als geheel te doorzoeken, maar ook alfabetisch per lemma te raadplegen en via thematische lijsten. De oorsprong van het Algemeen Letterkundig Lexicon ligt in de samenvoeging van twee bestaande lexica. Enerzijds het Lexicon van literaire termen (1980; achtste druk 2007) onder redactie van Hendrik van Gorp, Dirk Delabastita en Rita Ghesquiere, met medewerking van Jan Flamend en anderzijds het Letterkundig lexicon voor de neerlandistiek (2002) onder redactie van Gé van Bork, Piet Verkruijsse, George Vis en Henk Struik. Vijf leden afkomstig uit beide redactieteams hebben hun krachten gebundeld om door de integratie van de twee werken een up-to-date terminologisch standaardwerk in het Nederlands tot stand te brengen voor de volgende generatie van literatuurliefhebbers.



nieuwe gedichten: 12 jaar poëzie vers vóór de pers

Bij het online komen van de DBNL in 2000 is de rubriek 'nieuwe gedichten' gestart. Menno Wigman gaf toestemming voor een voorpublicatie van zijn gedicht 'Burger King'. Vanaf dat moment verscheen maandelijks een nieuw gedicht op de website. In de loop van 12 jaar zagen in totaal 132 voorpublicaties van 118 dichters uit het Nederlands taalgebied het licht. Pieter Boskma en Leo Vroman prijkten driemaal op de startpagina met hun gedicht, Maria van Daalen zelfs viermaal.

‘ALL’ van Maria van Daalen was in december 2012 de laatste bijdrage aan de rubriek ‘nieuwe gedichten’. Met dank aan alle dichters, uitgevers en tijdschriftredacties die in de loop van de afgelopen twaalf jaar, vaak op slechts een paar uur voor de deadline, bereid waren nog niet in druk verschenen gedichten te laten opnemen.



Limburgse literatuur: een palet van werken in verschillende talen en dialecten

Naast de tijdperken van Middeleeuwen tot heden voorziet de DBNL in geografische indelingen. De afdeling Limburgse literatuur volgt na die van Friesland en Suriname. De ligging van Limburg maakt dat er teksten in verschillende talen en Limburgse dialecten aanwezig zijn.

Ook is informatie te vinden over meer dan 500 auteurs die een band met Limburg hebben. Tot slot is de website verrijkt met e-books, audio en video.